Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Gewassen laag

Techniek
Welkom in mijn studeerkamer!

Gewassen laag Met sterk verdunde verf kan een schilderij licht, sfeer en kleur krijgen zonder de ondergrond te verbergen Een gewassen laag is een dunne, transparante of halftransparante verflaag waarbij de verf sterk is verdund. De onderliggende kleur, tekening of structuur blijft daardoor zichtbaar. In het Engels wordt hiervoor vaak het woord wash gebruikt. De techniek is vooral bekend uit de aquarel- en inkttechniek. Met veel water en weinig pigment kunnen grote vlakken snel van een lichte kleur worden voorzien. Door meerdere gewassen lagen over elkaar aan te brengen, kan de kleur geleidelijk donkerder en rijker worden. Een gewassen laag kan egaal zijn, maar ook bewust verlopen van donker naar licht. Op nat papier kunnen kleuren bovendien zacht in elkaar overvloeien. Het karakter van de ondergrond speelt sterk mee: papier, absorptie en vocht bepalen mede het resultaat. Ga vanuit Gewassen laag eens verder naar Wassing, Aquarelleren, Gekleurde inkten, Transparantie, Nat-in-nat, Aquarelpapier of Gelaagd schilderen en ontdek hoeveel beeld je met heel weinig pigment kunt maken.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

verwantschap met

wordt gebruikt in

Gelaagd schilderen

Techniek

Gelaagd schilderen Onder het zichtbare schilderij zitten eerdere gedachten die nooit helemaal verdwijnen Gelaagd schilderen speelt een belangrijke rol in de kunst van Jean-Michel Basquiat. Hij bouwde zijn voorstellingen op door verf, tekeningen, woorden, symbolen en soms gekopieerde afbeeldingen over en naast elkaar te plaatsen. Daarbij hoefde een eerdere laag niet volledig te verdwijnen. Basquiat schilderde gedeelten over, maar liet vaak genoeg zichtbaar om te suggereren dat er iets onder verborgen zit. Hierdoor lijkt een schilderij een geschiedenis te hebben. Deze werkwijze past bij zijn manier van denken. Verschillende onderwerpen kunnen tegelijkertijd aanwezig zijn: een schedel naast een woord, een anatomisch diagram onder verf en een kroon boven een doorgestreepte tekst. De kijker kan daardoor moeilijk bepalen wat als eerste gelezen of bekeken moet worden. Het oog blijft over het oppervlak bewegen en ontdekt voortdurend nieuwe details. Gelaagd schilderen geeft Basquiats werk bovendien snelheid en spanning. Correcties worden niet noodzakelijk weggewerkt. Een verandering mag zichtbaar blijven. Zo wordt het schilderproces onderdeel van het eindresultaat. Het kunstwerk toont niet alleen Basquiats uiteindelijke gedachte, maar ook sporen van eerdere beslissingen.

Over Gelaagd schilderen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Absorptie

Techniek

Absorptie Wat een ondergrond opzuigt, bepaalt hoe verf zich gedraagt Absorptie is het vermogen van een materiaal om vloeistof in zijn structuur op te nemen. In de kunstwereld speelt dat een grote rol bij papier, schildersdoek, hout, pleisterwerk en andere poreuze ondergronden. Een sterk absorberend oppervlak kan water, bindmiddel of oplosmiddel snel uit verf trekken. Dat heeft direct invloed op het schilderen. Op zuigend papier verspreidt aquarel zich anders dan op een gesloten oppervlak. Onbehandeld doek kan olie uit olieverf opnemen, terwijl een grondering de absorptie juist kan verminderen en gelijkmatiger maken. Absorptie beïnvloedt ook kleur, glans, drooggedrag en hechting. Wanneer een ondergrond plaatselijk sterker zuigt, kunnen matte of ongelijk gekleurde plekken ontstaan. Kunstenaars kunnen die eigenschap bestrijden, maar ook bewust gebruiken. Helen Frankenthaler liet bijvoorbeeld sterk verdunde verf in onbehandeld doek trekken. Wil je verder? Vergelijk absorptie, porositeit en hechting en kijk daarna naar grondering, onbehandeld doek, aquarel en papier. Zo ontdek je waarom de ondergrond actief meewerkt aan het uiteindelijke beeld.

Over Absorptie is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Wassing

Techniek

Wassing Met veel vloeistof en weinig kleur ontstaat juist verrassend veel ruimte Een wassing is een dunne, transparante laag verdunde inkt of verf die meestal met een penseel wordt aangebracht. De ondergrond blijft er gedeeltelijk doorheen zichtbaar. Wassingen worden veel gebruikt in tekeningen, aquarellen en studies om snel toon, kleur, schaduw en sfeer aan te brengen. Door de verhouding tussen kleurstof en water te veranderen ontstaan verschillende toonwaarden. Een lichte wassing bevat veel water; een donkerdere wassing meer inkt of pigment. Meerdere transparante wassingen kunnen over elkaar worden aangebracht om een partij geleidelijk te verdiepen. Een wassing kan egaal zijn, maar ook van licht naar donker verlopen. Op nat papier ontstaan zachte overgangen, terwijl een wassing op droog papier meestal beter begrensd blijft. Bij een pentekening kunnen wassingen de lijnen aanvullen met volume en ruimtelijkheid. Wil je verder? Vergelijk wassing, laveren en gewassen inkttekening en onderzoek daarna aquarel, transparantie, toonwaarde en nat-in-nat.

Over Wassing is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Aquarelpapier

Materiaal

Aquarelpapier Papier dat water opvangt zonder meteen de controle te verliezen Aquarelpapier is speciaal gemaakt voor schilderen met aquarelverf en veel water. Het papier moet vocht kunnen opnemen zonder direct sterk te vervormen, beschadigen of zijn oppervlaktestructuur te verliezen. Daarom is het meestal steviger dan gewoon tekenpapier. Belangrijke eigenschappen zijn papiergewicht, zuigkracht en oppervlaktestructuur. Glad papier geeft scherpe lijnen en fijne details. Papier met meer structuur laat pigment zich onregelmatiger afzetten en kan daardoor een levendiger beeld geven. Veel aquarelpapier wordt gemaakt van katoen of cellulose, of een combinatie daarvan. Ook de behandeling tijdens de productie is belangrijk. Door lijming wordt geregeld hoe snel water in het papier trekt. Zwaar papier, bijvoorbeeld 300 g/m², kan doorgaans meer water verdragen dan licht papier. De keuze van het papier beïnvloedt dus rechtstreeks de schildertechniek. Wil je verder? Onderzoek aquareltechniek en papierstructuur en ga daarna naar zuigkracht, papiergewicht, katoenpapier, cellulose, lijming, nat-in-nat, nat-op-droog, wassing, uitsparen en aquarelverf.

Aquarelpapier is ideaal papier voor het werken met waterverf-achtige verfsoorten

Beschrijving
Ondergrond kiezen

Aquarelpapier is ideaal papier voor het werken met waterverf-achtige verfsoorten

De keuze van de ondergrond is best van belang
Als u met aquarel aan de gang gaat als schilderondergrond dan is het speciale aquarelpapier het meest geschikt. Aquarelpapier heeft een ruw oppervlak en door de structuur is het heel geschikt om vocht op te nemen. Aquarelpapier is in losse vellen te koop en als blok. In dat laatste geval kunt u de vellen los snijden, zowel voor als na het aquarelleren.


Aquarelpapier
Hoe gladder het papier hoe meer het zich leent voor het schilderen van details. Ook gelijkmatige kleurvlakken zijn gemakkelijker weer te geven op een glad oppervlak dan op het ruwe materiaal van het aquarelpapier. Het plezier is het werken met aquarel laat zich voor een groot deel bepalen door het soort papier dat u gebruikt als schilderondergrond. Dus laat u op dat gebied goed voorlichten.




Schilderkarton
Schilderkarton is een vorm van stevig tekenpapier dat op karton is geplakt. Het bestaat is zowel een gladde als een meer gestructureerde versie. Er zijn schilders die een schilderondergrond prettiger vinden werken als er sprake is van een dikkere onderlaag, zodat ze het van een extra laag grondverf of gresso voorzien voordat ze het schilderkarton in gebruik gaan nemen. Het is verstandig om beide kanten van karton van extra verf te voorzien om te voorkomen dat het later krom zal gaan trekken. De verf zal hierdoor beter opgenomen worden en het wordt daarmee ook meer geschikt voor het maken van details. Schilderkarton wordt vaak gebruikt als schilderondergrond in combinatie met acrylverf of olieverf.

Geprepareerd papier
Speciaal voor het werken met acryl of met olieverf bestaat er geprepareerd papier. Het voordeel van dit papier als schilderondergrond is dat het geen verf doorlaat, maar het nadeel van het dunne materiaal is dat het slecht de verdunningsmiddelen als water en olie opneemt wat vooral bij een wat dikkere verflaag forse problemen kan geven. Als u met deze negatieve eigenschap een beetje rekening houdt dan is het geprepareerde papier heel goed te gebruiken.

Canvasboard.
Het zogenaamde linnenkarton of canvasboard is een laagje dun katoen dat op relatief dik karton is gelijmd waardoor het vrij stevig wordt en goed bruikbaar als schilderondergrond. Het is in allerlei afmetingen, tot vrij groot te verkrijgen en het is niet overdreven duur.
Het staat echter bekend om een relatief korte levensduur van de ermee gemaakte werken. Wilt u een kunstwerk maken dat over eeuwen nog bewonderd wordt dan is het aan te raden echt schilderslinnen van goede kwaliteit te gebruiken of om over te stappen op hardboard of mdf.

Hardboard
Panelen van hardboard of het wat dikkere en zwaardere mdf zijn in allerlei maten te verkrijgen. Bij de bouwmarkt tot panelen van 122 x 244. Een flink formaatje voor aan de muur. Soms zit er op het hardboard al een witte laag maar anders zult u een aantal lagen grondverf en eventueel een laag gresso aan moeten brengen om er een geschikte schilderondergrond van te maken. Vergeet niet om tussen de schilderbeurten door te schuren. U krijgt dan wel een aalgladde schilderondergrond en niet elke schilder vindt dat prettig. U kunt dat voorkomen door sterk verdunde structuurverf, rauwfaserverf en dergelijke te gebruiken zodat u een ruwe of zelfs zeer ruwe ondergrond krijgt. Een duidelijk geval van smaak dus.



aquarel
Schilderdoek
Schilderdoek koopt u kant en klaar opgespannen. Het is van belang dat het hout goed uitgewerkt is anders gaat het later krom staan en dat is hinderlijk. Let op de kwaliteit die u koopt. Schilderdoek is op allerlei plaatsen te krijgen, ook de meest branchevreemde en de kwaliteit is wisselend. Als het goed is is het van ondergrondlaag voorzien hoewel er ook naturel te krijgen is. Niet alleen wit is te krijgen, in beperkter mate is ook zwart schilderdoek te koop als schilderondergrond voor speciale effecten.


Keggen ofwel spiepennen
Bij een schilderdoek horen zogenaamde keggen. Deze keggen worden in de hoeken geslagen om het doek strakker te trekken. Soms zijn deze keggen ook van kunststof maar die hebben de neiging om slecht te blijven zitten. Keggen worden trouwens ook wel spiepennen genoemd. Overigens mag je de keggen in onbeperkt in de hoeken blijven vastzetten. Je loopt het gevaar dat het doek scheurt als de druk te hoog oploopt.

Doek strak trekken
Mocht een doek na het beschilderen wat slap geworden zijn, iets wat meestal wel gebeurt, dan kunt u met enkele klappen met een hamer op de keggen het doek weer strak trekken. Overdrijf het niet anders krijgt u kans op scheuren van het doek vanaf de ingeslagen spijkertjes.

Inkttekening

Techniek

Inkttekening Met één donkere lijn kan een hele wereld ontstaan Een inkttekening is een tekening waarbij inkt het belangrijkste tekenmateriaal vormt. Kunstenaars kunnen daarvoor een tekenpen, kroontjespen, rietpen of penseel gebruiken. Iedere keuze levert een ander karakter op: van een dunne, nauwkeurige lijn tot een brede en expressieve penseelstreek. Omdat inkt meestal donker en krachtig is, spelen lijn, contrast en ritme een belangrijke rol. Met arceringen en kruisarceringen kunnen schaduwen en volumes worden opgebouwd. Door inkt met water te verdunnen ontstaan wassingen waarmee zachte toonovergangen mogelijk zijn. Inkttekeningen werden eeuwenlang gebruikt voor snelle schetsen, voorstudies en zelfstandige kunstwerken. Kunstenaars als Rembrandt lieten zien hoeveel beweging en ruimte met slechts enkele lijnen en bruine inkt konden worden gesuggereerd. Inkt vraagt om enige zekerheid: een eenmaal geplaatste lijn is moeilijk volledig te verwijderen. Wil je verder? Onderzoek pentekening en gewassen inkttekening en ga daarna naar tekeninkt, Oost-Indische inkt, rietpen, kroontjespen, penseeltekening, arcering, kruisarcering, laveren, wassing, lijn, Rembrandt en tekenkunst.

Over Inkttekening is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.