Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Vincent van Gogh

Kunstenaar
Welkom in mijn studeerkamer!

Vincent van Gogh Geen succes, nauwelijks geld en toch werd hij een van de beroemdste kunstenaars ooit Vincent van Gogh (1853–1890) verkocht tijdens zijn leven nauwelijks schilderijen. Tegenwoordig behoren zijn werken tot de bekendste en kostbaarste kunst ter wereld. Juist die tegenstelling maakt zijn levensverhaal fascinerend. Van Gogh schilderde landschappen, boeren, cafés, portretten en vooral zijn eigen omgeving. In Nederland gebruikte hij aanvankelijk donkere kleuren. In Frankrijk veranderde zijn werk spectaculair. Geel, blauw en groen werden feller, zijn penseelstreken beweeglijker en de werkelijkheid veranderde onder zijn handen in een wereld vol energie. Achter beroemde werken als De aardappeleters, Zonnebloemen en De sterrennacht schuilt een kunstenaar die voortdurend experimenteerde en zocht naar een eigen beeldtaal. Open de deur naar Vincent van Gogh: ontdek zijn broer Theo, zijn botsing met Paul Gauguin, het gele huis in Arles, Japanse prenten, zijn vele zelfportretten en de schilderijen waarmee hij uiteindelijk de moderne kunst voorgoed veranderde.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

beïnvloedde

beïnvloed door

gerelateerd aan

is verbonden met

maakte

maakte

verbonden met

vertegenwoordigt

wordt getoond in

De sterrennacht

Kunstwerk

De sterrennacht werd in 1889 geschilderd tijdens Van Goghs verblijf in de psychiatrische inrichting van Saint-Rémy-de-Provence. Vanuit zijn kamer keek hij uit over het landschap, maar hij combineerde deze werkelijkheid met zijn eigen verbeelding. De nachtelijke hemel wordt gevuld met draaiende sterren, golvende lichtkringen en een heldere maan. Een donkere cipres verbindt de aarde met de hemel en geeft het schilderij extra dramatiek. De penseelstreken lijken voortdurend in beweging en geven de lucht een bijna kosmische kracht. Hoewel het dorp grotendeels uit de fantasie van Van Gogh voortkomt, straalt het rust uit tegenover de onstuimige hemel. Het schilderij wordt vaak gezien als een uitdrukking van zijn innerlijke gevoelens en zijn zoektocht naar troost en betekenis. Door de combinatie van werkelijkheid en emotie groeide De sterrennacht uit tot een van de meest geliefde en invloedrijke schilderijen uit de kunstgeschiedenis.

korte achtergrond van de sterrennacht

Beschrijving
De sterrennacht werd in 1889 geschilderd tijdens Van Goghs verblijf in de psychiatrische inrichting van Saint-Rémy-de-Provence. Vanuit zijn kamer keek hij uit over het landschap, maar hij combineerde deze werkelijkheid met zijn eigen verbeelding. De nachtelijke hemel wordt gevuld met draaiende sterren, golvende lichtkringen en een heldere maan. Een donkere cipres verbindt de aarde met de hemel en geeft het schilderij extra dramatiek. De penseelstreken lijken voortdurend in beweging en geven de lucht een bijna kosmische kracht. Hoewel het dorp grotendeels uit de fantasie van Van Gogh voortkomt, straalt het rust uit tegenover de onstuimige hemel. Het schilderij wordt vaak gezien als een uitdrukking van zijn innerlijke gevoelens en zijn zoektocht naar troost en betekenis. Door de combinatie van werkelijkheid en emotie groeide De sterrennacht uit tot een van de meest geliefde en invloedrijke schilderijen uit de kunstgeschiedenis.

Olieverf

Techniek

Olieverf Van een klodder gekleurde pasta naar vijf eeuwen meesterwerken Olieverf is een van de belangrijkste materialen uit de geschiedenis van de schilderkunst. Pigment wordt gemengd met een drogende olie, meestal lijnolie. Daardoor ontstaat verf die langzaam droogt en kunstenaars veel mogelijkheden geeft om kleuren te mengen, lagen over elkaar aan te brengen en kleine details uit te werken. Juist die lange droogtijd werd een kracht. Schilders kunnen zachte overgangen maken, transparante glacislagen gebruiken of juist dikke klodders verf aanbrengen. Van de verfijnde schilderijen van Jan van Eyck en Rembrandt tot de krachtige penseelstreken van Vincent van Gogh: allemaal ontstonden ze met hetzelfde basisprincipe. Olieverf veranderde bovendien mee met de kunstenaar. Verf in tubes maakte buiten schilderen in de negentiende eeuw veel gemakkelijker. Open de deur naar olieverf: ontdek pigmenten, lijnolie, glaceren, impasto, paletmessen, schildersdoek en kunstenaars die met een paar kleuren een compleet nieuwe wereld konden schilderen.

Met dunne laagjes olieverf kon Van der Neer zelfs maanlicht laten gloeien

Beschrijving
Olieverf
Met dunne laagjes verf kon Van der Neer zelfs maanlicht laten gloeien

Olieverf bestaat uit pigment dat met een drogende olie, vaak lijnolie, wordt vermengd. De techniek biedt schilders grote mogelijkheden om transparante en dekkende verflagen te combineren. Daardoor kunnen subtiele kleurovergangen, diepe schaduwen en bijzondere lichteffecten worden opgebouwd.

Voor Aert van der Neer waren deze eigenschappen bijzonder belangrijk. Zijn landschappen spelen vaak met moeilijke lichtsituaties: maanlicht, schemering, zonsondergangen en donkere wolkenluchten.

Door verschillende verflagen over elkaar aan te brengen kon hij donkere partijen diepte geven en tegelijkertijd lichtere gedeelten laten oplichten. Transparante lagen konden kleuren verdiepen zonder onderliggende verf volledig te bedekken.

Technisch onderzoek heeft bovendien laten zien dat Van der Neer soms in nog natte verf kraste, waardoor een lichtere onderliggende laag opnieuw zichtbaar werd. Zo konden kleine lichtaccenten ontstaan.

Olieverf was voor Van der Neer dus veel meer dan eenvoudig kleurmateriaal. De eigenschappen van de verf hielpen hem het ongrijpbare te schilderen: licht dat door wolken breekt, over water glijdt en langzaam in de duisternis verdwijnt.

Zonnebloemen

Kunstwerk

De serie Zonnebloemen behoort tot de beroemdste schilderijen uit de kunstgeschiedenis. Vincent van Gogh schilderde verschillende versies in Arles tussen 1888 en 1889. De bloemstillevens waren bedoeld om zijn Gele Huis te versieren, waar hij samen met Paul Gauguin wilde werken. Van Gogh gebruikte opvallende tinten geel en experimenteerde met dikke verflagen, waardoor de bloemen bijna tastbaar lijken. De verschillende stadia van bloei en verwelking geven het schilderij een diepere betekenis over leven, vergankelijkheid en hoop. De eenvoudige vaas en de rustige achtergrond zorgen ervoor dat alle aandacht naar de bloemen gaat. De krachtige penseelstreken geven het geheel veel energie. Door de combinatie van kleur, emotie en technische vernieuwing zijn de Zonnebloemen uitgegroeid tot een wereldwijd symbool van Van Goghs kunstenaarschap. Het werk wordt beschouwd als een hoogtepunt van het postimpressionisme en inspireert nog altijd kunstenaars over de hele wereld.

Over Zonnebloemen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Slaapkamer te Arles

Kunstwerk

Met Slaapkamer te Arles gaf Vincent van Gogh een bijzonder persoonlijk inkijkje in zijn eigen leefomgeving. Hij schilderde het werk in 1888 nadat hij zijn Gele Huis in Arles had ingericht. De eenvoudige kamer bevat slechts enkele meubels, schilderijen en persoonlijke bezittingen. Opvallend zijn de heldere kleuren en de enigszins scheef lopende perspectieflijnen. Van Gogh schreef dat hij met dit schilderij vooral rust en eenvoud wilde uitstralen. De blauwe muren, het gele bed en de rode vloer versterken elkaar en zorgen voor een harmonieuze maar levendige indruk. Vanwege beschadigingen aan het oorspronkelijke doek schilderde hij later nog twee versies. Tegenwoordig wordt het werk beschouwd als een meesterlijke combinatie van kleurgebruik, persoonlijke symboliek en vernieuwende vormgeving. Het schilderij laat zien hoe Van Gogh met relatief eenvoudige middelen een sterke emotionele sfeer wist op te roepen en behoort tot zijn meest herkenbare werken.

Over Slaapkamer te Arles is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Irissen

Kunstwerk

Irissen ontstond in 1889 in de tuin van de inrichting in Saint-Rémy. Van Gogh schilderde de bloemen kort na zijn opname en vond in de natuur een bron van rust en inspiratie. Op het doek vormen de blauwe en paarse irissen een levendig patroon tegen de groene bladeren en de warme aarde. Eén witte iris valt direct op en geeft de compositie extra spanning. De sierlijke lijnen en de krachtige kleuren verraden de invloed van Japanse prenten, die Van Gogh bewonderde. Ondanks zijn moeilijke persoonlijke omstandigheden straalt het schilderij optimisme en vitaliteit uit. De losse penseelvoering brengt de bloemen tot leven en laat de natuur voortdurend bewegen. Irissen wordt gezien als een van de mooiste bloemenschilderijen van Van Gogh en toont hoe hij schoonheid wist te vinden in een eenvoudige tuin. Het werk behoort tegenwoordig tot de absolute hoogtepunten van zijn oeuvre.

Over Irissen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Caféterras bij nacht

Kunstwerk

Caféterras bij nacht werd geschilderd in 1888 in Arles en laat een sfeervol plein zien onder een heldere sterrenhemel. Van Gogh koos bewust voor een nachtelijk tafereel zonder gebruik te maken van zwart. In plaats daarvan bouwde hij de scène op met diepe blauwtinten, warme gelen en subtiele paarse accenten. Het verlichte terras vormt een warm middelpunt, terwijl de straat langzaam verdwijnt in de koele avond. De sterren aan de hemel verbinden het schilderij met zijn latere fascinatie voor nachtlandschappen. Van Gogh schreef dat hij de nacht kleurrijker vond dan de dag. Dankzij de levendige penseelstreken en de sterke kleurcontrasten krijgt het werk een uitnodigende en bijna romantische sfeer. Het schilderij behoort tot zijn meest geliefde stadsgezichten en laat zien hoe hij licht gebruikte om emotie en sfeer over te brengen. Het is een belangrijk voorbeeld van zijn vernieuwende kleurgebruik.

Over Caféterras bij nacht is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Korenveld met kraaien

Kunstwerk

Korenveld met kraaien Korenveld met kraaien is een van de meest besproken schilderijen van Vincent van Gogh. Het werk ontstond in juli 1890 tijdens zijn verblijf in Auvers-sur-Oise. Een brede weg loopt het korenveld in en lijkt plotseling te eindigen, terwijl donkere kraaien boven het veld vliegen. De dreigende lucht en de krachtige penseelstreken geven het schilderij een sterke emotionele lading. Lange tijd werd gedacht dat dit Van Goghs laatste werk was, hoewel dat waarschijnlijk niet klopt. Toch wordt het vaak gezien als een symbool van zijn innerlijke strijd. De felle kleuren van het gele koren contrasteren sterk met de donkere lucht en versterken het dramatische effect. Het schilderij laat zien hoe Van Gogh gevoelens wist uit te drukken zonder letterlijk een verhaal te vertellen. Juist die open interpretatie maakt het tot een van zijn indrukwekkendste en meest besproken meesterwerken.

Over Korenveld met kraaien is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

De rode wijngaard

Kunstwerk

De rode wijngaard werd geschilderd in 1888 tijdens Van Goghs verblijf in Arles. Het doek toont arbeiders die druiven oogsten in een landschap dat wordt verlicht door de ondergaande zon. De warme rode, oranje en gele tinten geven het schilderij een uitzonderlijk rijke uitstraling. De weerspiegeling van het zonlicht in het water versterkt de kleurrijke compositie. Dit werk is bijzonder omdat het waarschijnlijk het enige schilderij is dat Van Gogh tijdens zijn leven daadwerkelijk verkocht. Hoewel de opbrengst bescheiden was, kreeg het werk later een grote historische betekenis. De combinatie van landschap, arbeid en expressief kleurgebruik laat duidelijk zien hoe Van Gogh de werkelijkheid naar zijn eigen gevoel vertaalde. Tegenwoordig wordt De rode wijngaard gewaardeerd als een belangrijk voorbeeld van zijn rijpe stijl en zijn vermogen om licht en kleur een emotionele betekenis te geven.

Over De rode wijngaard is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Amandelbloesem

Kunstwerk

Amandelbloesem schilderde Vincent van Gogh in 1890 als cadeau voor zijn pasgeboren neefje, Vincent Willem. De bloeiende takken steken scherp af tegen een heldere blauwe lucht en symboliseren nieuw leven, hoop en een nieuw begin. De compositie is duidelijk beïnvloed door Japanse prenten, waarin bloeiende takken vaak beeldvullend worden weergegeven. De lichte kleuren en de rustige opbouw maken het schilderij uitzonderlijk sereen. In tegenstelling tot veel van zijn expressieve werken overheerst hier juist een gevoel van stilte en harmonie. Van Gogh werkte zorgvuldig aan de verfijnde vormen van de bloesems en de grillige takken. Door de combinatie van eenvoud, symboliek en heldere kleuren groeide Amandelbloesem uit tot een van zijn meest geliefde schilderijen. Het werk straalt optimisme uit en vormt een prachtig tegenwicht voor de vaak dramatische beelden waarmee Van Gogh wordt geassocieerd.

Over Amandelbloesem is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Zelfportret met verbonden oor

Kunstwerk

Het Zelfportret met verbonden oor ontstond begin 1889, kort na het beroemde incident waarbij Vincent van Gogh een deel van zijn linkeroor verloor. Op het schilderij kijkt hij de toeschouwer ernstig aan, met een verband om zijn hoofd en een dikke winterjas aan. Op de achtergrond zijn een Japanse prent en een schildersezel zichtbaar, verwijzingen naar zijn inspiratie en zijn voortdurende werk als kunstenaar. Ondanks de moeilijke periode straalt het portret waardigheid en vastberadenheid uit. Van Gogh schilderde zichzelf regelmatig omdat hij geen geld had om modellen te betalen en omdat hij zichzelf voortdurend wilde verbeteren. De krachtige kleuren, de zichtbare penseelstreken en de intense blik maken dit tot een van zijn meest aangrijpende zelfportretten. Het schilderij biedt niet alleen een indruk van zijn uiterlijk, maar ook van zijn doorzettingsvermogen en zijn onverminderde toewijding aan de kunst.

Over Zelfportret met verbonden oor is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Portret van Dr. Gachet

Kunstwerk

Portret van Dr. Gachet werd in 1890 geschilderd tijdens Vincent van Goghs laatste maanden in Auvers-sur-Oise. Dr. Paul Gachet was de arts die Van Gogh begeleidde nadat hij de inrichting in Saint-Rémy had verlaten. Op het schilderij leunt de arts met zijn hoofd op zijn hand, een houding die melancholie en vermoeidheid uitstraalt. Op de tafel ligt een takje vingerhoedskruid, een plant die destijds als medicijn werd gebruikt. Van Gogh wist met eenvoudige middelen een diep psychologisch portret te maken waarin niet alleen het uiterlijk, maar ook het karakter van de geportretteerde zichtbaar wordt. De golvende penseelstreken en de levendige blauwe en groene kleuren geven het schilderij een bijzondere intensiteit. Het werk behoort tot de beroemdste portretten uit de kunstgeschiedenis en laat zien hoe Van Gogh gevoelens wist uit te drukken door kleur, compositie en penseelvoering.

Over Portret van Dr. Gachet is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Weg met cipressen en ster

Kunstwerk

Weg met cipressen en ster behoort tot de landschappen die Vincent van Gogh in 1890 schilderde in Saint-Rémy-de-Provence. Op het schilderij slingert een zandweg door een heuvelachtig landschap met hoge cipressen en een opvallende heldere ster aan de hemel. De cipres speelde voor Van Gogh een belangrijke symbolische rol en komt in veel van zijn late werken terug als verbinding tussen aarde en hemel. De lucht is opgebouwd uit golvende penseelstreken die beweging en energie suggereren. De heldere kleuren, vooral het diepe blauw en het levendige groen, geven het landschap een bijna droomachtige sfeer. Het werk laat zien hoe Van Gogh de natuur niet alleen waarnam, maar ook gebruikte om emoties en innerlijke beleving uit te drukken. Daardoor behoort dit schilderij tot de meest expressieve landschappen uit zijn laatste levensjaar.

Over Weg met cipressen en ster is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Boerinnen bij het aardappelen rooien

Kunstwerk

Boerinnen bij het aardappelen rooien ontstond tijdens Van Goghs periode in Nuenen, waar hij veel aandacht besteedde aan het leven van boeren en landarbeiders. Op het schilderij zijn vrouwen te zien die gebukt op het land aardappelen oogsten. Van Gogh bewonderde hun doorzettingsvermogen en wilde de waardigheid van zware lichamelijke arbeid laten zien. De donkere aardetinten en sobere kleuren sluiten aan bij zijn vroege stijl, waarin hij zich liet inspireren door de werkelijkheid van het plattelandsleven. De eenvoudige compositie en krachtige figuren benadrukken de verbondenheid tussen mens en natuur. Dit schilderij vormt een belangrijk onderdeel van zijn zoektocht naar een eerlijke weergave van het boerenbestaan en geldt als een voorstudie voor de ideeën die later uitmondden in De aardappeleters. Het werk toont Van Goghs sociale betrokkenheid en zijn bewondering voor gewone werkende mensen.

Over Boerinnen bij het aardappelen rooien is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Zelfportret als schilder

Kunstwerk

Zelfportret als schilder werd in 1887-1888 gemaakt in Parijs, een periode waarin Vincent van Gogh volop experimenteerde met kleur en techniek. Op het schilderij staat hij afgebeeld met schilderspalet, penselen en schildersezel, waarmee hij zichzelf nadrukkelijk presenteert als kunstenaar. Zijn blik is ernstig en geconcentreerd, alsof hij de toeschouwer rechtstreeks aankijkt. De achtergrond bestaat uit levendige penseelstreken die het portret extra dynamiek geven. In deze periode maakte Van Gogh tientallen zelfportretten om zijn schildertechniek te oefenen en nieuwe kleurcombinaties uit te proberen. Invloeden van het impressionisme en het pointillisme zijn duidelijk zichtbaar. Tegelijkertijd ontwikkelde hij steeds meer zijn eigen expressieve stijl. Het schilderij laat niet alleen zien hoe hij eruitzag, maar ook hoe hij zichzelf zag: als een gedreven kunstenaar die volledig opging in zijn werk.

Over Zelfportret als schilder is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Wortelen en boomstammen

Kunstwerk

Wortelen en boomstammen is een van de laatste schilderijen die Vincent van Gogh in 1890 maakte in Auvers-sur-Oise. Het werk toont een wirwar van boomwortels, stronken en aarde, zonder duidelijke horizon of perspectief. De krachtige penseelstreken en felle kleuren geven het schilderij een sterke energie. Lange tijd werd gedacht dat dit mogelijk Van Goghs allerlaatste schilderij was, al bestaat daar geen volledige zekerheid over. De grillige vormen en de bijna abstracte opbouw maken het bijzonder modern voor zijn tijd. In plaats van een herkenbaar landschap staat de structuur van de natuur centraal. Veel kunsthistorici zien hierin een uitdrukking van Van Goghs voortdurende zoektocht naar nieuwe manieren om de werkelijkheid weer te geven. Het schilderij vormt een indrukwekkend slotstuk binnen zijn late oeuvre en laat zien hoe vernieuwend zijn blik op de natuur was.

Over Wortelen en boomstammen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Vaas met veertien zonnebloemen

Kunstwerk, Kunstenaar

Vaas met veertien zonnebloemen is een van de beroemdste versies uit Van Goghs zonnebloemenserie. Het schilderij ontstond in 1888 in Arles als decoratie voor de kamer van Paul Gauguin. De bloemen bevinden zich in verschillende stadia van bloei en verwelking, waardoor het werk verwijst naar de kringloop van leven en vergankelijkheid. Van Gogh gebruikte een opvallend beperkt kleurenpalet waarin vooral verschillende tinten geel de hoofdrol spelen. Door de dikke verflagen en krachtige penseelstreken krijgen de bloemen een bijna driedimensionale uitstraling. De eenvoudige achtergrond zorgt ervoor dat alle aandacht naar de zonnebloemen gaat. Dit schilderij is uitgegroeid tot een wereldwijd symbool van Van Goghs kunst en wordt bewonderd vanwege de combinatie van technische vernieuwing, kleurkracht en emotionele zeggingskracht.

Over Vaas met veertien zonnebloemen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Café terras Arles

Kunstwerk

Café terras Arles, ook bekend als Caféterras bij nacht, werd in 1888 geschilderd op de Place du Forum in Arles. Van Gogh legde een warm verlicht café vast tegen een diepblauwe avondlucht vol sterren. Opvallend is dat hij vrijwel geen zwart gebruikte om de nacht weer te geven. In plaats daarvan combineerde hij heldere blauwtinten met warme gelen en oranjes. De straat loopt in perspectief weg naar de achtergrond en nodigt de kijker uit het schilderij binnen te stappen. Het spel van licht en schaduw geeft de scène een levendige en gastvrije sfeer. Van Gogh zag de nacht als een bron van kleur en inspiratie en wist dat gevoel overtuigend over te brengen. Het schilderij behoort tot zijn bekendste stadsgezichten en vormt een belangrijk hoogtepunt uit zijn Arles-periode.

Over Café terras Arles is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Landschap bij Saint-Rémy

Kunstwerk

Landschap bij Saint-Rémy is de naam die wordt gebruikt voor verschillende schilderijen die Vincent van Gogh maakte tijdens zijn verblijf in de inrichting van Saint-Rémy-de-Provence. Hij schilderde de omliggende heuvels, olijfgaarden, cipressen en korenvelden in alle seizoenen. De natuur bood hem rust en inspiratie in een moeilijke periode van zijn leven. De golvende lijnen, levendige kleuren en krachtige penseelvoering geven het landschap een voortdurende beweging. Van Gogh schilderde niet alleen wat hij zag, maar vooral hoe hij het landschap beleefde. Daardoor krijgen zelfs eenvoudige heuvels en bomen een emotionele uitstraling. Deze landschappen behoren tot de meest karakteristieke werken uit zijn late periode en laten zien hoe hij kleur en vorm gebruikte om gevoelens uit te drukken zonder de werkelijkheid volledig los te laten.

Over Landschap bij Saint-Rémy is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Boomgaard in bloei

Kunstwerk

Boomgaard in bloei behoort tot een reeks schilderijen die Van Gogh in het voorjaar van 1888 maakte in Arles. De bloeiende fruitbomen vormden voor hem een symbool van nieuw leven, hoop en vernieuwing. De lichte bloesems steken af tegen een heldere blauwe lucht, terwijl het frisse groen van het gras de lente benadrukt. De invloed van Japanse prenten is duidelijk zichtbaar in de eenvoudige compositie en de aandacht voor bloeiende takken. Van Gogh werkte snel om de korte bloeiperiode vast te leggen en gebruikte losse penseelstreken om het frisse karakter van het seizoen weer te geven. De schilderijen uit deze serie behoren tot de vrolijkste uit zijn oeuvre en tonen zijn fascinatie voor de natuur als bron van schoonheid en optimisme. Ze vormen een belangrijk keerpunt in zijn ontwikkeling naar een veel kleurrijkere schilderstijl.

Over Boomgaard in bloei is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

De maaier

Kunstwerk

De maaier werd in 1889 geschilderd vanuit het raam van Van Goghs kamer in de inrichting van Saint-Rémy. Op het schilderij maait een eenzame landarbeider het rijpe koren onder een stralende zon. Voor Van Gogh symboliseerde de maaier niet alleen de oogst, maar ook de onvermijdelijke kringloop van leven en dood. Toch straalt het werk geen somberheid uit. De heldergele korenvelden, het intense blauw van de lucht en de krachtige penseelstreken geven het schilderij juist veel energie. De kleine figuur van de maaier benadrukt de grootsheid van de natuur. Van Gogh schilderde dit onderwerp meerdere keren omdat hij zich sterk verbonden voelde met het ritme van de seizoenen. De maaier wordt gezien als een van zijn meest symbolische landschappen en laat zien hoe hij alledaagse taferelen wist te verbinden met universele thema's als vergankelijkheid, arbeid en hoop.

Over De maaier is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

National Gallery Londen

Museum

Een schatkamer vol Rembrandts meesterwerken De National Gallery in Londen bezit een belangrijke verzameling schilderijen van Rembrandt van Rijn. Tot de collectie behoren verschillende zelfportretten, Bijbelse voorstellingen en portretten die een goed beeld geven van zijn artistieke ontwikkeling. Het museum plaatst Rembrandts werk bovendien in de bredere context van de Europese schilderkunst, waardoor bezoekers zijn invloed kunnen vergelijken met die van tijdgenoten als Rubens, Vermeer en Velázquez. Dankzij uitgebreid wetenschappelijk onderzoek en hoogwaardige restauraties behoren de Rembrandts in Londen tot de best bestudeerde schilderijen ter wereld. Voor liefhebbers van de Nederlandse Gouden Eeuw is de National Gallery daarom een van de belangrijkste internationale bestemmingen.

Over National Gallery Londen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Impasto

Techniek

Dikke verf maakt van een plat schilderij bijna een tastbaar oppervlak Impasto is een schildertechniek waarbij verf relatief dik wordt aangebracht, zodat penseelstreken en soms zelfs afzonderlijke klodders verf zichtbaar blijven. Hierdoor ontstaat reliëf. Licht dat op het schilderij valt, wordt door deze oneffenheden op verschillende manieren gereflecteerd. Carel Fabritius leerde tijdens zijn verblijf in het atelier van Rembrandt hoe effectief zo'n levendige verfbehandeling kon zijn. Rembrandt gebruikte dikke verf bijvoorbeeld voor lichte delen van gezichten, kleding en glanzende voorwerpen. Fabritius nam dergelijke mogelijkheden over, maar ontwikkelde vervolgens een lichtere, meer persoonlijke schilderwijze. In Het puttertje is goed te zien hoe Fabritius met betrekkelijk vrije penseelstreken veren, licht en materiaal suggereert. Niet ieder veertje wordt afzonderlijk geschilderd. Verfstreken vormen samen de indruk van een vogel. Impasto kan daardoor meer doen dan structuur toevoegen. De techniek maakt de handeling van het schilderen zichtbaar. Wie een schilderij van dichtbij bekijkt, ontdekt verfstreken; op enige afstand veranderen dezelfde streken in licht, veren, huid of stof.

Over Impasto is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Complementaire kleuren

Techniek

Complementaire kleuren Twee tegenpolen die elkaar juist sterker maken Complementaire kleuren zijn kleuren die tegenover elkaar staan in een kleurensysteem of kleurencirkel. Bekende combinaties zijn rood en groen, blauw en oranje, en geel en violet. Wanneer zulke kleuren naast elkaar worden geplaatst, kunnen ze elkaar opvallend versterken. Een oranje vlak lijkt bijvoorbeeld nog warmer naast blauw. Kunstenaars gebruiken dit kleurcontrast om aandacht, spanning, helderheid of ruimtelijke effecten te bereiken. In de negentiende eeuw werd wetenschappelijk onderzoek naar kleur belangrijk voor kunstenaars. Vooral de ideeën van Eugène Chevreul over gelijktijdig kleurcontrast kregen veel invloed. Impressionisten, neo-impressionisten en divisionisten onderzochten hoe kleuren op elkaar reageren. Georges Seurat en Paul Signac maakten daarvan een belangrijk onderdeel van hun schilderkunst. Complementaire kleuren bleven ook daarna belangrijk, bijvoorbeeld binnen het fauvisme en expressionisme. Kijk eens naar een schilderij met felle kleuren en zoek twee tegenpolen. Ga daarna verder naar Kleurtheorie, Divisionisme of Chevreul en ontdek waarom kleuren nooit helemaal op zichzelf staan.

Over Complementaire kleuren is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Het gele huis in Arles

Plaats

Het gele huis in Arles Vincent droomde hier niet alleen van een atelier, maar van een gemeenschap van kunstenaars Het Gele Huis was de woning die Vincent van Gogh in 1888 in Arles huurde. Het stond aan de Place Lamartine en werd door hem geschilderd in het bekende werk Het gele huis. Voor Vincent was het gebouw veel meer dan alleen woonruimte. Hij wilde er een Atelier van het Zuiden vestigen: een plek waar kunstenaars gezamenlijk konden wonen, werken en ideeën uitwisselen. Vincent richtte kamers in en maakte onder andere zijn beroemde zonnebloemschilderijen als decoratie voor de komst van Paul Gauguin. Gauguin kwam inderdaad naar Arles en woonde enige tijd bij Vincent. Hun samenwerking verliep echter moeizaam en eindigde na enkele maanden tijdens een ernstige crisis in december 1888. Het huis zelf werd later beschadigd en bestaat niet meer. Toch is het een belangrijk symbool gebleven van Vincents verlangen naar samenwerking, vriendschap en een eigen kunstenaarsgemeenschap. Wil je verder? Onderzoek Arles en ga daarna naar Vincent van Gogh, Paul Gauguin, Atelier van het Zuiden, Het gele huis, De slaapkamer, Zonnebloemen, Place Lamartine, kunstenaarsgemeenschap, kunstenaarsatelier, kunstenaarsvriendschap, Zuid-Frankrijk, postimpressionisme en brieven van Van Gogh.

Over Het gele huis in Arles is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Een bijzondere maar ook zeer gecompliceerde persoonlijkheid 

Beschrijving
KUNSTENAARS | Vincent van Gogh Een bijzondere maar ook zeer gecompliceerde persoonlijkheid Personalia Vincent van Gogh - Geboortejaar 1853 - Geboorteplaats Zundert - Jaar van overlijden 1890 Biografie "Whoever lives sincerely and encounters much trouble and disappointment, but is not bowed down by them, is worth more than one who has always sailed before the wind and has only known relative prosperity." "I always think that the best way to know God is to love many things." "I would rather die of passion than of bor…

Een bijzondere maar ook zeer gecompliceerde persoonlijkheid 

 

KUNSTENAARS | Vincent van Gogh

Een bijzondere maar ook zeer gecompliceerde persoonlijkheid 
 
Personalia Vincent van Gogh
- Geboortejaar 1853

- Geboorteplaats Zundert

- Jaar van overlijden 1890

Biografie 

"Whoever lives sincerely and encounters much trouble and disappointment, but is not bowed down by them, is worth more than one who has always sailed before the wind and has only known relative prosperity."

"I always think that the best way to know God is to love many things."

"I would rather die of passion than of boredom."

"You don't know how paralyzing that is, that stare of a blank canvas, which says to the painter, "You can't do a thing".

"A good picture is equivalent to a good deed."

"Wat zou het leven zijn als we geen moed hadden om iets te proberen?"

"Be clearly aware of the stars and infinity on high. Then life seems almost enchanted after all."

"It is not only by one's impulses that one achieves greatness, but also by patiently filing away the steel wall that separates what one feels from what one is capable of doing."

"But you must love with a high, serious intimate sympathy, with a will, with intelligence, and you must always seek to know more thoroughly, better, and more."

"Still, a great deal of light falls on everything."

"How much sadness there is in life! Nevertheless one must not become melancholy. One must seek distraction in other things, and the right thing is to work."

"There may be a great fire in our soul, yet no one ever comes to warm himself at it, and the passers-by see only a wisp of smoke."

Een complexe persoonlijkheid
Vincent van Gogh mag je zonder meer een bijzonder maar ook zeer gecompliceerde persoonlijkheid noemen. Velen kennen hem van zijn waanzin, zijn oor, zijn zonnebloemen en uiteindelijk zijn zelfmoord. Maar hoe dat alles zich verhoudt met zijn leven en vooral zijn kunstenaarschap is vaak minder bekend bij het grote publiek. Hij kon zeer volhardend zijn om iets voor elkaar te krijgen maar aan de andere kant kon hij ook behoorlijk labiel zijn. Vincent van Gogh had veel last van depressies. Hij had zeker moeite met contacten met andere mensen.  

Een mens met een eigen wil en een eigen aanpak

Alleen met mensen uit zijn directe omgeving kon hij goed overweg. Raadgevingen van derden, hoe goed bedoeld ook, zouden gegarandeerd verkeerd vallen wat dan tot conflicten zou leiden. Vincent had zijn eigen aanpak. En hij hield door dik en dun aan die eigen aanpak vast, wat de consequenties daar ook van waren. Dat het kritische publiek zijn werk niet kocht, dat moest dan maar. 

De bloementuin van 1880

De sterke familieband van een autodidact schilder

Vincent had een sterke band met zijn moeder. Zij stond als een krachtige vrouw bekend. En ook met zijn broer Theo was een zeer goed contact. Kenmerkend bij de onderlinge band was het grote vertrouwen dat de familieleden in elkaar hadden. En dat vertrouwen bleef ook in moeilijke tijden overeind. Er zijn later honderden brieven van Vincent van Gogh aan zijn familieleden bekend geworden. Dat gold met name aan broer Theo, die voor een groot deel van het onderhoud van zijn broer zorgde. En Theo was ook degene die Vincent overhaalde om te gaan schilderen. Vincent van Gogh nam enkele lessen die door Theo betaald werden, maar was verder autodidact.

Ondersteuning door broer Theo

Theo kocht als kunsthandelaar alle werken van Vincent op waar hij een vast bedrag per maand voor ontving. Dit heeft er voor gezorgd dat het grootste deel van het omvangrijke werk van Vincent van Gogh bewaard is gebleven.

De beginjaren als theoloog
Vincent van Gogh tekent al vanaf zijn jongste jaren. Hij gaat werken bij de kunsthandel van een oom in Den Haag. Hier legt hij in tekeningen het Haagse leven vast. Na een mislukte liefde wil hij toch de theologie in. Maar deze studie wordt geen succes. Vincent ziet het vooral als boekenwijsheid. Het heeft in zijn ogen allemaal  niets met het echte leven te maken. Als hij zelfs zijn bed weggeeft aan de armen wordt dat niet als een echt christelijke daad gezien, maar meer als iets belachelijks. Toch blijft Vincent van Gogh zijn gehele leven zwaar godsdienstig. 

Samenwerking met Mauve

Via een verblijf bij zijn ouders, komt Vincent weer in Den Haag terecht waar hij veel tijd doorbrengt met collega en ver familielid Mauve, lid van de Haagse School. In Den Haag tekent Vincent vooral de schrijnende armoede. Dat doet hij onder meer vanuit het raam van zijn kamer. Na een samenwonen met "Sien" waar hij ook kinderen bij kreeg, werd de verhouding met Mauve snel minder. Mauve was vrij traditioneel ingesteld en begreep het veel "wildere" werk van Vincent niet.

Via Den Haag, Drenthe, Nuenen, Antwerpen en Drunen komt Vincent van Gogh uiteindelijk in Parijs terecht. Hier in Parijs krijgt hij via de laatste impressionistententoonstelling met het impressionisme te maken.

Vooral het werk van Seurat en Signac spreekt hem daarbij aan. In 1888 verhuist hij naar Arles in Zuid  Frankrijk.  Opmerkelijk genoeg arriveerde van Gogh in Arles in een besneeuwd landschap. Het was zeker voor deze streek ontwettend koud. Als kunstenaar zag Vincent hier direct een onderwerp in en schilderde de smeltende sneeuw.

Vincent van Gogh. Landschap met sneeuw bij Arles

Niet altijd kleurig werk
In het begin, vooral in de tijd van Nuenen is het werk van Vincent van Gogh vooral donker en somber. Hij is  begaan met de armoede van de mensen. Hij zet die armoede vooral bij de boeren. Een schilderij als "de aardappeleters" dat in die donkere tijd wordt geschilderd is daar een goed voorbeeld van. Vies en donker, zo wordt deze periode in zijn werk wel genoemd. 

Het werk moet maar voor zichzelf spreken

Later in Arles zal de manier van weergeven drastisch veranderen. Kleuren en vormen gaan dan bij Vincent van Gogh een heel eigen leven leiden. In tegenstelling tot andere schilders uit die tijd laat hij het werk zelf voor zich spreken. Vincent gaat niet op zoek naar wetenschappelijk benaderingen van kleuren, vormen en dergelijke beeldelementen zoals Seurat en Cézanne dat wel deden.

Kleuren en de natuur
Vincent van Gogh richtte zich later steeds meer op de natuur en de kleuren uit die natuur. Echt  impressionistisch is zijn werk dan al lang niet meer. Het werk gaat geleidelijk aan steeds meer trekken van het expressionisme vertonen. Vooral het werken bij nacht lijkt Vincent van Gogh te fascineren en het  produceert meerdere werken met dat onderwerp. Zijn sterrenhemels werden later complete onderwerpen van studies. 

Impasto techniek
Als je de schilderijen van Vincent van Gogh tot in detail bekijkt dan zie je dat de verf niet is uitgesmeerd, zoals de meeste kunstenaars doen maar dat deze in een soort van klodders is aangebracht met vingers en paletmes. Deze zogenaamde impasto techniek was wel eerder toegepast maar van Gogh gaf er wel een heel eigen draai aan. Het effect is een soort van bijna driedimensionale kunst, een soort van beeldhouwen met verf. Een andere techniek die hij daar ook nog bij gebruikte was de overdrijving tot bijna een karikatuur aan toe.  Alle vormen en kleuren werden zwaarder aangezet dan voor een echte weergave nodig was. En ook dat draagt bij aan het eigen karakter van zijn werk. Het was ook één van de redenen dat de werken steeds meer de kant van het expressionisme opgingen, waarbij bij de uitdrukking van gevoelens het gingen winnen van de weergave van de realiteit. 

Paul Gaugain
Paul Gaugain kende Vincent van Gogh uit zijn Parijse tijd. Na zijn verblijf in Bretagne bracht Paul Gaugain enige tijd door bij van Gogh die op dat moment in Arles woonde. Van Gogh wilde in Arles een soort van kunstenaarsgemeenschap opzetten maar er werd verder geen gehoor aan gegeven. Alleen Paul Gaugain ging in op de uitnodiging, die het begin was van een heftige tijd vol zware discussies. Het waren  discussies en ruzies die zo hoog opliepen dat van Gogh een zenuwinzinking kreeg en een deel van zijn oor afsneed. Iets waar hij later in breed verband bekend mee is geworden. Maar de discussies hadden ook een positief effecten omdat beide kunstenaars elkaar uitdaagden en inspireerden om tot steeds betere resultaten te komen. 

Extreme drang naar vernieuwing
Beide kunstenaars waren in die tijd van hun samenwerking en discussie sterk op zoek naar vernieuwing. Het impressionisme had voor hen de beste tijd wel gehad en beiden vonden dat het tijd was voor iets anders. Dit leidde bij Vincent van Gogh tot een hang naar het expressionisme en Gaugain ging op zoek naar meer exotische onderwerpen om tot unieke kunstwerken om te zetten. 

De meest labiele periode was ook de beste
Vincent van Gogh was al zeer labiel in deze periode, maar zijn talent leed daar zeer zeker niet onder. De beste werken van Vincent van Gogh zijn juist in deze labiele  periode gemaakt. Van Gogh leefde extreem intensief. En dat is aan zijn werken heel goed terug te zien.

Stromingen
Vincent van Gogh wordt tot de volgende stromingen gerekend.

- Modernisme
- Postimpressionisme
- Expressionisme

Het beeld dat Vincent van Gogh oproept
Van Gogh roept bij veel mensen een wat geromantiseerd en ook wel gedramatiseerd beeld op. Zonder ook maar iets af te doen aan zijn genie speelt dat ook wel een rol in de bewondering die hem ten deel valt. Van Gogh roept beelden op van de straatarme kunstenaar die zijn eigen eenzame weg volgt, onbegrepen door iedereen. Een in zijn tijd onbekend gebleven genie. Een beeld, dat mede door het feit dat zijn broer Theo al zijn werk wist te verkopen en hem zijn hele, zij het wat korte, leven heeft ondersteund, misschien inderdaad iets te romantisch wordt weergegeven. 

De song en bijbehorende video
De Amerikaanse zanger Don Mcclean maakte er zelfs een song over, die naar de eerste regel vaak "Starry starry night" wordt genoemd en deze song lijkt de vorige alinea wel te bevestigen. De tekst is de te vinden op https://songteksten.net/lyric/793/13433/don-mclean/vincent.html en op YouTube is een versie te vinden onder https://youtu.be/oxHnRfhDmrk

Citaten: 

"Ik droom mijn schilderijen en ik schilder mijn dromen."

"Wat zou het leven zijn als we geen moed hadden om iets te proberen?"

"Grote dingen worden niet door impuls gedaan, maar door een reeks kleine dingen bij elkaar."

Het verhaal achter het afgesneden oor

Beschrijving
Op 23 december 1888 sneed Vincent van Gogh in Arles een deel van zijn linkeroor af. Die gebeurtenis is een van de bekendste uit de kunstgeschiedenis, maar de achtergronden zijn complexer dan het beeld van de "gekke kunstenaar" doet vermoeden. Na jaren van omzwervingen, armoede en mislukte pogingen om zijn plek te vinden, was Van Gogh in februari 1888 naar Arles in Zuid-Frankrijk getrokken. Hij droomde van een "Atelier van het Zuiden": een gemeenschap van kunstenaars die samen zouden werken. Zijn broer Theo, die hem…

Het verhaal achter het afgesneden oor

Op 23 december 1888 sneed Vincent van Gogh in Arles een deel van zijn linkeroor af. Die gebeurtenis is een van de bekendste uit de kunstgeschiedenis, maar de achtergronden zijn complexer dan het beeld van de "gekke kunstenaar" doet vermoeden.

Na jaren van omzwervingen, armoede en mislukte pogingen om zijn plek te vinden, was Van Gogh in februari 1888 naar Arles in Zuid-Frankrijk getrokken. Hij droomde van een "Atelier van het Zuiden": een gemeenschap van kunstenaars die samen zouden werken. Zijn broer Theo, die hem financieel steunde, hielp bij het realiseren daarvan. In oktober kwam Paul Gauguin naar het Gele Huis, waar Vincent woonde en werkte. Vincent bewonderde Gauguin en hoopte dat hij de kern van zijn kunstenaarsgroep zou worden.

Het samenleven bleek echter snel te schuren. De twee schilders verschilden sterk van temperament en opvatting: Gauguin werkte vanuit zijn verbeelding, Van Gogh schilderde liever naar de natuur. De discussies liepen op, en Van Gogh was al langere tijd overspannen, uitgeput door hard werken, slecht eten en veel drinken. Gauguin overwoog te vertrekken, wat Vincent in grote onzekerheid stortte.

Een extra factor was het nieuws dat Theo zich ging verloven met Johanna Bonger. Voor Vincent, die sterk afhankelijk was van zijn broer, betekende dit mogelijk een verlies van steun en nabijheid. Veel biografen zien hierin een bijkomende emotionele druk.

Op de avond van 23 december kwam het tot een crisis. Volgens Gauguin was er eerder die avond een confrontatie geweest, waarbij Van Gogh hem met een scheermes zou hebben bedreigd. Daarna keerde Vincent terug naar het Gele Huis en sneed zijn oor af, waarschijnlijk (een deel van) de oorlel of mogelijk het hele oor; dat blijft onderwerp van discussie. Hij wikkelde het in papier en gaf het aan een vrouw in een nabijgelegen bordeel. De volgende ochtend werd hij bewusteloos en bloedend gevonden en opgenomen in het ziekenhuis.

De oorzaak is nooit met zekerheid vastgesteld. Artsen en historici hebben verschillende verklaringen geopperd: epilepsie, een psychotische episode, een bipolaire stoornis, alcoholmisbruik (zeker de combinatie met absint en weinig voedsel), of een acute stressreactie. Waarschijnlijk was het een samenspel van factoren. Een recente stelling van Duitse onderzoekers dat Gauguin het oor zou hebben afgesneden bij een ruzie, wordt door de meeste deskundigen niet gedragen.

Gereedschapskist

Technieken

+ 3 andere