gerelateerd aan Bindmiddel Impasto ⓘ Impastomedium ⓘ Penseelstreek Reologie ⓘ Schildermedium ⓘ viscositeit ⓘ Vloeigedrag ⓘ
Impasto Techniek Dikke verf maakt van een plat schilderij bijna een tastbaar oppervlak Impasto is een schildertechniek waarbij verf relatief dik wordt aangebracht, zodat penseelstreken en soms zelfs afzonderlijke klodders verf zichtbaar blijven. Hierdoor ontstaat reliëf. Licht dat op het schilderij valt, wordt door deze oneffenheden op verschillende manieren gereflecteerd. Carel Fabritius leerde tijdens zijn verblijf in het atelier van Rembrandt hoe effectief zo'n levendige verfbehandeling kon zijn. Rembrandt gebruikte dikke verf bijvoorbeeld voor lichte delen van gezichten, kleding en glanzende voorwerpen. Fabritius nam dergelijke mogelijkheden over, maar ontwikkelde vervolgens een lichtere, meer persoonlijke schilderwijze. In Het puttertje is goed te zien hoe Fabritius met betrekkelijk vrije penseelstreken veren, licht en materiaal suggereert. Niet ieder veertje wordt afzonderlijk geschilderd. Verfstreken vormen samen de indruk van een vogel. Impasto kan daardoor meer doen dan structuur toevoegen. De techniek maakt de handeling van het schilderen zichtbaar. Wie een schilderij van dichtbij bekijkt, ontdekt verfstreken; op enige afstand veranderen dezelfde streken in licht, veren, huid of stof. Over Impasto is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Schildermedium Materiaal Schildermedium Wat je aan verf toevoegt, kan veranderen hoe een schilderij ontstaat Een schildermedium is een stof of mengsel dat aan verf wordt toegevoegd om de verwerking en eigenschappen van de verf te beïnvloeden. Een medium kan verf bijvoorbeeld vloeibaarder, transparanter, glanzender of juist dikker maken. Ook droogtijd en penseelvoering kunnen veranderen. Bij olieverf bestaan traditionele media onder andere uit drogende olie en soms hars of oplosmiddel. Lijnolie maakt verf doorgaans vetter en soepeler, terwijl een oplosmiddel de verf tijdelijk dunner kan maken maar zelf geen bindmiddel toevoegt. Moderne schildermedia zijn vaak speciaal samengesteld voor een bepaalde toepassing. Ook voor acrylverf bestaan allerlei media. Daarmee kunnen kunstenaars transparante lagen, dikke structuren of een andere glans bereiken zonder de verf simpelweg sterk met water te verdunnen. Een medium is dus meer dan een verdunner. Verkeerd of overmatig gebruik kan bovendien de duurzaamheid van een verflaag beïnvloeden. Wil je verder? Vergelijk lijnolie, drogende olie, verdunner, retarder en impastomedium en ontdek hoe ieder medium het gedrag van verf op een andere manier verandert. Over Schildermedium is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Verf Materiaal Verf Pigment krijgt pas echt mogelijkheden wanneer het verf wordt Verf is een materiaal waarmee kunstenaars kleur op een ondergrond aanbrengen. De basis bestaat meestal uit pigment en een bindmiddel. Het pigment levert de kleur, terwijl het bindmiddel ervoor zorgt dat de pigmentdeeltjes bij elkaar blijven en zich aan papier, doek, paneel of een andere ondergrond hechten. Het gebruikte bindmiddel bepaalt voor een belangrijk deel het soort verf. Bij olieverf is dat een drogende olie, bij aquarel meestal Arabische gom en bij acrylverf een acrylpolymeer. Daardoor verschillen verfsoorten sterk in droogtijd, transparantie, glans en wijze van verwerken. Ook de verhouding tussen pigment en bindmiddel is belangrijk. Verf kan dun en transparant worden aangebracht, maar ook dik en dekkend. Met schildermediums kunnen bepaalde eigenschappen verder worden aangepast. Verf is daardoor veel meer dan alleen vloeibare kleur. Wil je verder? Begin bij pigment en bindmiddel en onderzoek daarna olieverf, acrylverf, aquarel en tempera. Bekijk vervolgens hoe transparantie, opaciteit en laagdikte het uiteindelijke schilderij beïnvloeden. Over Verf is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
viscositeit Techniek viscositeit Waarom de ene verf vloeit en de andere bijna op het doek blijft staan Viscositeit geeft aan hoe gemakkelijk of moeilijk een vloeibaar materiaal stroomt. Een materiaal met een lage viscositeit is dun en vloeibaar, terwijl een hoge viscositeit betekent dat het dik en stroperig is. Voor kunstenaars is viscositeit belangrijk bij verf, inkt, lijm, glazuur en drukinkt. Dunne verf kan gemakkelijk vloeien en is geschikt voor wassingen, glaceringen en fijne lijnen. Dikke verf blijft beter staan en kan zichtbare penseelstreken, reliëf of impasto vormen. De viscositeit kan worden beïnvloed door het bindmiddel, de hoeveelheid pigment, temperatuur en toegevoegde mediums of verdunningsmiddelen. Bij acrylverf kan bijvoorbeeld een gelmedium de verf dikker maken, terwijl een geschikt vloeibaar medium de verf beter laat vloeien. Viscositeit is niet hetzelfde als droogtijd of dekkracht, al kunnen deze eigenschappen elkaar wel beïnvloeden. Wil je verder? Onderzoek vloei en consistentie en ga daarna naar thixotropie, schildermedium, verdunnen, pasteus schilderen, impasto, drukinkt en penseelvoering. Over viscositeit is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Reologie Techniek Reologie Waarom verf vloeit, blijft staan of onder het penseel plotseling soepeler wordt Reologie is de leer van hoe materialen vervormen en stromen wanneer er kracht op wordt uitgeoefend. Voor kunstenaars is dat vooral interessant bij verf, inkt, lijm, klei, glazuur en andere materialen die tijdens het werken van gedrag veranderen. Viscositeit is een onderdeel van reologie, maar reologie kijkt breder. Verf kan bijvoorbeeld dik in de tube zitten, onder de beweging van een penseel gemakkelijker gaan vloeien en daarna op het doek weer steviger worden. Dit gedrag heet thixotropie. De reologische eigenschappen van verf bepalen hoe gemakkelijk zij kan worden uitgesmeerd, of penseelstreken zichtbaar blijven en of een dikke verflaag uitzakt. Pigment, bindmiddel, vulstoffen en mediums hebben daarop allemaal invloed. Voor een schilder is reologie dus geen abstract natuurkundig begrip: het is iets wat voortdurend onder penseel en schildermes voelbaar is. Wil je verder? Onderzoek viscositeit en thixotropie en ga daarna naar vloei, consistentie, bindmiddel, schildermedium, impasto, pasteus schilderen en penseelvoering. Over Reologie is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Vloeigedrag Techniek Vloeigedrag Wat gebeurt er met verf zodra penseel, zwaartekracht en ondergrond hun werk doen? Vloeigedrag beschrijft hoe een vloeibaar of halfvloeibaar materiaal zich tijdens het werken beweegt en verspreidt. Bij kunstmaterialen gaat het bijvoorbeeld om verf, inkt, glazuur, lijm en vloeibare mediums. Sommige verf vloeit gemakkelijk uit en vormt een glad oppervlak. Andere verf blijft juist staan, zodat penseelstreken of reliëf zichtbaar blijven. Het vloeigedrag wordt onder meer bepaald door viscositeit, reologie, temperatuur, bindmiddel en toegevoegde mediums. Ook de ondergrond speelt mee. Op absorberend papier kan verdunde verf snel worden opgenomen, terwijl zij op een glad, weinig absorberend oppervlak langer kan bewegen. Bij aquarel kan dit leiden tot uitvloeiende kleuren. Bij acryl- en olieverf bepaalt het mede of penseelstreken verdwijnen of zichtbaar blijven. Kunstenaars kunnen vloeigedrag bewust inzetten voor controle, maar ook ruimte geven aan toeval. Wil je verder? Onderzoek viscositeit en reologie en ga daarna naar thixotropie, vloei, absorptie, schildermedium, nat-in-nat, druiptechniek en penseelvoering. Over Vloeigedrag is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Impastomedium Materiaal Impastomedium Meer reliëf in de verf zonder eindeloos extra pigment te gebruiken Impastomedium is een medium waarmee verf dikker en volumineuzer kan worden gemaakt. Het wordt gebruikt wanneer een kunstenaar stevige verfstreken, richels of andere vormen van reliëf in het schilderoppervlak wil aanbrengen. Het medium wordt met de verf gemengd of, afhankelijk van het product, als onderliggende laag gebruikt. Bij acrylverf bestaan bijvoorbeeld dikke gel- en modelingmedia. Voor olieverf zijn speciale impastomedia verkrijgbaar die zijn afgestemd op het oliebindmiddel. De samenstelling bepaalt onder meer de stevigheid, droogtijd, glans en transparantie. Impastomedium maakt het mogelijk om met penseel of schildermes duidelijke sporen achter te laten. Licht valt vervolgens op de uitstekende delen en veroorzaakt echte hooglichten en schaduwen. Daardoor krijgt niet alleen de kleur, maar ook het oppervlak zelf een beeldende functie. Wil je verder? Onderzoek impasto en pasteus schilderen en ga daarna naar schildermedium, gelmedium, modeling paste, viscositeit, reologie, schildermes, textuur en laagdikte. Over Impastomedium is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Gelmedium Materiaal Gelmedium Van transparante laag tot stevige penseelstreek: één medium geeft acrylverf meer mogelijkheden Gelmedium is een dik acrylmedium waarmee kunstenaars de eigenschappen van acrylverf kunnen veranderen. Het bevat een acrylbindmiddel, maar meestal geen kleurpigment. Daardoor kan het met verf worden gemengd zonder eenvoudigweg extra gekleurde verf toe te voegen. Er bestaan gels met verschillende eigenschappen: dunner of zeer stevig, glanzend of mat en soms speciaal ontwikkeld voor impasto en reliëf. Een stevige gel verhoogt het volume en helpt penseel- of schildermessporen zichtbaar te houden. Transparante gels kunnen ook worden gebruikt voor glaceringen, collages en het insluiten van lichte materialen. Gelmedium verschilt van simpel verdunnen met water. Omdat het zelf bindmiddel bevat, blijft de samenhang van de acrylverf beter behouden. Tijdens het drogen verandert een melkachtig ogende acrylgel meestal in een veel transparantere laag. Wil je verder? Onderzoek acrylmedium en impastomedium en ga daarna naar acrylverf, modeling paste, viscositeit, reologie, transparantie, collage, textuur en schildermes. Over Gelmedium is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.