Wiek

Techniek

Welkom in mijn studeerkamer!

Wiek Een eenvoudig hulpmiddel waarmee je verf voorzichtig kunt wegnemen Een wiek is in de schilderpraktijk een zacht absorberend hulpmiddel, meestal gemaakt van opgerold of samengevouwen papier, doek of ander vezelmateriaal. De kunstenaar gebruikt het om natte verf, olie of oplosmiddel voorzichtig op te nemen zonder het oppervlak hard af te vegen. Bij olieverfschilderen kan een wiek bijvoorbeeld worden gebruikt om overtollige verf of medium weg te nemen, een plek lichter te maken of een passage voorzichtig te corrigeren. Door te deppen in plaats van te wrijven blijft de ondergrond beter intact. Het hulpmiddel kan ook van pas komen bij het schoonhouden van kleine gedeelten tijdens het werk. Een wiek lijkt onbeduidend, maar past bij een belangrijk principe: verf hoeft niet alleen te worden toegevoegd. Een schilder kan een beeld ook ontwikkelen door materiaal weg te nemen, op te nemen of terug te brengen. Door allerlei regelgeving is de wiek niet of nauwelijks nog verkrijgbaar. Zelf maken met papier of met stofafnemers als een "swiffer" wil nog wel eens een alternatief bieden. Wil je verder? Vergelijk werken met een wiek met een doek, spons en kneedgum. Ze verwijderen allemaal materiaal, maar laten heel verschillende sporen achter.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

Doek

is gerelateerd aan

Rietpen

wordt gebruikt in

Schildermedium

Materiaal

Schildermedium Wat je aan verf toevoegt, kan veranderen hoe een schilderij ontstaat Een schildermedium is een stof of mengsel dat aan verf wordt toegevoegd om de verwerking en eigenschappen van de verf te beïnvloeden. Een medium kan verf bijvoorbeeld vloeibaarder, transparanter, glanzender of juist dikker maken. Ook droogtijd en penseelvoering kunnen veranderen. Bij olieverf bestaan traditionele media onder andere uit drogende olie en soms hars of oplosmiddel. Lijnolie maakt verf doorgaans vetter en soepeler, terwijl een oplosmiddel de verf tijdelijk dunner kan maken maar zelf geen bindmiddel toevoegt. Moderne schildermedia zijn vaak speciaal samengesteld voor een bepaalde toepassing. Ook voor acrylverf bestaan allerlei media. Daarmee kunnen kunstenaars transparante lagen, dikke structuren of een andere glans bereiken zonder de verf simpelweg sterk met water te verdunnen. Een medium is dus meer dan een verdunner. Verkeerd of overmatig gebruik kan bovendien de duurzaamheid van een verflaag beïnvloeden. Wil je verder? Vergelijk lijnolie, drogende olie, verdunner, retarder en impastomedium en ontdek hoe ieder medium het gedrag van verf op een andere manier verandert.

Over Schildermedium is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Olieverfschilderkunst

Techniek

Olieverfschilderkunst Een techniek waarin kleur dagenlang beweeglijk kan blijven en eeuwen kan overleven Olieverfschilderkunst is schilderkunst waarbij pigmenten worden gebonden in een drogende olie, meestal lijnolie. De techniek werd vanaf de late middeleeuwen steeds belangrijker en bood kunstenaars ongekende mogelijkheden om kleur, licht, textuur en detail op te bouwen. Olieverf droogt relatief langzaam. Daardoor kunnen kleuren op het schilderij worden gemengd en zachte overgangen ontstaan. Tegelijk kan een kunstenaar juist in meerdere lagen werken. Dunne transparante glacislagen geven kleur diepte, terwijl dikke pasteuze verf en impasto het oppervlak tastbaar maken. Kunstenaars als Jan van Eyck, Rembrandt en Johannes Vermeer benutten ieder andere eigenschappen van olieverf. Later maakten bijvoorbeeld Van Gogh en de expressionisten juist de zichtbare penseelstreek belangrijk. Een olieverfschilderij is technisch een complete laagopbouw van drager, grondering en verschillende verflagen. Wil je verder? Kijk onder het zichtbare beeld en ontdek lijnolie, drogende olie, onderschildering, glaceren en impasto. Zo volg je een schilderij van ondergrond tot laatste penseelstreek.

Over Olieverfschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Schildergereedschap

Techniek

Schildergereedschap Niet alleen het penseel bepaalt hoe verf op het doek terechtkomt Schildergereedschap omvat alle hulpmiddelen waarmee een kunstenaar verf aanbrengt, mengt, verwijdert of bewerkt. Het penseel is het bekendste voorbeeld, maar de gereedschapskist van een schilder kan veel uitgebreider zijn. Penselen bestaan in verschillende vormen, maten en haarsoorten. Een breed penseel kan grote kleurvlakken maken, terwijl een fijn penseel geschikt is voor details. Met een paletmes of schildermes kan verf worden gemengd, geschraapt of dik op het doek worden gezet. Ook sponsen, rollers, spatels, doeken en zelfs vingers kunnen als schildergereedschap dienen. Daarnaast zijn er hulpmiddelen die het werken ondersteunen, zoals palet, schildersezel, mahlstok en paletdop. Moderne kunstenaars gebruiken soms onverwachte gereedschappen om bijzondere structuren en sporen te maken. De keuze van het gereedschap beïnvloedt penseelvoering, textuur en karakter van het schilderij. Wil je verder? Onderzoek penseel, paletmes, schildermes en palet en ontdek daarna schildersezel, mahlstok, roller en tamponneerkwast.

Over Schildergereedschap is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Absorberen

Techniek

Absorberen Wat verdwijnt in papier, doek of pigment bepaalt mede wat je ziet Absorberen betekent dat een materiaal vocht, verf, inkt of licht opneemt. In de beeldende kunst speelt absorptie daarom zowel bij materialen als bij kleurwaarneming een belangrijke rol. Een poreuze ondergrond zoals papier, onbehandeld doek of pleisterwerk kan vloeistof opnemen. Aquarelverf trekt bijvoorbeeld gedeeltelijk in het papier, terwijl sterk absorberend doek verdunde verf snel naar binnen zuigt. Een grondering kan worden gebruikt om deze opname te verminderen of beter beheersbaar te maken. Ook bij kleur spreken we over absorptie. Pigmenten absorberen bepaalde golflengten van het invallende licht en reflecteren andere. De gereflecteerde delen van het licht dragen bij aan de kleur die we waarnemen. Een rood oppervlak absorbeert dus een ander deel van het zichtbare licht dan een blauw oppervlak. Absorberen verbindt daarmee materiaaltechniek rechtstreeks met kleur en licht. Wil je verder? Onderzoek absorptie en reflectie en ga daarna naar pigment, licht, grondering, porositeit, aquarel, onbehandeld doek, kleurwaarneming en oppervlak.

Over Absorberen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Deppen

Techniek

Deppen Met kleine tikken ontstaat kleur, structuur en ritme Deppen is een schildertechniek waarbij verf met korte, herhaalde aanrakingen op een oppervlak wordt aangebracht. In plaats van een penseel over het doek te strijken, raakt de kunstenaar de ondergrond telkens kort aan. Dat kan met een penseel, spons, doek, tampon of ander hulpmiddel. Afhankelijk van materiaal, hoeveelheid verf en druk ontstaan stippen, vlekken, zachte structuren of duidelijke afdrukken. Met weinig verf kan een gebroken oppervlak ontstaan; met meer verf worden de plekken voller en dekkender. Deppen kan worden gebruikt om bijvoorbeeld bladeren, wolken, huid, steen en andere texturen te suggereren. Ook in abstracte schilderkunst kan de herhaling van de beweging een zichtbaar ritme vormen. De techniek lijkt op tamponneren, maar deppen is een bredere term voor het herhaald aanbrengen of opnemen van materiaal met korte aanrakingen. Wil je verder? Onderzoek tamponneren en tamponneerkwast en ga daarna naar stippelen, sponsen, penseeltechniek, textuur, ritme, verfopbouw en oppervlaktebewerking.

Over Deppen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Verf verwijderen

Techniek

Verf verwijderen Soms ontstaat een schilderij juist door verf weer weg te nemen Verf verwijderen is niet alleen een restauratiehandeling, maar kan ook een bewuste schildertechniek zijn. Een kunstenaar kan natte of gedeeltelijk gedroogde verf wegnemen om vormen te corrigeren, lichte plekken terug te halen of bijzondere structuren te maken. Bij natte verf kan dat bijvoorbeeld met een doek, spons, penseel, wattenstaafje of schildermes. Zo kan een kunstenaar vanuit een donkere verflaag lichte vormen tevoorschijn halen. Bij aquarel wordt vergelijkbaar gewerkt door kleur voorzichtig uit het papier op te nemen. In dikkere verflagen kan verf worden afgeschraapt of weggekrast. Bij oude of volledig gedroogde verf ligt dat anders. Verwijderen kan dan het oorspronkelijke kunstwerk beschadigen. Binnen de restauratie gebeurt dit daarom alleen na onderzoek en met zorgvuldig gekozen methoden. Wegnemen is zo het tegenovergestelde van schilderen én tegelijk onderdeel ervan. Wil je verder? Onderzoek uitnemen en afschrapen en ga daarna naar schildermes, krassen, correctie, aquarel, verflaag, restauratie, overschildering en oppervlaktebewerking.

Over Verf verwijderen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Verf corrigeren

Techniek

Verf corrigeren Een schilderij hoeft niet in één keer goed te zijn Verf corrigeren betekent dat een kunstenaar een geschilderd gedeelte tijdens het werk verandert, verwijdert of opnieuw schildert. Dat kan gaan om een kleine kleurcorrectie, maar ook om het verplaatsen of volledig laten verdwijnen van een vorm. Bij natte verf kan materiaal met een doek, penseel, spons of schildermes worden weggenomen. Daarna kan het gedeelte opnieuw worden opgebouwd. Bij droge, dekkende verf is overschilderen vaak mogelijk. Transparante technieken zoals aquarel laten minder gemakkelijk grote correcties toe, omdat eerdere lagen zichtbaar kunnen blijven. Correcties vertellen veel over het kunstenaarsproces. Soms wordt een verandering later opnieuw zichtbaar doordat verflagen transparanter worden of anders verouderen. Zo'n zichtbare oude wijziging wordt een pentimento genoemd. Technisch kunstonderzoek kan verborgen veranderingen bovendien zichtbaar maken met bijvoorbeeld infrarood- of röntgenonderzoek. Wil je verder? Onderzoek pentimento en overschildering en ga daarna naar compositiewijziging, verf verwijderen, ondertekening, verflaag, kunstenaarsproces en technisch kunstonderzoek.

Over Verf corrigeren is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Papier

Materiaal

Papier Een alledaags vel dat al eeuwen een belangrijke drager van kunst is Papier is een dun materiaal dat voornamelijk wordt gemaakt uit plantaardige vezels. Die vezels worden tot papierpulp verwerkt, met water vermengd en vervolgens als een dunne laag gevormd, geperst en gedroogd. Voor kunstenaars is papier veel meer dan alleen tekenondergrond. Het wordt gebruikt voor potlood, houtskool, pastel, inkt, aquarel, grafische kunst, collage en gemengde technieken. De eigenschappen van het papier bepalen sterk wat er gebeurt. Glad papier maakt fijne lijnen mogelijk, terwijl ruw papier juist structuur aan houtskool, pastel of verf geeft. Ook dikte, kleur, absorptie en verlijming zijn belangrijk. Historisch werd hoogwaardig Europees papier vaak gemaakt van linnen en katoenen lompen. Later werd houtpulp een belangrijke grondstof. Voor kunst en conservering zijn duurzame, zuurvrije papiersoorten van belang. Papier kan bovendien zelf het materiaal van een kunstwerk worden. Wil je verder? Onderzoek papierpulp en handgeschept papier en ga daarna naar lompenpapier, watermerk, tekenpapier, aquarelpapier, zuurvrij papier, papierconservering en collage.

Over Papier is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Spons

Materiaal

Spons Een eenvoudig hulpmiddel dat verf kan aanbrengen én weer laten verdwijnen Een spons is een zacht en poreus hulpmiddel waarmee kunstenaars verf, inkt, water en andere vloeibare materialen kunnen aanbrengen, verspreiden of opnemen. Er worden zowel natuurlijke zeesponzen als synthetische sponzen gebruikt. Door verf met een spons te deppen ontstaat een ander oppervlak dan met een penseel. De onregelmatige structuur kan geschikt zijn voor wolken, bladeren, steen, muren en abstracte texturen. Door verschillende hoeveelheden verf en druk te gebruiken ontstaan fijne stippen, zachte vlekken of grove structuren. Een spons kan ook materiaal verwijderen. Uit een nog natte verflaag kan verf worden opgenomen, waardoor lichtere plekken en patronen ontstaan. Bij aquarel kan zo bijvoorbeeld voorzichtig kleur worden teruggenomen. Ook bij decoratieve technieken, keramiek en bepaalde restauratiehandelingen komen sponzen voor. Het materiaal en de structuur van de spons bepalen mede het resultaat. Wil je verder? Onderzoek deppen en sponsen en ga daarna naar tamponneren, textuur, aquarel, verf verwijderen, verf corrigeren, oppervlaktebewerking en penseeltechniek.

Over Spons is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.