Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Rembrandttechniek

Techniek
Welkom in mijn studeerkamer!

Rembrandttechniek Licht uit de verf laten ontstaan Met Rembrandttechniek wordt geen enkele vaste schildermethode bedoeld, maar een verzameling werkwijzen die worden verbonden met Rembrandt van Rijn. Kenmerkend is vooral zijn opbouw van licht, donker, kleur en verfstructuur. Vanuit donkere partijen kon hij gezichten, handen en andere belangrijke onderdelen krachtig naar voren laten komen. Rembrandt werkte vaak in verschillende lagen. Een onderschildering hielp om compositie en toonwaarden vast te leggen. Daarover konden transparante glacislagen en juist dikke, pasteuze verf worden aangebracht. In lichte partijen gebruikte hij soms opvallend reliëf, waardoor het invallende licht ook werkelijk door het verfoppervlak wordt beïnvloed. Zijn techniek veranderde bovendien gedurende zijn loopbaan. Vooral het latere werk toont een vrije, zichtbare penseelvoering en sterke verfstructuur. Wil je verder? Bekijk een Rembrandt van dichtbij en let afzonderlijk op onderschildering, glacis, impasto en penseelstreek. Dan blijkt dat zijn beroemde lichtwerking niet alleen uit kleur, maar ook uit de fysieke verflaag ontstaat.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

Impasto

Techniek

Dikke verf maakt van een plat schilderij bijna een tastbaar oppervlak Impasto is een schildertechniek waarbij verf relatief dik wordt aangebracht, zodat penseelstreken en soms zelfs afzonderlijke klodders verf zichtbaar blijven. Hierdoor ontstaat reliëf. Licht dat op het schilderij valt, wordt door deze oneffenheden op verschillende manieren gereflecteerd. Carel Fabritius leerde tijdens zijn verblijf in het atelier van Rembrandt hoe effectief zo'n levendige verfbehandeling kon zijn. Rembrandt gebruikte dikke verf bijvoorbeeld voor lichte delen van gezichten, kleding en glanzende voorwerpen. Fabritius nam dergelijke mogelijkheden over, maar ontwikkelde vervolgens een lichtere, meer persoonlijke schilderwijze. In Het puttertje is goed te zien hoe Fabritius met betrekkelijk vrije penseelstreken veren, licht en materiaal suggereert. Niet ieder veertje wordt afzonderlijk geschilderd. Verfstreken vormen samen de indruk van een vogel. Impasto kan daardoor meer doen dan structuur toevoegen. De techniek maakt de handeling van het schilderen zichtbaar. Wie een schilderij van dichtbij bekijkt, ontdekt verfstreken; op enige afstand veranderen dezelfde streken in licht, veren, huid of stof.

Over Impasto is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Glaceren

Techniek

Glaceren Schilderen met licht dat door de verf heen lijkt te komen Glaceren is een schildertechniek waarbij een kunstenaar dunne, transparante of halftransparante verflagen over reeds gedroogde verf aanbrengt. Iedere nieuwe laag verandert subtiel de kleur van de laag eronder. Daardoor kunnen kleuren een bijzondere diepte en helderheid krijgen zonder dat dikke verf nodig is. De techniek werd veel gebruikt in de Europese schilderkunst en speelde een belangrijke rol bij het schilderen met olieverf. Vooral bij huid, kleding, schaduwen en rijke kleurpartijen konden glacislagen bijzonder verfijnde effecten opleveren. Glaceren vraagt geduld. Een onderliggende verflaag moet voldoende droog zijn voordat een volgende laag wordt aangebracht. De kunstenaar bouwt het uiteindelijke resultaat daardoor stap voor stap op. Glaceren heeft verwantschap met sfumato, maar beide begrippen betekenen niet hetzelfde. Sfumato draait om zachte, bijna onzichtbare overgangen tussen vormen, licht en schaduw. Glaceren is de technische werkwijze waarbij transparante verflagen over elkaar worden aangebracht.

Over Glaceren is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Modellering

Techniek

Modellering Met licht en toon krijgt een platte vorm lichaam Modellering is in tekenen en schilderen het zichtbaar maken van volume en driedimensionaliteit door geleidelijke veranderingen in licht, schaduw, kleur en toonwaarde. Een kunstenaar kan zo op een plat vlak de indruk wekken dat een gezicht, arm, vaas of ander voorwerp werkelijk ruimte inneemt. Een eenvoudige bol laat het principe goed zien. Van het lichte gedeelte loopt de toon geleidelijk naar de eigenschaduw. Ook gereflecteerd licht kan in die schaduw zichtbaar blijven. Door deze overgangen zorgvuldig weer te geven ontstaat een overtuigende ruimtelijke vorm. Modellering kan heel zacht verlopen, zoals bij sfumato, maar ook worden opgebouwd met duidelijke vlakken of krachtige licht-donkercontrasten. De techniek is daardoor niet aan één kunststijl gebonden. Het begrip wordt soms verward met modelleren in klei. Dat is een andere toepassing van het woord. Bij schilderen en tekenen gaat modellering vooral om de suggestie van vorm door toon en licht. Wil je verder? Vergelijk modellering met volume, plasticiteit, toonwaarde en licht-donker.

Over Modellering is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Olieverfschilderkunst

Techniek

Olieverfschilderkunst Een techniek waarin kleur dagenlang beweeglijk kan blijven en eeuwen kan overleven Olieverfschilderkunst is schilderkunst waarbij pigmenten worden gebonden in een drogende olie, meestal lijnolie. De techniek werd vanaf de late middeleeuwen steeds belangrijker en bood kunstenaars ongekende mogelijkheden om kleur, licht, textuur en detail op te bouwen. Olieverf droogt relatief langzaam. Daardoor kunnen kleuren op het schilderij worden gemengd en zachte overgangen ontstaan. Tegelijk kan een kunstenaar juist in meerdere lagen werken. Dunne transparante glacislagen geven kleur diepte, terwijl dikke pasteuze verf en impasto het oppervlak tastbaar maken. Kunstenaars als Jan van Eyck, Rembrandt en Johannes Vermeer benutten ieder andere eigenschappen van olieverf. Later maakten bijvoorbeeld Van Gogh en de expressionisten juist de zichtbare penseelstreek belangrijk. Een olieverfschilderij is technisch een complete laagopbouw van drager, grondering en verschillende verflagen. Wil je verder? Kijk onder het zichtbare beeld en ontdek lijnolie, drogende olie, onderschildering, glaceren en impasto. Zo volg je een schilderij van ondergrond tot laatste penseelstreek.

Over Olieverfschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Penseelvoering

Techniek

Penseelvoering Aan de verfstreek kun je soms de hand van de kunstenaar herkennen Penseelvoering is de manier waarop een kunstenaar het penseel beweegt en de verf op het oppervlak aanbrengt. Daarbij spelen richting, snelheid, druk, hoeveelheid verf en het soort penseel allemaal een rol. Penseelvoering kan daardoor een belangrijk onderdeel van de persoonlijke stijl van een schilder worden. Een gladde penseelvoering kan de afzonderlijke streken vrijwel onzichtbaar maken. Bij een losse of expressieve werkwijze blijven ze juist duidelijk aanwezig. Denk aan de levendige toetsen van de impressionisten of de krachtige, ritmische verfstreken van Vincent van Gogh. Een kunstenaar kan ook binnen één schilderij verschillende soorten penseelvoering combineren. Penseelvoering helpt bovendien bij het weergeven van vorm, beweging, licht en textuur. De richting van een streek kan bijvoorbeeld de ronding van een gezicht volgen of de beweging van water versterken. Wil je verder? Onderzoek penseelstreek, toets, impasto en textuur en vergelijk daarna de penseelvoering van Rembrandt, Van Gogh en de impressionisten. Zo ontdek je hoe beweging van de hand zichtbaar blijft in verf.

Over Penseelvoering is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Verflaag

Techniek

Verflaag Iedere laag vertelt iets over hoe een schilderij is opgebouwd Een verflaag is een laag verf die op een ondergrond of op een eerdere verflaag is aangebracht. Een schilderij kan uit één directe verflaag bestaan, maar ook uit een ingewikkelde opeenvolging van verschillende lagen. Bij een traditionele schildertechniek kan boven de grondering eerst een ondertekening of onderschildering komen. Daarover brengt de kunstenaar verdere kleurlagen aan. Dunne transparante glacislagen kunnen de kleur verdiepen, terwijl dikke pasteuze lagen juist een zichtbaar reliëf vormen. De dikte, transparantie en samenstelling van iedere verflaag beïnvloeden daardoor het uiteindelijke beeld. Ook de volgorde van de lagen is belangrijk. Bij olieverf moet rekening worden gehouden met het drogen en de flexibiliteit van verschillende verflagen. Oude lagen kunnen bovendien barsten, verkleuren of loslaten. Technisch kunstonderzoek kan soms verborgen verflagen zichtbaar maken. Wil je verder? Onderzoek onderschildering, glacis en impasto en ga daarna naar grondering, laagdikte, hechting, droogtijd, craquelé en technisch kunstonderzoek.

Over Verflaag is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.