Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Plasticiteit

Techniek
Welkom in mijn studeerkamer!

Plasticiteit Hoe een plat beeld ineens volume krijgt Plasticiteit is in de beeldende kunst het vermogen om vorm, volume en ruimtelijkheid voelbaar of zichtbaar te maken. Bij een beeldhouwwerk is die ruimtelijkheid werkelijk aanwezig. In een schilderij of tekening moet de kunstenaar haar op een plat vlak suggereren. Daarvoor kunnen verschillende middelen worden gebruikt. Licht en schaduw, modellering, kleurverschillen, overlapping en perspectief laten bijvoorbeeld een geschilderd gezicht rond lijken. Een vlakke cirkel kan door een geleidelijke overgang van licht naar donker de indruk van een bol krijgen. Plasticiteit speelt daarom een belangrijke rol in zowel schilderkunst als beeldhouwkunst. Vooral in figuratieve kunst helpt zij om lichamen en voorwerpen gewicht, massa en volume te geven. Het tegenovergestelde is een bewust vlakke voorstelling waarin die ruimtelijke werking nauwelijks aanwezig is. Wil je verder kijken? Vergelijk een renaissanceportret met een kubistisch schilderij en let op licht, schaduw, contour en modellering. Je ziet dan hoe verschillend kunstenaars plasticiteit kunnen behandelen.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

is gerelateerd aan

wordt gebruikt in

Beeldhouwkunst

Begrip

Beeldhouwkunst is een driedimensionale kunstvorm waarbij de kunstenaar vorm geeft aan materiaal zoals steen, hout, brons, klei of andere stoffen. In tegenstelling tot schilderkunst, die plat is, neemt een sculptuur fysieke ruimte in en kan vanuit meerdere hoeken bekeken worden. Beeldhouwers werken door materiaal weg te nemen (zoals bij marmer beitelen), toe te voegen (zoals bij klei boetseren) of te vormen (zoals bij gieten of lassen). Beeldhouwkunst kan figuratief zijn — mensen, dieren of objecten uitbeelden — of abstract, gericht op vorm, textuur en ruimte. Van klassieke Griekse standbeelden tot moderne installaties: beeldhouwkunst onderzoekt de relatie tussen vorm, ruimte, materiaal en de kijker, en laat kunst letterlijk tastbaar worden.

Over Beeldhouwkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Volume

Techniek

Volume Hoe een plat vlak ineens driedimensionaal kan lijken Volume is de hoeveelheid driedimensionale ruimte die een vorm inneemt of lijkt in te nemen. Bij beeldhouwkunst is volume werkelijk aanwezig: een beeld heeft hoogte, breedte en diepte. In een schilderij of tekening moet die derde dimensie juist op een plat vlak worden gesuggereerd. Kunstenaars gebruiken daarvoor onder andere licht en schaduw, toonwaarde, perspectief, kleur en modellering. Een eenvoudige cirkel kan bijvoorbeeld als een bol gaan ogen wanneer één zijde licht blijft en de andere geleidelijk donkerder wordt. Slagschaduw versterkt dat effect. Volume hoeft niet altijd natuurgetrouw te zijn. Kubisten braken vormen open, terwijl abstracte kunstenaars volume soms vereenvoudigden tot geometrische massa’s. Ook de ruimte tussen vormen kan belangrijk zijn voor onze ervaring van volume. Wil je verder? Teken een cirkel, vierkant en driehoek en verander ze met alleen licht en schaduw in een bol, kubus en kegel. Vanuit volume kun je verder naar modellering, plasticiteit en ruimtelijkheid.

Over Volume is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Modellering

Techniek

Modellering Met licht en toon krijgt een platte vorm lichaam Modellering is in tekenen en schilderen het zichtbaar maken van volume en driedimensionaliteit door geleidelijke veranderingen in licht, schaduw, kleur en toonwaarde. Een kunstenaar kan zo op een plat vlak de indruk wekken dat een gezicht, arm, vaas of ander voorwerp werkelijk ruimte inneemt. Een eenvoudige bol laat het principe goed zien. Van het lichte gedeelte loopt de toon geleidelijk naar de eigenschaduw. Ook gereflecteerd licht kan in die schaduw zichtbaar blijven. Door deze overgangen zorgvuldig weer te geven ontstaat een overtuigende ruimtelijke vorm. Modellering kan heel zacht verlopen, zoals bij sfumato, maar ook worden opgebouwd met duidelijke vlakken of krachtige licht-donkercontrasten. De techniek is daardoor niet aan één kunststijl gebonden. Het begrip wordt soms verward met modelleren in klei. Dat is een andere toepassing van het woord. Bij schilderen en tekenen gaat modellering vooral om de suggestie van vorm door toon en licht. Wil je verder? Vergelijk modellering met volume, plasticiteit, toonwaarde en licht-donker.

Over Modellering is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Perspectief

Techniek

Perspectief De kunst om een plat vlak te laten voelen als een ruimte Perspectief omvat de manieren waarop kunstenaars ruimte, afstand en diepte in een plat beeld kunnen weergeven. Wat dichtbij is, lijkt meestal groter; wat verder weg ligt, kleiner. Kunstenaars gebruiken zulke waarnemingsverschijnselen om de kijker het gevoel te geven dat hij een voorstelling binnen kan kijken. Bij lineair perspectief worden denkbeeldige vluchtlijnen gebruikt die samenkomen in één of meer vluchtpunten op de horizonlijn. Zo ontstaan onder andere eenpuntsperspectief en tweepuntsperspectief. Tijdens de Renaissance werd deze methode systematisch onderzocht en toegepast. Maar perspectief is meer dan lijnen construeren. Atmosferisch perspectief gebruikt verschillen in kleur, scherpte en contrast om afstand te suggereren. Ook overlapping, verkleining, verkorting en plaatsing in het beeld kunnen diepte veroorzaken. Niet iedere kunstenaar wil een natuurgetrouwe ruimte. Perspectief kan ook bewust worden vervormd of genegeerd. Wil je verder? Begin bij horizonlijn en vluchtpunt en kies daarna een route naar lineair perspectief, atmosferisch perspectief, verkorting of dieptewerking.

Over Perspectief is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Tekenkunst

Techniek

Tekenkunst Met één lijn kan al een complete wereld beginnen Tekenkunst omvat kunstwerken waarin lijn, toon, vlak en tekengebaar een belangrijke rol spelen. Een tekening kan een snelle schets zijn, maar ook een volledig zelfstandig kunstwerk waaraan dagen of maanden is gewerkt. Kunstenaars beschikken over een enorme keuze aan materialen. Potlood, houtskool, krijt, pastel, inkt, zilverstift en penseel geven ieder een ander soort lijn en oppervlak. Met arceringen, toonwaarden en vervaging kunnen bovendien licht, volume en ruimte worden opgebouwd. Eeuwenlang was tekenen een belangrijk onderdeel van de opleiding van kunstenaars. Tekeningen werden gebruikt om anatomie te bestuderen, composities voor te bereiden of ideeën voor schilderijen en beeldhouwwerken vast te leggen. Maar kunstenaars als Rembrandt, Käthe Kollwitz en Egon Schiele laten zien dat tekenkunst ook zonder een later schilderij volledig op zichzelf kan staan. Wil je verder? Kies eerst je gereedschap: potlood, houtskool, krijt of inkt. Of onderzoek schets, arceren, figuurtekenen en toonwaarde en ontdek hoeveel mogelijkheden een eenvoudige lijn biedt.

Over Tekenkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Vorm

Begrip

Vorm Nog vóór je weet wat je ziet, herken je vaak al de vorm Vorm is een van de fundamentele beeldende middelen in de kunst. Een vorm ontstaat wanneer lijnen, vlakken, kleuren of volumes zich van hun omgeving onderscheiden. Dat kan een eenvoudige cirkel zijn, maar ook de ingewikkelde vorm van een menselijk lichaam. In een schilderij of tekening kan vorm tweedimensionaal zijn: een vlak met een bepaalde omtrek. Door licht, schaduw en perspectief kan zo'n vlak ruimtelijk lijken. Bij beeldhouwkunst en installaties heeft vorm werkelijk hoogte, breedte en diepte. We onderscheiden onder andere geometrische vormen, zoals vierkanten en cirkels, en organische vormen die onregelmatiger zijn en vaak aan de natuur doen denken. Ook positieve en negatieve vormen spelen samen: de lege ruimte rond een figuur beïnvloedt hoe we die figuur waarnemen. Kunstenaars kunnen vormen vereenvoudigen, vervormen, herhalen of abstraheren. Wil je verder? Onderzoek lijn, contour, vlak en volume en kijk daarna naar geometrische vorm, organische vorm, negatieve ruimte, compositie en abstractie.

Over Vorm is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.