gerelateerd aan Arriccio Fresco Intonaco ⓘ Karton ⓘ muurschilderkunst ⓘ Ondertekening ⓘ Pleisterwerk ⓘ Restauratie van kunstwerken Rood pigment ⓘ Spolvero
muurschilderkunst Techniek muurschilderkunst Kunst die niet vóór de muur hangt, maar er onderdeel van wordt Muurschilderkunst omvat schilderingen die rechtstreeks op een muur, plafond of andere architectonische ondergrond worden aangebracht. Daardoor is het kunstwerk nauw verbonden met de ruimte waarin het zich bevindt. Formaat, architectuur, licht en afstand tot de kijker spelen allemaal mee. Een van de bekendste technieken is het fresco, waarbij pigment op vochtige kalkpleister wordt aangebracht. Bij secco wordt juist op een droge ondergrond geschilderd en is een aanvullend bindmiddel nodig. Ook kalkverf en moderne acrylverf kunnen voor muurschilderingen worden gebruikt. Muurschilderkunst kent een lange geschiedenis, van antieke en middeleeuwse wandschilderingen tot monumentale kunst, politieke murals en hedendaagse street art. Een schildering kan decoratief zijn, een verhaal vertellen of reageren op de omgeving. Omdat muur en kunstwerk met elkaar verbonden zijn, vormen vocht, scheuren en verbouwingen bijzondere risico’s. Wil je verder? Begin bij fresco en secco en ontdek daarna kalkpleister, kalkverf, mural, street art en kunstconservering. Over muurschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Karton Materiaal Karton Een eenvoudig materiaal met verrassend veel mogelijkheden in de kunst Karton is een stevig materiaal op basis van papiervezels, meestal dikker en stijver dan gewoon papier. Kunstenaars gebruiken het als ondergrond, hulpmiddel én zelfstandig materiaal. Het is gemakkelijk te snijden, vouwen, lijmen, beschilderen en bedrukken. Als drager kan karton worden gebruikt voor tekeningen, schilderstudies, collages en ontwerpen. Ook passe-partouts en achterwanden van ingelijste kunstwerken worden vaak van speciaal karton gemaakt. Voor conservering is de kwaliteit belangrijk: zuurhoudend karton kan na verloop van tijd vergelen en zelfs aangrenzend papier aantasten. Daarom wordt bij waardevolle werken meestal zuurvrij of conserveringskarton gekozen. In moderne en hedendaagse kunst wordt karton ook gebruikt voor ruimtelijke objecten, maquettes, assemblages en installaties. De zichtbare golfstructuur van golfkarton kan daarbij bewust onderdeel van het kunstwerk worden. Wil je verder? Onderzoek papier, passe-partout en zuurvrij karton en ontdek daarna collage, maquette, assemblage en papierconservering. Over Karton is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Ondertekening Techniek Ondertekening Onder de verf kan het eerste plan van de kunstenaar verborgen liggen Een ondertekening is een voorbereidende tekening op de ondergrond van een schilderij, voordat de eigenlijke verflagen worden aangebracht. De kunstenaar gebruikt haar om compositie, figuren, contouren en belangrijke details vooraf vast te leggen. Ondertekeningen kunnen worden gemaakt met bijvoorbeeld houtskool, zwart krijt, penseel en inkt of metaalstift. Sommige zijn zeer nauwkeurig uitgewerkt, terwijl andere slechts uit enkele snelle lijnen bestaan. Tijdens het schilderen kan de kunstenaar van dit eerste ontwerp afwijken en compositiewijzigingen aanbrengen. Na voltooiing van het schilderij is de ondertekening meestal niet meer zichtbaar. Met technieken als infraroodreflectografie kunnen bepaalde ondertekeningen echter door verflagen heen zichtbaar worden gemaakt. Niet ieder tekenmateriaal reageert daarbij even goed. Ondertekeningen zijn waardevol voor kunsthistorisch onderzoek omdat ze inzicht geven in het maakproces, wijzigingen en soms zelfs de werkwijze van een kunstenaar of atelier. Wil je verder? Onderzoek onderschildering, pentimento en compositiewijziging en ontdek daarna infraroodreflectografie, voorbereidende tekening en schildertechnisch onderzoek. Over Ondertekening is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Pleisterwerk Techniek Pleisterwerk De muur is niet alleen ondergrond, maar onderdeel van het kunstwerk Pleisterwerk is een laag mortel of pleistermateriaal die op muren en plafonds wordt aangebracht om een vlak, beschermend of decoratief oppervlak te verkrijgen. In de kunst speelt pleisterwerk vooral een belangrijke rol bij muurschilderingen, fresco’s en decoratieve wandtechnieken. Traditioneel kan pleister bestaan uit kalk, zand en water. Bij buon fresco schildert de kunstenaar met pigmenten op de nog vochtige laatste pleisterlaag, het intonaco. Tijdens het drogen en verharden worden de pigmenten onderdeel van het kalkoppervlak. Bij fresco-secco wordt juist op droog pleisterwerk geschilderd, meestal met een bindmiddel. Pleister hoeft niet volledig glad te zijn. Structuur, korrel en sporen van gereedschap kunnen bewust zichtbaar blijven. Ook reliëf en decoratieve patronen kunnen onderdeel van het pleisterwerk worden. De kwaliteit van de ondergrond heeft grote invloed op de duurzaamheid van een muurschildering. Wil je verder? Onderzoek kalkmortel en intonaco en ga daarna naar fresco, fresco-secco, giornata, sinopia, stucwerk, muurschilderkunst en ondergrond. Over Pleisterwerk is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Intonaco Techniek Intonaco Op deze laatste natte pleisterlaag ontstaat het eigenlijke fresco Intonaco is de fijne bovenste pleisterlaag waarop bij de traditionele frescoschilderkunst wordt geschilderd. De laag wordt aangebracht over de grovere ondergrond, de arriccio, en bestaat doorgaans uit fijn zand, kalk en water. Bij buon fresco werkt de kunstenaar terwijl het intonaco nog vochtig is. Pigmenten worden met water aangebracht en dringen gedeeltelijk in de pleisterlaag. Tijdens het drogen reageert de kalk met koolstofdioxide uit de lucht. Door deze carbonatatie raken de pigmentdeeltjes stevig in het oppervlak opgenomen. Omdat het intonaco niet onbeperkt nat blijft, brengt de frescoschilder meestal slechts zoveel pleister aan als binnen één werkdag kan worden beschilderd. Zo'n daggedeelte wordt een giornata genoemd. De grenzen tussen verschillende giornate zijn bij historische fresco's soms nog zichtbaar. Wil je verder? Onderzoek arriccio en giornata en ga daarna naar buon fresco, kalkpleister, carbonatatie, sinopia, pigment, pleisterwerk en muurschildering. Over Intonaco is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Rood pigment Materiaal Rood pigment Van prehistorische oker tot het felle rood uit een moderne verftube Rode pigmenten behoren tot de oudste kleurmaterialen die door mensen zijn gebruikt. Al in de prehistorie werd rode oker toegepast in grotschilderingen en lichaamsversiering. De kleur ontstaat daar vooral door ijzeroxiden. Door de eeuwen heen kwamen veel andere rode pigmenten beschikbaar. Vermiljoen leverde een krachtig oranjerood, terwijl karmijn en meekraplak transparantere rode tonen mogelijk maakten. Later verschenen onder meer cadmiumrood en moderne synthetische pigmenten zoals quinacridonrood. Ze verschillen sterk in kleurtoon, dekkracht, transparantie en lichtechtheid. Niet ieder historisch rood pigment is veilig of duurzaam. Vermiljoen bevat kwik en cadmiumpigmenten bevatten cadmium. Sommige organische rode kleurstoffen kunnen bovendien onder invloed van licht verbleken. De keuze van een rood pigment bepaalt daarom niet alleen de kleur, maar ook hoe een kunstwerk technisch wordt opgebouwd en veroudert. Wil je verder? Onderzoek rode oker en vermiljoen en ga daarna naar karmijn, meekraplak, cadmiumrood, quinacridon, ijzeroxide, lichtechtheid en pigmentbereiding. Over Rood pigment is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.