Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

School van Barbizon

Kunststroming
Welkom in mijn studeerkamer!

School van Barbizon De schilders verlieten hun atelier en ontdekten dat het bos zelf hun leermeester kon zijn De School van Barbizon was een groep Franse landschapsschilders die vanaf ongeveer 1830 werkte in en rond het dorp Barbizon, aan de rand van het bos van Fontainebleau. Zij wilden de natuur directer en eerlijker weergeven dan binnen de traditionele academische landschapsschilderkunst gebruikelijk was. Kunstenaars als Théodore Rousseau, Jean-François Millet en Charles-François Daubigny trokken naar buiten om bomen, wolken, velden en het boerenleven te bestuderen. Geen geïdealiseerde klassieke landschappen, maar echte bossen en gewone mensen werden belangrijke onderwerpen. De School van Barbizon vormde geen strak georganiseerde beweging. Toch veranderde hun manier van kijken de landschapsschilderkunst ingrijpend. Latere impressionisten bouwden erop voort. Open de deur naar de School van Barbizon: ontdek Fontainebleau, Rousseau, Millet, Daubigny, plein-air schilderen, realisme en impressionisme — en zie hoe een klein Frans dorp een belangrijke tussenstop werd op weg naar de moderne landschapsschilderkunst.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

beïnvloedde

beïnvloed door

gerelateerd aan

is gerelateerd aan

is verbonden met

verwantschap met

was werkplek van

werd geinspireerd door

werkte in

wordt vertegenwoordigd door

Landschapsschilderkunst

Begrip

Ontdek hoe kunstenaars de natuur tot leven brachten Landschapsschilderkunst richt zich op de natuur als hoofdonderwerp. Bergen, bossen, rivieren, polders en luchten worden niet alleen natuurgetrouw weergegeven, maar roepen ook sfeer, emotie en symboliek op. Door de eeuwen heen ontwikkelde het landschap zich van decor in religieuze voorstellingen tot een zelfstandig kunstgenre. Vooral Nederlandse kunstenaars uit de zeventiende eeuw maakten het landschap tot een geliefd onderwerp, waarbij licht, wolken en het wisselende weer een belangrijke rol speelden. Landschapsschilderkunst laat zien hoe kunstenaars naar hun omgeving keken en hoe de relatie tussen mens en natuur voortdurend veranderde.

Over Landschapsschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Plein-air schilderen

Techniek

Plein-air schilderen De schildersezel ging naar buiten en plotseling veranderden licht en weer voortdurend het schilderij Plein-air schilderen betekent letterlijk schilderen in de open lucht. In plaats van een landschap uitsluitend in het atelier te maken, werkt de kunstenaar buiten en kijkt rechtstreeks naar het onderwerp. Voor de kunstenaars rond Oosterbeek en Wolfheze was die directe natuurwaarneming belangrijk. Bossen, beekjes, heide en oude bomen konden ter plaatse worden bestudeerd. Daardoor kregen veranderend licht, wolken, vocht en weersomstandigheden veel meer invloed op het schilderen. Buiten werken stelde kunstenaars wel voor praktische problemen. Verf, penselen, schilderdrager en ezel moesten worden meegenomen. De komst van olieverf in metalen tubes maakte dat in de negentiende eeuw aanzienlijk gemakkelijker. Verf hoefde niet meer uitsluitend in het atelier te worden voorbereid en bewaard. De kunstenaars van de School van Barbizon in Frankrijk hadden eveneens grote belangstelling voor rechtstreeks werken naar de natuur. Nederlandse schilders namen dergelijke ideeën mee naar eigen landschappen. Plein-air schilderen betekende overigens niet noodzakelijk dat ieder schilderij volledig buiten werd voltooid. Studies en schetsen konden later in het atelier worden uitgewerkt. Belangrijker was de nieuwe houding: eerst zelf kijken, dan schilderen wat het landschap werkelijk met licht en atmosfeer doet.

Over Plein-air schilderen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Barbizon

Plaats

Barbizon Het Franse dorp waar landschapsschilders de natuur introkken Barbizon is een klein dorp ten zuiden van Parijs, aan de rand van het Bos van Fontainebleau. In de negentiende eeuw groeide het uit tot een belangrijke ontmoetingsplaats voor kunstenaars die het landschap rechtstreeks wilden bestuderen. Schilders als Théodore Rousseau, Jean-François Millet, Narcisse-Virgile Diaz de la Peña en Charles-François Daubigny verbleven er of werkten in de omgeving. Zij vormden geen officiële vereniging, maar werden later gezamenlijk bekend als de School van Barbizon. De omgeving bood alles wat landschapsschilders nodig hadden: oude bomen, rotsformaties, open vlakten en voortdurend veranderend licht. Kunstenaars maakten buiten studies en zochten naar een directere weergave van de natuur dan in de traditionele geïdealiseerde landschapsschilderkunst. Barbizon werd daarmee een belangrijke schakel op weg naar het plein-air schilderen en het impressionisme. Ga vanuit Barbizon eens verder naar School van Barbizon, Bos van Fontainebleau of Théodore Rousseau en ontdek hoe één klein dorp een grote plaats in de kunstgeschiedenis kreeg.

Over Barbizon is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Boslandschap

Onderwerp

Boslandschap Wanneer bomen het eigenlijke onderwerp worden Een boslandschap is een landschapsschilderij waarin bomen, begroeiing en het karakter van een bos centraal staan. Mensen, dieren of gebouwen kunnen aanwezig zijn, maar het bos bepaalt de sfeer en de compositie. Voor kunstenaars biedt een bos bijzondere mogelijkheden. Boomstammen vormen verticale lijnen, takken maken grillige patronen en open plekken zorgen voor contrast tussen licht en schaduw. Een pad kan de blik het schilderij in trekken, terwijl dicht struikgewas juist geheimzinnigheid oproept. Boslandschappen komen al eeuwen voor, maar kregen in de negentiende eeuw nieuwe betekenis. Kunstenaars van de School van Barbizon trokken bijvoorbeeld naar het Bos van Fontainebleau om oude bomen, rotsen en veranderend licht rechtstreeks te bestuderen. Een bos kan romantisch, dreigend, rustig of bijna abstract worden weergegeven. Ga vanuit Boslandschap eens verder naar Landschapschilderkunst, School van Barbizon of Licht en ontdek hoeveel composities een kunstenaar tussen een paar bomen kan vinden.

Over Boslandschap is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Bos van Fontainebleau

Plaats

Bos van Fontainebleau Het bos dat een openluchtatelier voor kunstenaars werd Het Bos van Fontainebleau ligt ten zuiden van Parijs en werd in de negentiende eeuw een van de belangrijkste plekken voor de ontwikkeling van de Franse landschapschilderkunst. Het uitgestrekte gebied met oude eiken, grillige rotsformaties, zandgronden en open plekken trok kunstenaars die de natuur rechtstreeks wilden bestuderen. Vooral schilders die verbleven in het nabijgelegen Barbizon maakten het bos tot hun werkterrein. Théodore Rousseau raakte sterk met Fontainebleau verbonden. Ook kunstenaars als Jean-Baptiste-Camille Corot, Narcisse-Virgile Diaz de la Peña en andere landschapsschilders werkten er. Het bos werd bovendien interessant voor vroege fotografen. Daarmee ontstond een bijzondere plek waar schilderkunst, natuurwaarneming en fotografie elkaar konden ontmoeten. Fontainebleau werd zo veel meer dan een onderwerp: het werd een werkplaats in de open lucht. Ga vanuit het Bos van Fontainebleau eens verder naar Barbizon, Théodore Rousseau of Plein-air schilderen en ontdek hoe één landschap verschillende generaties kunstenaars leerde kijken.

Over Bos van Fontainebleau is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Het bos waarin de moderne landschapsschilderkunst begon

Definitie
Het bos waarin de moderne landschapsschilderkunst begon De School van Barbizon was geen strak georganiseerde kunstenaarsvereniging met een manifest en ledenlijst. Het was eerder een netwerk van schilders die vanaf de jaren 1830 naar Barbizon en het nabijgelegen Bos van Fontainebleau trokken. Daar gebeurde iets belangrijks. Landschapsschilders waren traditioneel gewend buiten schetsen te maken en die vervolgens in het atelier uit te werken tot zorgvuldig gecomponeerde schilderijen. De kunstenaars rond Barbizon ginge…

Het bos waarin de moderne landschapsschilderkunst begon

Het bos waarin de moderne landschapsschilderkunst begon

De School van Barbizon was geen strak georganiseerde kunstenaarsvereniging met een manifest en ledenlijst. Het was eerder een netwerk van schilders die vanaf de jaren 1830 naar Barbizon en het nabijgelegen Bos van Fontainebleau trokken.

Daar gebeurde iets belangrijks.

Landschapsschilders waren traditioneel gewend buiten schetsen te maken en die vervolgens in het atelier uit te werken tot zorgvuldig gecomponeerde schilderijen. De kunstenaars rond Barbizon gingen de directe waarneming van de natuur steeds serieuzer nemen. Corot, Rousseau, Diaz, Dupré en anderen wilden licht, atmosfeer, bomen en terrein geloofwaardiger en directer ervaren.

Ook buitenlandse voorbeelden speelden mee. John Constable liet zien dat wolken, vocht, licht en het gewone landschap volwaardige onderwerpen konden zijn. Interessant genoeg bevat KunstCore zelf al tekst waarin Constables invloed op Corot en Théodore Rousseau en daarmee de School van Barbizon wordt genoemd.

Het Bos van Fontainebleau werd vervolgens bijna een kunstenaarslaboratorium. Niet alleen schilders kwamen erheen. Ook vroege fotografen als Gustave Le Gray en Eugène Cuvelier werkten er. Het Met beschrijft Fontainebleau zelfs als ontmoetingsplaats voor plein-air schilders én fotografen.

Beschrijving

KUNSTTERMEN | School van Barbizon Afzetten tegen de gevestigde creatieve orde Een groep kunstenaars die een eigen weg in slaat De zogenaamde school van Barbizon is een groep Franse schilders die zich in het midden van de 19e eeuw afwendden van de klassieke school (met name op het gebied van de landschappen). De school van Barbizon was daarmee ook een vorm van zich afzetten tegen de gevestigde kunstopleidingen en de manier waarop er een soort eisen aan de kunstenaars werden gesteld. Dit laatste gebeurde vooral door…

Beschrijving

KUNSTTERMEN | School van Barbizon

Afzetten tegen de gevestigde creatieve orde 
Een groep kunstenaars die een eigen weg in slaat

De zogenaamde school van Barbizon is een groep Franse schilders die zich in het midden van de 19e eeuw afwendden van de klassieke school (met name op het gebied van de landschappen). 

De school van Barbizon was daarmee ook een vorm van zich afzetten tegen de gevestigde kunstopleidingen en de manier waarop er een soort eisen aan de kunstenaars werden gesteld. Dit laatste gebeurde vooral door de zogenaamde salons zoals de salon van Parijs.  Kunstenaars gingen meer en meer hun eigen gang. Ze lieten de academies en de salons van de overheid niet meer bepalen wat en hoe er gemaakt moest worden. Met name kleuren en mengvormen weken bij deze kunstenaars behoorlijk af van dat wat gebruikelijk was.

Schilderen ter plaatse

De school van Barbizon ging op zoek naar andere manieren om landschappen af te beelden. Daartoe trok men uit de ateliers in de steden naar het platteland en ging daar aan het werk. De inmiddels uitgevonden verftube maakte dat werken in de vrije natuur een stuk eenvoudiger dan voor die tijd mogelijk was geweest. De koffer met verftubes was samen met een ezel gemakkelijk te vervoeren en dat maakt plein air schilderen gemakkelijk. En een nieuwe manier van landschappen schilderen was een feit.

Veel details

Een voorbeeld van de aanpak van deze School van Barbizon is het zeer sterk uitwerken van details. Ook kwam men er achter dat landschappen op zich niet zo best verkochten,  dus werden ze vaak voorzien van enkele schaars (of in het geheel niet) geklede dames om het misschien wat te saaie landschap een stevig op te vrolijken. Dat deze uitbreidingen de omzet zeer ten goede kwamen werd al snel duidelijk. 

De Griekse godin Diane moet heel veel in de omgeving van Barbizon gebadderd hebben, gezien het grote aantal keren dat ze op schilderijen uit deze tijd en streek voor komt. Maar goed, dit verschijnsel van de waardering van (vooral) vrouwelijk bloot is van alle tijden en niet specifiek voor deze kunstrichting.

Bekende kunstenaars van deze School van Barbizon waren

- Theodore Rousseau;

- Camille Corot;

- Charles-Francois Daubigny. 

Indirecte invloed van de Salon van Parijs

In de prestigieuze Salon van Parijs had men weinig waardering voor het werk van de schilders van Barbizon. Zowel de onderwerpen als de werken zelf werden door de strenge jury als "ordinair" ofwel als te simpel beschouwd. De kunstenaar Rousseau kreeg er zelfs de bijnaam "Le grand refusé"  door, omdat hij het maar bleef proberen om zijn werk op de salon te krijgen. Maar zijn pogingen bleven zonder enig resultaat. 

Dat hier de betoverende schoonheid van de natuur (Zoals de schilders van Barbizon dat graag zagen en benoemden) werd weergegeven, was zowel aan de Salon als de mogelijke opdrachtgevers niet echt besteed. Dit veranderde pas na de jaren '50 van de 19e eeuw toen de salon meer de deuren opende voor dit toch nog steeds wel als wat ordinair beschouwde werk..

De Hudson river school ontstaat in de Verenigde staten

Het concept van de school van Barbizon, van het schilderen in de vrije natuur naar de realiteit, waaide ook over naar andere landen. Bijvoorbeeld de "Hudson river school" in de Verenigde Staten met kunstenaars als Thomas Cole en Frederick Church. Overigens had men in de USA kennelijk een andere smaak dan in Frankrijk want hier verkochten de "pure" landschappen wel en was verder aankleden met aantrekkelijk gevormde dames niet noodzakelijk. 

Schilders van de Hudson River School:

- Cole, Thomas
- Church, Frederick

Ook de "Haagse School" is afgeleid van Barbizon

Ook in Nederland werd de invloed van de school van Barbizon merkbaar. Om te beginnen in Oosterbeek waar een groep schilders neerstreek. Maar vanaf 1870 kwam een nieuwe beweging op aan de andere kant van het land, namelijk in de omgeving van Den Haag, waar de zogenaamde Haagse School in opkomst was. Veel onderwerpen uit de polders van West Nederland maar vooral ook de vissersplaatsen zijn zeer populair onder de kunstenaars. Men miste wel node de zon. Die is in Nederland nu eenmaal veel afwezig. Maar mist, (mot-)regen en ander naargeestig weer hebben we dan ook des te meer. En dat vond zijn weerslag in het kleurgebruik van de Haagse School. Op zich logisch als je het Hollandse klimaat goed weer wilt geven.

Veel werk dat onder de Haagse School wordt gerekend, is dan ook wat grijzig van kleur. Grijs, de kenmerkende kleur van het Nederlandse weer. Kritische figuren spreken ook wel van "modderschilders" maar flauwe commentaren houd je nu eenmaal altijd. 

Een ander veel gehoord commentaar op de Haagse School is dat er weinig menselijk leven in voorkomt en dat waar de School van Barbizon nog wel eens een mooie schaar of geheel niet geklede dame gebruikt om een saai schilderij wat op te fleuren, hier bij de Haagse School een koe voor wordt gebruikt.

Ach, een verschil tussen de Franse en Nederlandse smaak zullen we maar denken.

Extra termen om de School van Barbizon op te vinden:

- School van Barbizon kunststroming
- Barbizon landschapsschilderkunst
- Schilderen in de natuur
- Franse kunstgeschiedenis
- Salon van Parijs
- Théodore Rousseau schilder
- Invloed van Barbizon, 
- Haagse School kunst, 
- Hudson River School kunstenaars, 
- Realisme in de schilderkunst