Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Sauzen

Techniek
Welkom in mijn studeerkamer!

Sauzen Schilderen met tekenpoeder Sauzen is een tekentechniek waarbij saus, een fijn zwart of gekleurd tekenmateriaal, over het papier wordt verdeeld om zachte toonvlakken en geleidelijke overgangen te maken. Waar potloodtekenen vaak vanuit lijnen wordt opgebouwd, werkt sauzen vooral vanuit licht, donker en toon. Het materiaal kan met een doezelaar, doekje, watten of penseel worden aangebracht en uitgesmeerd. De tekenaar kan eerst donkere partijen opbouwen en daarna met een kneedgum lichte gedeelten terughalen. Hierdoor ontstaat een bijna schilderachtige manier van tekenen. Vooral huid, plooien, schaduwen en ronde vormen kunnen zeer zacht worden gemodelleerd. Sauzen werd veel gebruikt binnen traditioneel academisch tekenonderwijs, onder andere voor portret- en figuurstudies. De techniek vraagt controle: te veel wrijven kan details en levendigheid laten verdwijnen. Wil je verder? Vergelijk sauzen met houtskooltekenen, doezelen en arceren. Maak vervolgens dezelfde eenvoudige bol met iedere techniek en kijk hoe verschillend licht en volume ontstaan.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

gerelateerd aan

  • Doezelaar
  • Licht-donker

wordt gebruikt in

Modellering

Techniek

Modellering Met licht en toon krijgt een platte vorm lichaam Modellering is in tekenen en schilderen het zichtbaar maken van volume en driedimensionaliteit door geleidelijke veranderingen in licht, schaduw, kleur en toonwaarde. Een kunstenaar kan zo op een plat vlak de indruk wekken dat een gezicht, arm, vaas of ander voorwerp werkelijk ruimte inneemt. Een eenvoudige bol laat het principe goed zien. Van het lichte gedeelte loopt de toon geleidelijk naar de eigenschaduw. Ook gereflecteerd licht kan in die schaduw zichtbaar blijven. Door deze overgangen zorgvuldig weer te geven ontstaat een overtuigende ruimtelijke vorm. Modellering kan heel zacht verlopen, zoals bij sfumato, maar ook worden opgebouwd met duidelijke vlakken of krachtige licht-donkercontrasten. De techniek is daardoor niet aan één kunststijl gebonden. Het begrip wordt soms verward met modelleren in klei. Dat is een andere toepassing van het woord. Bij schilderen en tekenen gaat modellering vooral om de suggestie van vorm door toon en licht. Wil je verder? Vergelijk modellering met volume, plasticiteit, toonwaarde en licht-donker.

Over Modellering is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Portrettekenen

Techniek

Portrettekenen Een paar lijnen moeten niet alleen een gezicht, maar ook een persoon laten verschijnen Portrettekenen is het tekenen van een herkenbaar menselijk gezicht of figuur, maar een goed portret gaat verder dan alleen gelijkenis. Houding, blik, gezichtsuitdrukking en de manier waarop lijnen worden gezet kunnen iets vertellen over karakter, stemming en aanwezigheid. Een belangrijk uitgangspunt is het bestuderen van verhoudingen en anatomie. Ogen, neus, mond en oren staan in onderlinge relatie, terwijl perspectief ervoor zorgt dat die verhoudingen veranderen wanneer het hoofd draait. Licht en schaduw helpen vervolgens om voorhoofd, neus, jukbeenderen en kin volume te geven. Kunstenaars kunnen werken met potlood, houtskool, rood krijt, zwart krijt, pastel of inkt. Op getint papier kan wit krijt worden toegevoegd voor hooglichten. Een portret kan nauwkeurig uitgewerkt zijn, maar ook uit enkele snelle lijnen bestaan. Wil je verder? Begin bij proporties, hoofdconstructie en licht-donker. Kies daarna je materiaal: potlood, houtskool, sanguine of trois crayons en ontdek hoe iedere techniek een ander gezicht oplevert.

Over Portrettekenen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Figuurtekenen

Techniek

Figuurtekenen Het menselijk lichaam leren zien voordat je het probeert vast te leggen Figuurtekenen is het tekenen van het menselijk lichaam, meestal naar een levend model. Het gaat daarbij niet alleen om anatomische juistheid. Ook houding, beweging, evenwicht, verhoudingen en de manier waarop een lichaam ruimte inneemt, spelen een belangrijke rol. Een korte poseschets kan in enkele lijnen vooral gebaar en beweging vastleggen. Bij langere poses kan de tekenaar nauwkeuriger kijken naar anatomie, proporties, verkorting en licht-donker. Schaduw helpt om het lichaam niet als een verzameling contouren, maar als een ruimtelijke vorm te zien. Voor figuurtekenen worden materialen als houtskool, potlood, rood krijt, zwart krijt, inkt en pastel gebruikt. Ieder materiaal stimuleert een andere manier van kijken en tekenen. Eeuwenlang vormde figuurtekenen een belangrijk onderdeel van de kunstenaarsopleiding. Ook nu blijft het een directe oefening in observeren. Wil je verder? Begin met een paar korte poses en onderzoek daarna proporties, anatomie, gebaar, verkorting en modellering. Kies vervolgens houtskool, sanguine of potlood en kijk hoe het materiaal je tekening verandert.

Over Figuurtekenen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Doezelen

Techniek

Doezelen Een harde lijn kan met enkele bewegingen veranderen in een zachte schaduw Doezelen is een tekentechniek waarbij lijnen, krijt- of potlooddeeltjes worden uitgewreven om zachtere overgangen en toonvlakken te maken. Hierdoor kunnen scherpe arceringen verdwijnen en ontstaat een geleidelijke overgang tussen licht en donker. Voor het doezelen kan een vinger worden gebruikt, maar kunstenaars werken ook met een doezelaar: een stevig opgerold stuk papier dat aan de uiteinden in een punt loopt. Daarmee kan nauwkeuriger worden gewerkt zonder het tekenoppervlak direct met de huid aan te raken. Doezelen wordt veel toegepast bij houtskool, grafiet, zwart krijt en pastel. De techniek is geschikt voor het modelleren van ronde vormen, huid, schaduwen en atmosferische effecten. Te veel doezelen kan echter details en levendigheid uit een tekening halen. Doezelen kan worden gecombineerd met arceren en opnieuw tekenen. Wil je verder? Onderzoek doezelaar, arceren en modellering en ga daarna naar houtskool, grafiet, zwart krijt, pastel, toonwaarde en licht-donker.

Over Doezelen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kneedgum

Techniek

Kneedgum Met deze gum kun je niet alleen wissen, maar ook tekenen met licht Kneedgum is een zachte, vervormbare gum die vooral wordt gebruikt bij tekenen met grafiet, houtskool, krijt en pastel. Anders dan een gewone gum wordt hij niet alleen over het papier gewreven, maar kan hij ook op het tekenmateriaal worden gedrukt om deeltjes op te nemen. De gum kan worden gekneed, platgedrukt of tot een fijne punt gevormd. Daardoor kan een kunstenaar heel gericht werken. Door voorzichtig pigment of grafiet weg te nemen ontstaan lichtere plekken, zachte overgangen en kleine hooglichten. Op die manier wordt de kneedgum bijna een tekengereedschap waarmee licht uit een donkere toon kan worden gehaald. Omdat het materiaal vuil en tekenstof in zichzelf opneemt, blijft het oppervlak relatief schoon tijdens het werken. Uiteindelijk raakt een kneedgum wel verzadigd en moet hij worden vervangen. Kneedgum is bijzonder bruikbaar bij tekeningen die vanuit donker naar licht worden opgebouwd. Wil je verder? Onderzoek gummen en hooglicht en ga daarna naar houtskool, grafiet, doezelen, modellering, toonwaarde en licht-donker.

Over Kneedgum is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Tonaal tekenen

Techniek

Tonaal tekenen Niet de lijn, maar licht en donker bouwen het beeld op Tonaal tekenen is een manier van tekenen waarbij toonwaarden – de verschillen tussen licht en donker – een hoofdrol spelen. In plaats van een onderwerp vooral met contourlijnen te beschrijven, bouwt de tekenaar vormen op met lichte, middeldonkere en donkere vlakken. Door goed te kijken waar het licht vandaan komt, kunnen volume, ruimte en diepte worden gesuggereerd. Een gezicht krijgt bijvoorbeeld vorm door de overgang van licht naar eigenschaduw, terwijl een slagschaduw laat zien hoe een figuur zich tot zijn omgeving verhoudt. Tonaal tekenen kan met grafiet, houtskool, zwart krijt, pastel of inkt. Technieken als arceren, kruisarceren en doezelen helpen bij het opbouwen van toonverschillen. Met een kneedgum kunnen vervolgens lichte partijen en hooglichten worden teruggehaald. Tonaal tekenen is daardoor ook een goede oefening in werkelijk kijken naar licht. Wil je verder? Onderzoek toonwaarde, modellering en licht-donker en ga daarna naar eigenschaduw, slagschaduw, arceren, doezelen, kneedgum en hooglicht.

Over Tonaal tekenen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Houtskooltekenen

Techniek

Houtskooltekenen Van een krachtige zwarte lijn tot een bijna verdwenen grijze waas Houtskooltekenen is een tekentechniek waarbij verkoolde hout- of plantentakjes of samengeperste houtskool als tekenmateriaal worden gebruikt. Houtskool geeft gemakkelijk materiaal af en kan daardoor zowel krachtige donkere lijnen als zachte grijze toonvlakken maken. De tekenaar kan ermee arceren, vegen, doezelen en modelleren. Met de zijkant van een houtskoolstaaf kunnen snel grote donkere vlakken worden opgezet. Een punt is juist geschikt voor lijnen en details. Met een kneedgum kan houtskool weer gedeeltelijk worden opgenomen, waardoor lichte plekken en hooglichten ontstaan. Houtskool is bijzonder geschikt voor figuurtekenen, portretstudies en grote voorbereidende tekeningen. Het materiaal maakt snel en beweeglijk werken mogelijk, maar hecht vrij los aan het papier. Een voltooide tekening is daardoor kwetsbaar voor vegen en kan eventueel voorzichtig worden gefixeerd. Wil je verder? Onderzoek houtskool, tonaal tekenen en kneedgum en ga daarna naar doezelen, arceren, modellering, figuurtekenen, toonwaarde en fixatief.

Over Houtskooltekenen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.

Gereedschapskist

Materialen