Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Gustave Courbet

Kunstenaar
Welkom in mijn studeerkamer!

Gustave Courbet De schilder die gewone mensen groot genoeg vond Gustave Courbet (1819–1877) was een Franse schilder en een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het realisme. Hij verzette zich tegen geïdealiseerde historische en mythologische voorstellingen en vond dat kunst ook over het gewone, eigentijdse leven mocht gaan. Courbet schilderde arbeiders, boeren, landschappen en alledaagse gebeurtenissen op formaten die eerder waren voorbehouden aan belangrijke historieschilderkunst. Zijn enorme Een begrafenis in Ornans veroorzaakte daardoor veel discussie. Gewone dorpsbewoners kregen plotseling een monumentale plaats in de kunst. Ook De steenbrekers, waarop zwaar werkende arbeiders te zien waren, paste bij zijn overtuiging dat de werkelijkheid geen verfraaiing nodig had. Courbet was bovendien politiek uitgesproken en raakte betrokken bij de Parijse Commune van 1871. Zijn onafhankelijke houding gold zowel zijn kunst als zijn leven. Ga vanuit Gustave Courbet eens verder naar Realisme, Jean-François Millet of Politieke kunst en ontdek waarom het schilderen van gewone mensen ooit een revolutionaire keuze kon zijn.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

beïnvloed door

gemaakt door

is verbonden met

vertegenwoordigt

Op mijn tafel

Beschrijving

KUNSTENAARS | Gustave Courbet Gustave Courbet krijgt een enthousiast onthaal als startend kunstenaar Personalia Gustave Courbet - Geboortejaar 1819 - Geboorteplaats Ornans, Frankrijk - Jaar van overlijden 1877 Biografie Gustave Courbet heeft al snel een imago opgebouwd. En wel dat van een harde, ruwe kunstenaar die wel een borrel lustte. Hij was als een soort bokser die altijd het conflict opzocht. En hij leek soms zichtbaar plezier aan zijn conflicten te beleven. Vooral de gevestigde orde moest het bij hem ontgeld…

Beschrijving

 

KUNSTENAARS | Gustave Courbet 

Gustave Courbet krijgt een enthousiast onthaal als startend kunstenaar

Personalia Gustave Courbet 
- Geboortejaar 1819
- Geboorteplaats Ornans, Frankrijk
- Jaar van overlijden 1877
Biografie

Gustave Courbet heeft al snel een imago opgebouwd. En wel dat van een harde, ruwe kunstenaar die wel een borrel lustte. Hij was als een soort bokser die altijd het conflict opzocht. En hij leek soms zichtbaar plezier aan zijn conflicten te beleven. Vooral de gevestigde orde moest het bij hem ontgelden, wat hem in andere kringen dan weer bijzonder populair maakte. Als hij kritiek op zijn schilderijen kreeg, maakte hij de fout bewust nog een paar keer.

Ondanks deze houding waar je vaak weinig vrienden mee maakt weet Courbet rond 1840 zijn debuut te  maken bij de nogal elitaire "Salon de Paris".  Zijn schilderij van een begrafenis in Ornans wordt beroemd. Het schilderij ontvangt zelfs een medaille van de salon. Een buitengewone eer. Maar na deze loftrompet is het eigenlijk ook wel min of meer gedaan met de roem.

Verder werk slaat niet aan
Courbet heeft een duidelijke voorkeur voor het schilderen van  de onderkant van de samenleving. Maar dat vaak toch wat naargeestige onderwerp van mensen in armoede had zeker niet de interesse van  mogelijke kapitaalkrachtige kopers. Verre van.  Die kopers zagen graag wat  minder gewone zaken op hun muren hangen. Zijn  schilderij van van de begrafenis in Ornans maakt bij  hem het nodige los. En de niet malse reacties er op van het Franse publiek laten ook hun sporen bij hem na.

Ontstaan van het realisme

Courbet besluit zoals zoveel gedreven kunstenaars om de beeldende kunst in te zetten om de wereld te laten zien wat er speelt. Een nadruk op de sociale kant van de maatschappij. Maar dat vraagt uiteraard om een realistische weergave van de werkelijkheid. De  kunstrichting van het realisme is daarmee geboren. Courbet weet zijn debuut te maken op de Salon van Parijs. Maar daarna krijgt hij slechts kritiek te verduren. Zijn afbeeldingen van "normale mensen" wil de elite niet aan de wand hebben. Ook de media heeft hij niet mee. Courbet laat het er echter niet bij zitten.

Mislukt project op de wereldtentoonstelling

Op de wereldtentoonstelling in Parijs in 1855 komt  zelfs een eigen paviljoen van deze kunstenaar,  geheel gewijd aan de realistische weergave van de maatschappij. Dit paviljoen wordt dan ook het "Pavillion du  réalisme" genoemd. Hier toont hij een veertigtal schilderijen en zorgt voor een uitgebreide documentatie. Als men ergens kennis van de realistische kunst op kan doen dan is het wel in het "Pavillion du réalisme" van Courbet. Maar de belangstelling voor het realistische werk is zeker niet wat Courbet er zelf van verwachtte. 

Het zo enthousiast gestarte  project op de wereldtentoonstelling wordt een totale mislukking. De wereld is duidelijk niet toe aan de onderwerpen die de kunstenaar Courbet op zo'n gedreven manier weer probeert te geven. Courbet was zijn tijd kennelijk vooruit, een lot dat we wel vaker bij kunstenaars met een duidelijke visie tegenkomen. Ze lopen te ver voor de muziek uit en missen daardoor de aansluiting met hun publiek.

L'origine du monde

Een bijzonder gewaagd schilderij van Gustave  Courbet  was L'origine  du monde. Dit is een zeer realistisch schilderij van een  naaktmodel in een wel zeer expliciete stand. Dit werk weet zelfs vandaag nog mensen te  shockeren, terwijl men toch tegenwoordig wel iets gewend is. Dat shockeren gebeurt vooral op social media waar het dan ook meestal direct door beheerders die het niet als kunst herkennen, wordt verwijderd. Er  wordt vanuit gegaan dat het (niet herkenbare) model Rosa Bonheur is, maar dat is omstreden. Overigens heette het schilderij eerst "de Baadster". 

Het thema van de werkende mens
Het thema van de werkende mens is daarna voortgezet door de schilder Jean François Millet die er wat meer succes mee had. Kennelijk was er bij het publiek ook sprake van een soort van voortschrijdend inzicht.

Liefhebber van Nederlandse kunst

Gustave  Courbet  stond bekend als een liefhebber van de kunst zoals die in de Nederlanden werd gemaakt in  de 17e eeuw. Hij schijnt Nederland meermalen bezocht te hebben om kennis te nemen van de werken van de schilders uit die tijd.

Stromingen
Gustave  Courbet wordt tot het Realisme en het Sociaal-realisme gerekend.

Bekende werken (zie google voor afbeeldingen) 
- L'origine du monde
- Begrafenis in Ornans (1849)
- De steenhouwers
-