Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Houtgravure

Techniek
Welkom in mijn studeerkamer!

Houtgravure In het harde kopse hout kan een graveur lijnen snijden die verrassend fijn en precies zijn Een houtgravure is een grafische hoogdruktechniek waarbij het beeld in een hard houten blok wordt gegraveerd. Anders dan bij de traditionele houtsnede wordt meestal gewerkt in kopshout: hout dat dwars op de vezelrichting is gezaagd. Met fijne graveerstekers kunnen daardoor zeer dunne lijnen, kruisarceringen en kleine details worden aangebracht. De weggesneden delen blijven bij het drukken wit; de niet-weggesneden delen nemen de drukinkt aan en verschijnen op het papier. De techniek werd vooral vanaf het einde van de achttiende eeuw belangrijk. De Engelsman Thomas Bewick speelde een grote rol in de ontwikkeling ervan. In de negentiende eeuw werd houtgravure veel gebruikt voor boek- en tijdschriftillustraties, omdat gedetailleerde afbeeldingen samen met tekst konden worden gedrukt. Ga vanuit Houtgravure eens verder naar Houtsnede, Hoogdruk, Thomas Bewick, Grafiek, Graveren, Drukinkt of Boekillustratie en ontdek hoeveel detail uit een klein blok hout kan komen.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

behoort tot

gerelateerd aan

ontwikkeld door

verwantschap met

wordt gebruikt in

Graveren

Techniek

Geduld, precisie en vakmanschap in iedere lijn Graveren is een grafische techniek waarbij met een scherpe burijn lijnen rechtstreeks in een metalen plaat worden gesneden. In tegenstelling tot etsen gebeurt dit volledig met de hand, zonder gebruik van zuur. Hoewel Rembrandt vooral beroemd werd als etser, kende hij ook de mogelijkheden van graveren en combineerde hij verschillende grafische technieken wanneer dat het gewenste resultaat opleverde. Graveren levert strakke, heldere lijnen op die bijzonder geschikt zijn voor nauwkeurige details en krachtige contouren. De techniek vraagt veel ervaring en uiterste controle over het gereedschap, omdat iedere ingesneden lijn definitief is. Binnen de zeventiende-eeuwse prentkunst werd graveren veel gebruikt voor illustraties, portretten en reproducties van schilderijen. Door de combinatie van graveren en etsen ontstonden prenten met een rijke variatie aan lijnen, tonen en texturen, die kunstenaars als Rembrandt optimaal benutten.

Over Graveren is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Hoogdruk

Techniek

Hoogdruk Alleen wat boven blijft staan, komt op het papier Hoogdruk is een grafische druktechniek waarbij de hoger liggende delen van een drukvorm worden ingeïnkt en afgedrukt. Wat wordt weggesneden, blijft op het papier juist onbedrukt. Het principe is eenvoudig, maar kunstenaars kunnen er verrassend verfijnde beelden mee maken. Bekende hoogdruktechnieken zijn de houtsnede, houtgravure en linosnede. Met messen en gutsen verwijdert de maker delen van het materiaal. Daarna wordt met een roller inkt over het overgebleven oppervlak aangebracht. Papier wordt erop gelegd en door druk ontstaat de afdruk. Omdat één drukvorm meerdere keren gebruikt kan worden, behoort hoogdruk tot de grafische kunst. Toch hoeft iedere afdruk niet volledig hetzelfde te zijn. Kleur, papiersoort, inkt en druk kunnen verschillen. Hoogdruk heeft een lange geschiedenis, van vroege afbeeldingen en boekdruk tot moderne kunstenaarsgrafiek. Kijk vanuit hoogdruk eens verder naar linosnede, houtsnede en houtgravure. Je ontdekt hoe één eenvoudig principe – wegsnijden wat je niet wilt drukken – tot totaal verschillende kunstwerken kan leiden.

Over Hoogdruk is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Grafiek

Techniek

Grafiek Kunst die ontworpen is om meer dan één keer afgedrukt te worden Grafiek is een verzamelnaam voor kunstwerken die met een druktechniek worden gemaakt. De kunstenaar bewerkt bijvoorbeeld een houten blok, metalen plaat, steen of zeef en gebruikt die vervolgens om één of meerdere afdrukken te maken. Bekende grafische technieken zijn houtsnede, ets, lithografie, droge naald en zeefdruk. Iedere techniek heeft een eigen uitstraling. Een houtsnede kan krachtig en hoekig zijn, terwijl een ets juist zeer fijne lijnen mogelijk maakt. Grafiek werd belangrijk omdat kunstwerken daardoor in meerdere exemplaren konden worden verspreid. Kunst werd zo bereikbaar voor een groter publiek. Voor expressionisten was vooral de houtsnede aantrekkelijk. De harde zwart-witcontrasten en ruwe lijnen pasten uitstekend bij hun directe beeldtaal. Ook kunstenaars van De Ploeg experimenteerden veel met grafische technieken. Ga vanuit Grafiek eens verder naar Houtsnede, Ets, Lithografie of Zeefdruk en ontdek hoe één beeld door verschillende druktechnieken telkens een ander karakter krijgt.

Over Grafiek is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Drukinkt

Materiaal

Drukinkt De juiste inkt maakt van een drukvorm een afdruk Drukinkt is een kleurend materiaal dat speciaal is samengesteld om een afbeelding of tekst van een drukvorm op papier, textiel of een andere ondergrond over te brengen. De samenstelling verschilt sterk van gewone teken- of schrijfinkt. Drukinkt bestaat meestal uit pigmenten, een bindmiddel en hulpstoffen die onder andere de vloeibaarheid, droogtijd en hechting bepalen. De gewenste eigenschappen hangen af van de druktechniek. Bij hoogdruk moet de inkt bijvoorbeeld goed op de uitstekende delen van een houtblok of linoleum blijven liggen. Bij etsen moet de inkt juist in de verdiepte lijnen van de drukplaat worden gewerkt. Ook lithografie en zeefdruk vragen om speciaal aangepaste inkten. Kleur, transparantie en laagdikte beïnvloeden uiteindelijk het karakter van de afdruk. Drukinkt vormt daarmee een belangrijke schakel tussen drukvorm en prent. Wil je verder? Onderzoek hoogdruk, diepdruk, lithografie en zeefdruk en ga daarna naar pigment, bindmiddel, drukplaat, rakel, grafische kunst en prentkunst.

Over Drukinkt is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kruisarcering

Techniek

Kruisarcering Met kruisende lijnen ontstaat schaduw, volume en diepte Kruisarcering is een tekentechniek waarbij verschillende lagen evenwijdige lijnen over elkaar worden geplaatst. De lijnen van een nieuwe laag lopen daarbij in een andere richting dan die van de vorige laag. Zo ontstaat een netwerk van kruisende lijnen. Door de afstand, dikte en hoeveelheid lijnen te veranderen kan een kunstenaar lichte en donkere toonwaarden opbouwen. Dicht op elkaar geplaatste lijnen geven een donkerder effect, terwijl grotere tussenruimtes het papier meer laten meespelen. Daarmee kunnen vorm, volume, schaduw en ruimtelijkheid worden gesuggereerd. Kruisarcering wordt veel toegepast bij potlood-, pen-, inkt- en krijttekeningen, maar speelt ook een belangrijke rol in grafische technieken zoals gravure en ets. Vooral wanneer geen vloeiende grijstinten beschikbaar zijn, kunnen lijnen samen toch een overtuigende toon vormen. De richting van de arcering kan bovendien de vorm van een voorwerp volgen en zo het volume versterken. Wil je verder? Onderzoek arcering en toonwaarde en ga daarna naar lijnvoering, pentekening, kruislijnen, contour, licht-donker, schaduw, modellering, grafietpotlood, ets, gravure en tekenkunst.

Over Kruisarcering is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Thomas Bewick

Kunstenaar

Thomas Bewick De graveur die hout tot een verfijnd drukmedium maakte Thomas Bewick (1753–1828) was een Engelse graveur en illustrator die vooral bekend werd door zijn belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de houtgravure. Hij werkte niet zoals bij de traditionele houtsnede in de lengterichting van het hout, maar graveerde in het harde kopshout, meestal van buxus. Met fijne graveerstekers kon Bewick daardoor bijzonder gedetailleerde lijnen, structuren en toonverschillen maken. Zijn techniek was zeer geschikt voor boekillustraties, omdat houtgravures samen met loden tekstletters op dezelfde pers konden worden gedrukt. Bewick werd beroemd door zijn nauwkeurige afbeeldingen van dieren en het Engelse landschap. Belangrijke publicaties zijn A General History of Quadrupeds en A History of British Birds. Zijn kleine illustraties combineren scherpe natuurwaarneming met levendige details. Zijn werkwijze had grote invloed op de negentiende-eeuwse geïllustreerde boek- en tijdschriftcultuur. Wil je verder? Onderzoek houtgravure en ga daarna naar houtsnede, kopshout, buxus, graveersteker, hoogdruk, boekillustratie, prentkunst, drukvorm, natuurillustratie, ornithologische illustratie en grafische kunst.

Over Thomas Bewick is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kopshout

Materiaal

Kopshout Het harde houtoppervlak dat uiterst fijne gravures mogelijk maakte Kopshout is het oppervlak dat zichtbaar wordt wanneer een boomstam of tak dwars op de groeirichting wordt doorgezaagd. Je kijkt dan als het ware tegen de uiteinden van de houtvezels aan. De jaarringen zijn op dit vlak meestal goed zichtbaar. In de grafische kunst kreeg kopshout een bijzondere betekenis door de ontwikkeling van de houtgravure. Graveurs zoals Thomas Bewick gebruikten hiervoor harde houtsoorten, vooral buxus. In plaats van met gutsen in langshout te snijden, werd met fijne graveerstekers in het harde kopshout gewerkt. Hierdoor konden veel fijnere lijnen en details worden gemaakt dan bij veel traditionele houtsneden. Toch bleef het principe hoogdruk: de weggesneden delen drukken niet af, terwijl het resterende oppervlak inkt ontvangt. Kopshout maakte daardoor zeer gedetailleerde illustraties mogelijk en werd in de negentiende eeuw belangrijk voor boeken en tijdschriften. Wil je verder? Onderzoek houtgravure en Thomas Bewick en ga daarna naar buxus, langshout, houtsnede, graveersteker, hoogdruk, drukblok, drukvorm, boekillustratie, prentkunst en grafische kunst.

Over Kopshout is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Boekillustratie

Techniek

Boekillustratie Wanneer beelden het verhaal op papier versterken Boekillustratie is het gebruik van afbeeldingen in boeken om een tekst te verduidelijken, aan te vullen of een eigen visuele betekenis te geven. Illustraties kunnen gebeurtenissen tonen, personages zichtbaar maken, informatie uitleggen of eenvoudig de sfeer van een verhaal versterken. Al vóór de uitvinding van de boekdrukkunst werden manuscripten voorzien van tekeningen, miniaturen en versierde initialen. Met de komst van gedrukte boeken werden technieken als houtsnede, houtgravure, kopergravure, ets en lithografie belangrijk voor het reproduceren van afbeeldingen. In de negentiende eeuw maakte de houtgravure gedetailleerde illustraties mogelijk die gemakkelijk samen met tekst konden worden gedrukt. Thomas Bewick speelde een belangrijke rol in deze ontwikkeling. Later veranderden fotografie en moderne druktechnieken opnieuw de mogelijkheden. Een goede boekillustratie doet meer dan alleen tekst letterlijk navertellen: zij kan een tweede verhaal in beelden toevoegen. Wil je verder? Onderzoek houtgravure en geïllustreerde manuscripten en ga daarna naar houtsnede, prentkunst, lithografie, Thomas Bewick, druktechniek, miniatuur, grafische kunst, kinderboekillustratie, typografie en boekontwerp.

Over Boekillustratie is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.

Gereedschapskist

Technieken