Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Olieverfstick

Materiaal
Welkom in mijn studeerkamer!

Olieverfstick Olieverf waarmee je rechtstreeks kunt tekenen Een olieverfstick is olieverf in vaste vorm. Pigment en drogende olie worden gecombineerd met voldoende was om er een stevige staaf van te maken. Daardoor kan een kunstenaar rechtstreeks met olieverf op papier, paneel of doek tekenen, zonder eerst een penseel te gebruiken. De stick maakt een interessante combinatie mogelijk van tekenen en schilderen. Je kunt lijnen trekken, brede vlakken aanbrengen, kleuren over elkaar zetten en de verf vervolgens met vingers, penselen of andere gereedschappen verder bewerken. De verflaag droogt en hardt uit zoals gewone olieverf. Op een ongebruikte stick ontstaat vaak een dun huidje dat voor gebruik moet worden verwijderd. Olieverfsticks zijn vooral aantrekkelijk voor kunstenaars die direct en fysiek willen werken. Wil je verder? Vergelijk de olieverfstick met oliepastel en traditionele olieverf, probeer lijnen en geschilderde vlakken in één werk te combineren of onderzoek hoe je met verschillende druk en beweging verrassende structuren kunt maken.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

  • Oliepastel

is verbonden met

wordt gebruikt in

Olieverf

Techniek

Olieverf Van een klodder gekleurde pasta naar vijf eeuwen meesterwerken Olieverf is een van de belangrijkste materialen uit de geschiedenis van de schilderkunst. Pigment wordt gemengd met een drogende olie, meestal lijnolie. Daardoor ontstaat verf die langzaam droogt en kunstenaars veel mogelijkheden geeft om kleuren te mengen, lagen over elkaar aan te brengen en kleine details uit te werken. Juist die lange droogtijd werd een kracht. Schilders kunnen zachte overgangen maken, transparante glacislagen gebruiken of juist dikke klodders verf aanbrengen. Van de verfijnde schilderijen van Jan van Eyck en Rembrandt tot de krachtige penseelstreken van Vincent van Gogh: allemaal ontstonden ze met hetzelfde basisprincipe. Olieverf veranderde bovendien mee met de kunstenaar. Verf in tubes maakte buiten schilderen in de negentiende eeuw veel gemakkelijker. Open de deur naar olieverf: ontdek pigmenten, lijnolie, glaceren, impasto, paletmessen, schildersdoek en kunstenaars die met een paar kleuren een compleet nieuwe wereld konden schilderen.

Met dunne laagjes olieverf kon Van der Neer zelfs maanlicht laten gloeien

Beschrijving
Olieverf
Met dunne laagjes verf kon Van der Neer zelfs maanlicht laten gloeien

Olieverf bestaat uit pigment dat met een drogende olie, vaak lijnolie, wordt vermengd. De techniek biedt schilders grote mogelijkheden om transparante en dekkende verflagen te combineren. Daardoor kunnen subtiele kleurovergangen, diepe schaduwen en bijzondere lichteffecten worden opgebouwd.

Voor Aert van der Neer waren deze eigenschappen bijzonder belangrijk. Zijn landschappen spelen vaak met moeilijke lichtsituaties: maanlicht, schemering, zonsondergangen en donkere wolkenluchten.

Door verschillende verflagen over elkaar aan te brengen kon hij donkere partijen diepte geven en tegelijkertijd lichtere gedeelten laten oplichten. Transparante lagen konden kleuren verdiepen zonder onderliggende verf volledig te bedekken.

Technisch onderzoek heeft bovendien laten zien dat Van der Neer soms in nog natte verf kraste, waardoor een lichtere onderliggende laag opnieuw zichtbaar werd. Zo konden kleine lichtaccenten ontstaan.

Olieverf was voor Van der Neer dus veel meer dan eenvoudig kleurmateriaal. De eigenschappen van de verf hielpen hem het ongrijpbare te schilderen: licht dat door wolken breekt, over water glijdt en langzaam in de duisternis verdwijnt.

Impasto

Techniek

Dikke verf maakt van een plat schilderij bijna een tastbaar oppervlak Impasto is een schildertechniek waarbij verf relatief dik wordt aangebracht, zodat penseelstreken en soms zelfs afzonderlijke klodders verf zichtbaar blijven. Hierdoor ontstaat reliëf. Licht dat op het schilderij valt, wordt door deze oneffenheden op verschillende manieren gereflecteerd. Carel Fabritius leerde tijdens zijn verblijf in het atelier van Rembrandt hoe effectief zo'n levendige verfbehandeling kon zijn. Rembrandt gebruikte dikke verf bijvoorbeeld voor lichte delen van gezichten, kleding en glanzende voorwerpen. Fabritius nam dergelijke mogelijkheden over, maar ontwikkelde vervolgens een lichtere, meer persoonlijke schilderwijze. In Het puttertje is goed te zien hoe Fabritius met betrekkelijk vrije penseelstreken veren, licht en materiaal suggereert. Niet ieder veertje wordt afzonderlijk geschilderd. Verfstreken vormen samen de indruk van een vogel. Impasto kan daardoor meer doen dan structuur toevoegen. De techniek maakt de handeling van het schilderen zichtbaar. Wie een schilderij van dichtbij bekijkt, ontdekt verfstreken; op enige afstand veranderen dezelfde streken in licht, veren, huid of stof.

Over Impasto is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Drogende olie

Materiaal

Drogende olie Een vloeibare olie die uiteindelijk een stevige verflaag wordt Drogende olie is een plantaardige olie die door contact met zuurstof langzaam uithardt tot een vaste laag. De olie verdampt dus niet simpelweg. Door oxidatie en andere chemische reacties ontstaat een netwerk dat pigmentdeeltjes bij elkaar houdt. Daardoor is drogende olie een belangrijk bindmiddel voor olieverf. De bekendste is lijnolie, maar ook walnootolie, papaverolie en saffloerolie worden gebruikt. Ze verschillen onder andere in droogtijd, kleur, vergeling en sterkte van de uiteindelijke verflaag. Lijnolie droogt relatief goed en vormt een sterke laag, maar kan na verloop van tijd vergelen. De keuze en hoeveelheid olie beïnvloeden hoe verf vloeit, glanst en droogt. Ook het traditionele principe vet over mager hangt hiermee samen: bovenliggende verflagen moeten voldoende flexibel blijven ten opzichte van de lagen eronder. Wil je verder? Bekijk lijnolie, papaverolie, saffloerolie, bindmiddel en vet over mager en ontdek hoe belangrijk olie is voor de opbouw van een schilderij.

Over Drogende olie is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Tekenkunst

Techniek

Tekenkunst Met één lijn kan al een complete wereld beginnen Tekenkunst omvat kunstwerken waarin lijn, toon, vlak en tekengebaar een belangrijke rol spelen. Een tekening kan een snelle schets zijn, maar ook een volledig zelfstandig kunstwerk waaraan dagen of maanden is gewerkt. Kunstenaars beschikken over een enorme keuze aan materialen. Potlood, houtskool, krijt, pastel, inkt, zilverstift en penseel geven ieder een ander soort lijn en oppervlak. Met arceringen, toonwaarden en vervaging kunnen bovendien licht, volume en ruimte worden opgebouwd. Eeuwenlang was tekenen een belangrijk onderdeel van de opleiding van kunstenaars. Tekeningen werden gebruikt om anatomie te bestuderen, composities voor te bereiden of ideeën voor schilderijen en beeldhouwwerken vast te leggen. Maar kunstenaars als Rembrandt, Käthe Kollwitz en Egon Schiele laten zien dat tekenkunst ook zonder een later schilderij volledig op zichzelf kan staan. Wil je verder? Kies eerst je gereedschap: potlood, houtskool, krijt of inkt. Of onderzoek schets, arceren, figuurtekenen en toonwaarde en ontdek hoeveel mogelijkheden een eenvoudige lijn biedt.

Over Tekenkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Penseelvoering

Techniek

Penseelvoering Aan de verfstreek kun je soms de hand van de kunstenaar herkennen Penseelvoering is de manier waarop een kunstenaar het penseel beweegt en de verf op het oppervlak aanbrengt. Daarbij spelen richting, snelheid, druk, hoeveelheid verf en het soort penseel allemaal een rol. Penseelvoering kan daardoor een belangrijk onderdeel van de persoonlijke stijl van een schilder worden. Een gladde penseelvoering kan de afzonderlijke streken vrijwel onzichtbaar maken. Bij een losse of expressieve werkwijze blijven ze juist duidelijk aanwezig. Denk aan de levendige toetsen van de impressionisten of de krachtige, ritmische verfstreken van Vincent van Gogh. Een kunstenaar kan ook binnen één schilderij verschillende soorten penseelvoering combineren. Penseelvoering helpt bovendien bij het weergeven van vorm, beweging, licht en textuur. De richting van een streek kan bijvoorbeeld de ronding van een gezicht volgen of de beweging van water versterken. Wil je verder? Onderzoek penseelstreek, toets, impasto en textuur en vergelijk daarna de penseelvoering van Rembrandt, Van Gogh en de impressionisten. Zo ontdek je hoe beweging van de hand zichtbaar blijft in verf.

Over Penseelvoering is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Direct schilderen

Techniek

Direct schilderen Meteen met verf naar het eindbeeld Direct schilderen is een werkwijze waarbij een kunstenaar het schilderij rechtstreeks met verf opbouwt, zonder eerst een uitgebreid systeem van onderschilderingen en transparante glacislagen te maken. Vorm, kleur, licht en toon worden zoveel mogelijk tijdens het schilderen zelf bepaald. Een bekende vorm is alla prima, waarbij een schilderij of een belangrijk gedeelte ervan in één werksessie wordt uitgevoerd. Direct schilderen hoeft echter niet altijd te betekenen dat het hele werk in één keer wordt voltooid. De kern is vooral dat de zichtbare verfstreken direct een belangrijke rol in het eindresultaat krijgen. Deze aanpak leent zich goed voor een spontane en losse penseelvoering. Daarom werd direct schilderen belangrijk bij onder andere plein-air schilderkunst en het impressionisme. Snelle waarneming en directe kleurmenging kunnen daarbij centraal staan. Correcties blijven mogelijk, maar vooraf goed kijken en beslissen wordt belangrijker. Wil je verder? Vergelijk direct schilderen met indirect schilderen en onderzoek daarna alla prima, nat-in-nat, plein air en penseelvoering.

Over Direct schilderen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Was

Materiaal

Was Een materiaal dat kan beschermen, verbinden én zelf kunst kan worden Was is een materiaal dat binnen de kunst op verschillende manieren wordt gebruikt. Bekende soorten zijn bijenwas, paraffine en verschillende synthetische wassen. Was kan zacht en kneedbaar zijn, maar na afkoeling ook een stevige laag vormen. Een belangrijke historische toepassing is encaustiek, waarbij pigment met verwarmde was wordt gemengd en warm op een ondergrond wordt aangebracht. Hierdoor kunnen transparante lagen, dikke structuren en opvallend diepe kleuren ontstaan. Beeldhouwers gebruiken was ook voor modellen en voor het verlorenwasprocedé bij het gieten van metalen beelden. Daarbij wordt een wassen model uiteindelijk vervangen door gesmolten metaal. Daarnaast kan was voorkomen in beschermende oppervlaktebehandelingen, polijstmiddelen, krijtachtige tekenmaterialen en restauratie. Eigenschappen als smeltpunt, hardheid en samenstelling bepalen waarvoor een bepaalde was geschikt is. Wil je verder? Onderzoek bijenwas, encaustiek en waskrijt en volg daarna verlorenwasmethode, boetseren, bronsgieten en oppervlaktebehandeling.

Over Was is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.

Gereedschapskist

Materialen