KunstCore
Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Kijk naar dit kunstwerk

Mural

Kunstwerk

Mural

Een kunstwerk op een muur dat de omgeving een nieuwe betekenis geeft

Een mural is een grote schildering die rechtstreeks op een muur of een ander architectonisch oppervlak wordt aangebracht. Het Engelse woord betekent muurschildering.

Murals komen voor op buitengevels, in openbare gebouwen en in particuliere ruimtes. Ze kunnen decoratief zijn, een verhaal vertellen of een maatschappelijke boodschap overbrengen.

Muurschilderkunst bestaat al duizenden jaren, maar kreeg in de twintigste eeuw nieuwe betekenis door het Mexicaanse muralisme. Kunstenaars als Diego Rivera, José Clemente Orozco en David Alfaro Siqueiros gebruikten grote muurschilderingen om sociale en politieke onderwerpen zichtbaar te maken.

Later werd de mural ook belangrijk binnen streetart. Kunstenaars als Keith Haring maakten muurschilderingen die kunst toegankelijk maakten voor een breed publiek.

Anders dan een schilderij in een museum is een mural vaak onlosmakelijk verbonden met zijn omgeving.

Kijkhulp: Hoe beïnvloedt de schildering de muur en de ruimte eromheen? En verandert de betekenis wanneer je het werk op een andere plek zou zien?

Wil je verder? Ontdek muurschilderkunst, muralisme, streetart, graffiti, fresco, monumentale kunst, openbare kunst, site-specific art, Diego Rivera, José Clemente Orozco, David Alfaro Siqueiros, Keith Haring, Mark Rohtko, Jackson Pollock, maatschappijkritiek, gevelkunst en stedelijke kunst.

Aan de muur

Klik op een onderstreepte naam om een andere kamer te openen. Bij ‘Lees hier’ verschijnt de uitleg in deze kamer.

gemaakt door

Op mijn tafel

De moderne muralbeweging ontstond in Mexico na de revolutie van 1910.

Beschrijving
Murals: kunst op de muur Een mural is een kunstwerk dat rechtstreeks op een muur, plafond of ander groot en vast oppervlak wordt aangebracht. Het woord komt van het Spaanse mural en het Latijnse murus, 'muur'. Het is een van de oudste vormen van beeldende kunst: de grotschilderingen van Lascaux en Altamira, tienduizenden jaren oud, kunnen als de eerste murals worden gezien. Ook de Egyptenaren, Romeinen en middeleeuwse kerkschilders versierden muren met verhalende taferelen. Wie maakten ze? In de Renaissance bereikt…

De moderne muralbeweging ontstond in Mexico na de revolutie van 1910.

Murals: kunst op de muur

Een mural is een kunstwerk dat rechtstreeks op een muur, plafond of ander groot en vast oppervlak wordt aangebracht. Het woord komt van het Spaanse mural en het Latijnse murus, 'muur'. Het is een van de oudste vormen van beeldende kunst: de grotschilderingen van Lascaux en Altamira, tienduizenden jaren oud, kunnen als de eerste murals worden gezien. Ook de Egyptenaren, Romeinen en middeleeuwse kerkschilders versierden muren met verhalende taferelen.

Wie maakten ze?

In de Renaissance bereikte de muurschildering een hoogtepunt. Michelangelo schilderde tussen 1508 en 1512 het plafond van de Sixtijnse Kapel, en Leonardo da Vinci maakte Het Laatste Avondmaal op een muur van een Milanees klooster. Dit waren opdrachten van kerk en adel.

De moderne muralbeweging ontstond in Mexico na de revolutie van 1910. De regering liet kunstenaars openbare gebouwen beschilderen om een grotendeels ongeletterde bevolking de geschiedenis en idealen van het land te tonen. De bekendste vertegenwoordigers waren Diego Rivera, David Alfaro Siqueiros en José Clemente Orozco, 'Los Tres Grandes'. Hun werk inspireerde in de jaren dertig het Amerikaanse Works Progress Administration-programma, waarmee overheidssteun naar kunstenaars ging die muren van postkantoren en scholen beschilderden.

In de jaren zestig en zeventig kwam de gemeenschapsmural op, vooral in Chicago, Los Angeles en Philadelphia. Hier werkten buurtbewoners en kunstenaars samen om hun wijk een stem te geven. Sinds de jaren tachtig is daar de streetart bij gekomen, met namen als Keith Haring, Banksy en Shepard Fairey.

Bekende voorbeelden

  • Man at the Crossroads (Diego Rivera): in 1933 begonnen voor het Rockefeller Center in New York, maar vernietigd nadat Rivera weigerde een portret van Lenin te verwijderen. Hij maakte later een versie in Mexico-Stad.
  • De Muur van de Vrede in Belfast: politieke muurschilderingen die decennialang de spanningen in Noord-Ierland weerspiegelden.
  • Het Berlijnse Oostzijdegalerij-deel: kunstenaars beschilderden na 1989 delen van de Berlijnse Muur, onder meer met de beroemde 'broederkus'.
  • Philadelphia Mural Arts: het grootste openbare kunstprogramma van de Verenigde Staten, met duizenden muurschilderingen.
  • Wynwood Walls in Miami: een hele wijk die is veranderd in een openluchtmuseum voor streetart.

Hoe komen ze tot stand?

Bij een traditionele fresco werkt de schilder op vers, nog nat pleisterwerk. De pigmenten verbinden zich met de kalk terwijl die uithardt, waardoor de kleuren zeer duurzaam zijn. Omdat het pleister snel droogt, werd er per dag een stuk (de giornata) geschilderd.

Moderne murals ontstaan meestal in deze stappen:

  1. Ontwerp: een schets of digitaal ontwerp, vaak afgestemd op de plek en de opdrachtgever.
  2. Voorbereiding: de muur wordt schoongemaakt, gerepareerd en geprimerd.
  3. Overbrengen: het ontwerp wordt met een raster, projector of door middel van krijtlijnen op de muur gezet.
  4. Uitvoering: met acrylverf, muurverf of spuitbussen, vaak vanaf steigers of hoogwerkers. Grote werken kosten weken.
  5. Bescherming: een vernislaag beschermt tegen weer en graffiti.

Waarom ze belangrijk blijven

Murals brengen kunst naar mensen die geen museum bezoeken. Ze vertellen verhalen, geven buurten identiteit en kunnen de sfeer van een stad veranderen. In Nederland is dat zichtbaar in steden als Rotterdam, Utrecht en Eindhoven, waar muurschilderingen deel uitmaken van het straatbeeld. Van prehistorische grotten tot spuitbus: de muur blijft een van de krachtigste podia voor kunst.