gerelateerd aan Karmijn ⓘ Kleurmenging ⓘ Lichtechtheid ⓘ Magenta ⓘ Organische pigmenten ⓘ Quinacridon ⓘ Roze ⓘ
Kleurmenging Techniek Kleurmenging Met een paar kleuren ontstaat een bijna onbeperkt palet Kleurmenging is het combineren van kleuren om nieuwe kleuren, tinten en nuances te verkrijgen. Voor schilders is het een van de belangrijkste manieren om een eigen kleurenpalet op te bouwen. Met een beperkt aantal verfkleuren kunnen al honderden verschillende mengingen ontstaan. Bij traditionele schilderkunst wordt vaak uitgegaan van primaire, secundaire en tertiaire kleuren. Geel en blauw kunnen bijvoorbeeld groen opleveren. Door complementaire kleuren met elkaar te mengen kunnen juist gedempte of neutrale kleuren ontstaan. Ook wit en zwart beïnvloeden een mengkleur, vooral de lichtheid en verzadiging. Niet alle kleurmenging gebeurt letterlijk op het palet. Bij optische kleurmenging worden afzonderlijke kleuren naast elkaar geplaatst en ontstaat het mengeffect pas in het oog van de kijker. Pointillisten maakten daarvan bewust gebruik. Wil je verder? Begin met drie primaire kleuren en wit en probeer daarmee zoveel mogelijk kleuren te mengen. Onderzoek daarna complementaire kleuren, neutrale kleuren en kleurtemperatuur. Over Kleurmenging is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Lichtechtheid Materiaal Lichtechtheid Sommige kleuren trotseren het licht, andere verdwijnen langzaam Lichtechtheid geeft aan hoe goed een pigment, kleurstof of gekleurd materiaal zijn kleur behoudt wanneer het aan licht wordt blootgesteld. Voor kunstenaars en conservatoren is dat belangrijk: een prachtige kleur kan na jaren verbleken of veranderen wanneer zij onvoldoende lichtecht is. Niet alle kleurmaterialen reageren hetzelfde. Sommige minerale en moderne synthetische pigmenten zijn zeer stabiel, terwijl bepaalde organische pigmenten en kleurstoffen gevoeliger zijn voor zichtbaar licht en ultraviolette straling. Hoe snel verandering optreedt, hangt ook af van lichtsterkte, blootstellingsduur, bindmiddel en andere materiaaleigenschappen. Lichtechtheid wordt daarom getest en vaak met een classificatie op kunstenaarsmaterialen vermeld. Toch betekent een hoge lichtechtheid niet dat onbeperkte blootstelling veilig is. Vooral werken op papier en andere gevoelige materialen worden in musea zorgvuldig belicht. Een eenmaal verbleekte kleur kan meestal niet eenvoudig worden teruggebracht. Wil je verder? Onderzoek vluchtige kleuren, verbleken, lichtschade, pigmenten en papierconservering. Zo ontdek je waarom ook de hoeveelheid licht onderdeel is van kunstbehoud. Over Lichtechtheid is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Magenta Materiaal Magenta Een krachtig rood-paars dat een sleutelrol speelt in moderne kleurmenging Magenta is een intense kleur tussen rood en violet. De naam ontstond in de negentiende eeuw, toen nieuwe synthetische kleurstoffen op de markt kwamen. Tegenwoordig wordt magenta vooral bekend als een van de basiskleuren van moderne kleur- en druksystemen. Bij CMY-kleurmenging vormen cyaan, magenta en geel de primaire kleuren. Door magenta met geel te mengen ontstaan roodachtige kleuren; met cyaan ontstaan blauw en violetachtige mengingen. In drukwerk wordt meestal het uitgebreidere CMYK-systeem gebruikt, waarbij zwart als vierde kleur wordt toegevoegd. Voor kunstenaars is magenta geen enkel vast pigment. Verschillende pigmenten kunnen een magenta-achtige kleur leveren. Quinacridonpigmenten worden bijvoorbeeld veel gebruikt vanwege hun heldere kleur, transparantie en goede mengmogelijkheden. Magenta is bijzonder geschikt voor felle roze, rode en violette mengingen en kan een traditioneel rood in sommige paletten vervangen. Wil je verder? Vergelijk magenta, quinacridonmagenta en karmijn en onderzoek daarna cyaan, CMY, kleurmenging, primaire kleuren en violet. Over Magenta is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Aquarel Materiaal Aquarel Water, pigment en papier maken samen het licht Aquarel is een schildertechniek waarbij transparante, waterverdunbare verf op papier wordt gebruikt. De verf bestaat hoofdzakelijk uit pigment en een wateroplosbaar bindmiddel, traditioneel vaak Arabische gom. Door meer of minder water te gebruiken kan de kunstenaar de kleur van krachtig tot bijna doorschijnend maken. Kenmerkend is dat het wit van het papier vaak het lichtste deel van de voorstelling vormt. In plaats van witte verf toe te voegen, laat de aquarellist delen van het papier onbeschilderd. Transparante kleurlagen kunnen over elkaar worden gezet, waardoor nieuwe kleuren en diepte ontstaan. Aquarel kan zeer gecontroleerd worden toegepast, maar water zorgt ook voor verrassingen. Bij nat-in-nat vloeien kleuren vrij in elkaar; bij nat-op-droog ontstaan scherpere vormen en randen. De techniek werd gebruikt voor studies, landschappen en zelfstandige kunstwerken. Kunstenaars als William Turner maakten er bijzonder expressief gebruik van. Wil je verder? Experimenteer met nat-in-nat, nat-op-droog en wassingen en ontdek daarna aquarelpapier, transparantie, Arabische gom en kleurmenging. Over Aquarel is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Olieverfschilderkunst Techniek Olieverfschilderkunst Een techniek waarin kleur dagenlang beweeglijk kan blijven en eeuwen kan overleven Olieverfschilderkunst is schilderkunst waarbij pigmenten worden gebonden in een drogende olie, meestal lijnolie. De techniek werd vanaf de late middeleeuwen steeds belangrijker en bood kunstenaars ongekende mogelijkheden om kleur, licht, textuur en detail op te bouwen. Olieverf droogt relatief langzaam. Daardoor kunnen kleuren op het schilderij worden gemengd en zachte overgangen ontstaan. Tegelijk kan een kunstenaar juist in meerdere lagen werken. Dunne transparante glacislagen geven kleur diepte, terwijl dikke pasteuze verf en impasto het oppervlak tastbaar maken. Kunstenaars als Jan van Eyck, Rembrandt en Johannes Vermeer benutten ieder andere eigenschappen van olieverf. Later maakten bijvoorbeeld Van Gogh en de expressionisten juist de zichtbare penseelstreek belangrijk. Een olieverfschilderij is technisch een complete laagopbouw van drager, grondering en verschillende verflagen. Wil je verder? Kijk onder het zichtbare beeld en ontdek lijnolie, drogende olie, onderschildering, glaceren en impasto. Zo volg je een schilderij van ondergrond tot laatste penseelstreek. Over Olieverfschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Acrylschilderkunst Techniek Acrylschilderkunst Verf die snel droogt, maar kunstenaars bijna onbeperkt laat variëren Acrylschilderkunst is schilderkunst waarbij acrylverf het belangrijkste materiaal vormt. Deze verf gebruikt een synthetisch acrylpolymeer als bindmiddel en werd in de twintigste eeuw een belangrijk alternatief voor traditionele olieverf. Acrylverf is meestal watergedragen en kan tijdens het schilderen met water of speciale acrylmedia worden verwerkt. Na droging vormt het bindmiddel een verflaag die doorgaans niet opnieuw eenvoudig met water oplost. Een belangrijk verschil met olieverf is de relatief korte droogtijd. Daardoor kunnen kunstenaars snel nieuwe lagen over elkaar aanbrengen. Acryl kan zeer verschillend worden gebruikt: dun en transparant als een wassing, dekkend in kleurvlakken of dik en pasteus met behulp van gel- en impastomedia. Het hecht bovendien op uiteenlopende geschikte ondergronden. De techniek past daardoor zowel bij fijn schilderwerk als bij grote abstracte en experimentele werken. Wil je verder? Vergelijk acrylverf met olieverf en aquarel en onderzoek daarna acrylmedium, retarder, impasto, watergedragen verf en droogtijd. Over Acrylschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Roze Materiaal Roze Een kleur die kan fluisteren, verleiden én provoceren Roze is een kleur die meestal ontstaat wanneer rood met wit wordt gemengd, maar er bestaan veel meer manieren om roze tinten te maken. Afhankelijk van het gebruikte rood, de hoeveelheid wit en eventuele toevoegingen kan roze warm, koel, zacht, fel of bijna violet zijn. In de schilderkunst is roze belangrijk voor huidtonen, bloemen, lichtpartijen en kleurcontrasten. Pigmenten als karmijn en meekrap werden historisch gebruikt voor roodachtige en roze tinten. Moderne pigmenten zoals quinacridonen maken zeer heldere en lichtechte roze kleuren mogelijk. De culturele betekenis van roze is door de eeuwen heen veranderd. De kleur kan worden verbonden met zachtheid en romantiek, maar kunstenaars gebruiken haar ook voor ironie, kunstmatigheid, seksualiteit of confrontatie. Daardoor is roze veel minder onschuldig dan het soms lijkt. Naast groen kan roze bovendien een bijzonder krachtig kleurcontrast vormen. Wil je verder? Onderzoek magenta, karmijn en permanent roze en vergelijk daarna warme en koele kleuren, kleurmenging, complementaire kleuren en kleurintensiteit. Over Roze is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Karmijn Materiaal Karmijn Een krachtig rood pigment met een verrassende oorsprong Karmijn is een intens rood kleurmiddel dat traditioneel wordt gemaakt uit cochenille, een kleurstof die afkomstig is van schildluizen die vooral op bepaalde cactussoorten leven. De kleurstof wordt uit de gedroogde insecten gewonnen en kan met een hulpstof worden omgezet in een pigment dat geschikt is voor verf. Vanaf de zestiende eeuw werd cochenille uit Amerika een belangrijke bron voor heldere rode kleuren in Europa. Karmijn werd gebruikt in schilderkunst, textiel, manuscripten en andere decoratieve toepassingen. Het kan prachtige rode, roze en karmozijnachtige tinten opleveren. Een belangrijk nadeel van traditioneel karmijn is de beperkte lichtechtheid. Onder langdurige invloed van licht kan de kleur verbleken. Moderne kunstenaarsverven gebruiken daarom soms lichtechtere synthetische pigmenten om een vergelijkbare kleurindruk te bereiken. Karmijn laat mooi zien dat historische kleuren soms een onverwachte oorsprong hebben. Wil je verder? Onderzoek cochenille, karmozijn en meekrap en vergelijk daarna karmijn met alizarine, quinacridon en permanent roze. Over Karmijn is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Quinacridon Materiaal Quinacridon Moderne pigmentchemie bracht uitzonderlijk heldere kleuren op het palet Quinacridon is de naam van een familie van synthetische organische pigmenten die vanaf de twintigste eeuw belangrijk werd voor kunstenaarsverf. Quinacridonpigmenten staan bekend om hun heldere kleuren, sterke kleurkracht en doorgaans goede lichtechtheid. Afhankelijk van de precieze chemische vorm kunnen ze kleuren opleveren van rood en roze tot magenta en violet. Ze worden gebruikt in onder andere olieverf, acrylverf, aquarel en drukinkt. Bekende pigmentaanduidingen binnen deze familie zijn bijvoorbeeld PR122 voor een krachtige magenta en PV19 voor verschillende roodviolette of roze tinten. Veel quinacridonpigmenten zijn relatief transparant. Daardoor zijn ze geschikt voor glaceren en heldere kleurmengingen. In combinatie met wit kunnen opvallend zuivere roze tinten ontstaan. Ze vormen vaak een lichtechter modern alternatief voor sommige traditionele organische kleurstoffen en lakpigmenten. Wil je verder? Vergelijk quinacridon met karmijn en meekrap en onderzoek daarna magenta, permanent roze, transparantie en lichtechtheid. Over Quinacridon is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Organische pigmenten Materiaal Organische pigmenten Sommige kleuren komen uit levende natuur, andere uit moderne chemie Organische pigmenten zijn pigmenten waarvan de kleurgevende verbindingen voornamelijk zijn opgebouwd rond koolstofhoudende moleculen. De term betekent daarbij niet automatisch dat het pigment natuurlijk is. Er bestaan zowel natuurlijke als synthetische organische kleurstoffen en pigmenten. Historische voorbeelden hebben vaak een plantaardige of dierlijke oorsprong. Meekrap en cochenille leverden bijvoorbeeld rode kleurstoffen. Om zulke oplosbare kleurstoffen als pigment te kunnen gebruiken, werden ze vaak aan een onoplosbare drager gebonden. Zo ontstonden zogenaamde lakpigmenten. Moderne chemie bracht krachtige synthetische organische pigmenten voort, zoals quinacridon- en ftalocyaninepigmenten. Deze kunnen zeer heldere kleuren en een grote kleurkracht hebben. Hun transparantie, dekkracht en lichtechtheid verschillen per pigment. Organische pigmenten vormen daarmee een zeer diverse groep en staan tegenover de anorganische pigmenten. Wil je verder? Vergelijk organische en anorganische pigmenten en onderzoek daarna karmijn, meekrap, quinacridon en ftalocyanine. Over Organische pigmenten is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.