Papaverolie

Olieverf

Olieverf Van een klodder gekleurde pasta naar vijf eeuwen meesterwerken Olieverf is een van de belangrijkste materialen uit de geschiedenis van de schilderkunst. Pigment wordt gemengd met een drogende olie, meestal lijnolie. Daardoor ontstaat verf die langzaam droogt en kunstenaars veel mogelijkheden geeft om kleuren te mengen, lagen over elkaar aan te brengen en kleine details uit te werken. Juist die lange droogtijd werd een kracht. Schilders kunnen zachte overgangen maken, transparante glacislagen gebruiken of juist dikke klodders verf aanbrengen. Van de verfijnde schilderijen van Jan van Eyck en Rembrandt tot de krachtige penseelstreken van Vincent van Gogh: allemaal ontstonden ze met hetzelfde basisprincipe. Olieverf veranderde bovendien mee met de kunstenaar. Verf in tubes maakte buiten schilderen in de negentiende eeuw veel gemakkelijker. Open de deur naar olieverf: ontdek pigmenten, lijnolie, glaceren, impasto, paletmessen, schildersdoek en kunstenaars die met een paar kleuren een compleet nieuwe wereld konden schilderen.

Drogende olie

Drogende olie Een vloeibare olie die uiteindelijk een stevige verflaag wordt Drogende olie is een plantaardige olie die door contact met zuurstof langzaam uithardt tot een vaste laag. De olie verdampt dus niet simpelweg. Door oxidatie en andere chemische reacties ontstaat een netwerk dat pigmentdeeltjes bij elkaar houdt. Daardoor is drogende olie een belangrijk bindmiddel voor olieverf. De bekendste is lijnolie, maar ook walnootolie, papaverolie en saffloerolie worden gebruikt. Ze verschillen onder andere in droogtijd, kleur, vergeling en sterkte van de uiteindelijke verflaag. Lijnolie droogt relatief goed en vormt een sterke laag, maar kan na verloop van tijd vergelen. De keuze en hoeveelheid olie beïnvloeden hoe verf vloeit, glanst en droogt. Ook het traditionele principe vet over mager hangt hiermee samen: bovenliggende verflagen moeten voldoende flexibel blijven ten opzichte van de lagen eronder. Wil je verder? Bekijk lijnolie, papaverolie, saffloerolie, bindmiddel en vet over mager en ontdek hoe belangrijk olie is voor de opbouw van een schilderij.

Over Drogende olie is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Schildermedium

Schildermedium Wat je aan verf toevoegt, kan veranderen hoe een schilderij ontstaat Een schildermedium is een stof of mengsel dat aan verf wordt toegevoegd om de verwerking en eigenschappen van de verf te beïnvloeden. Een medium kan verf bijvoorbeeld vloeibaarder, transparanter, glanzender of juist dikker maken. Ook droogtijd en penseelvoering kunnen veranderen. Bij olieverf bestaan traditionele media onder andere uit drogende olie en soms hars of oplosmiddel. Lijnolie maakt verf doorgaans vetter en soepeler, terwijl een oplosmiddel de verf tijdelijk dunner kan maken maar zelf geen bindmiddel toevoegt. Moderne schildermedia zijn vaak speciaal samengesteld voor een bepaalde toepassing. Ook voor acrylverf bestaan allerlei media. Daarmee kunnen kunstenaars transparante lagen, dikke structuren of een andere glans bereiken zonder de verf simpelweg sterk met water te verdunnen. Een medium is dus meer dan een verdunner. Verkeerd of overmatig gebruik kan bovendien de duurzaamheid van een verflaag beïnvloeden. Wil je verder? Vergelijk lijnolie, drogende olie, verdunner, retarder en impastomedium en ontdek hoe ieder medium het gedrag van verf op een andere manier verandert.

Over Schildermedium is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Vergeling

Vergeling Soms verandert niet de kleur van het schilderij, maar het materiaal erboven of eronder Vergeling is het verschijnsel waarbij een materiaal na verloop van tijd een gele of geelbruine kleur krijgt. Binnen de kunstwereld komt dit onder andere voor bij vernis, drogende oliën, papier, lijmen en sommige kunststoffen. Daardoor kan het uiterlijk van een kunstwerk langzaam veranderen. Bij olieverfschilderijen kunnen bepaalde oliën tijdens veroudering vergelen. Ook oude natuurlijke harsvernissen kunnen een gele tot bruine tint krijgen. Vooral boven lichte kleuren wordt dat goed zichtbaar. Een oorspronkelijk koel blauw of helder wit kan daardoor warmer en donkerder lijken. Bij papier kan vergeling samenhangen met verzuring, oxidatie, licht, warmte en de samenstelling van de papiervezels. Vergeling is daarom geen enkelvoudig proces met altijd dezelfde oorzaak. Voor restauratoren is het belangrijk eerst vast te stellen welk materiaal verkleurd is voordat een behandeling wordt overwogen. Wil je verder? Vergelijk vergeling, verkleuring en verbleken. Onderzoek daarna vernis, lijnolie, verzuring en papierconservering en ontdek hoe veroudering het uiterlijk van kunst kan veranderen.

Over Vergeling is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Droogtijd

Droogtijd Soms bepaalt wachten net zo veel als schilderen Droogtijd is de periode die een verf, inkt, lijm of andere laag nodig heeft voordat deze voldoende droog of uitgehard is om verder te kunnen werken. Hoe lang dat duurt, hangt af van materiaal, laagdikte, temperatuur, luchtvochtigheid en gebruikte toevoegingen. Niet ieder materiaal droogt op dezelfde manier. Water uit aquarel en acrylverf kan grotendeels verdampen, terwijl olieverf door oxidatie uithardt. Een dikke olieverflaag kan aan het oppervlak al droog lijken terwijl het materiaal eronder nog zacht is. Dat maakt de opbouw van verflagen belangrijk. Kunstenaars kunnen de droogtijd beïnvloeden met bijvoorbeeld een retarder, drogende olie of ander schildermedium. Sneller is daarbij niet automatisch beter. Een verkeerde laagopbouw kan later rimpeling, barsten of slechte hechting veroorzaken. Droogtijd is dus niet alleen praktisch wachten, maar onderdeel van de techniek. Wil je verder? Vergelijk olieverf, acrylverf en aquarel en ontdek daarna retarder, drogende olie, vet over mager en rimpelen.

Over Droogtijd is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Olieverfschilderkunst

Olieverfschilderkunst Een techniek waarin kleur dagenlang beweeglijk kan blijven en eeuwen kan overleven Olieverfschilderkunst is schilderkunst waarbij pigmenten worden gebonden in een drogende olie, meestal lijnolie. De techniek werd vanaf de late middeleeuwen steeds belangrijker en bood kunstenaars ongekende mogelijkheden om kleur, licht, textuur en detail op te bouwen. Olieverf droogt relatief langzaam. Daardoor kunnen kleuren op het schilderij worden gemengd en zachte overgangen ontstaan. Tegelijk kan een kunstenaar juist in meerdere lagen werken. Dunne transparante glacislagen geven kleur diepte, terwijl dikke pasteuze verf en impasto het oppervlak tastbaar maken. Kunstenaars als Jan van Eyck, Rembrandt en Johannes Vermeer benutten ieder andere eigenschappen van olieverf. Later maakten bijvoorbeeld Van Gogh en de expressionisten juist de zichtbare penseelstreek belangrijk. Een olieverfschilderij is technisch een complete laagopbouw van drager, grondering en verschillende verflagen. Wil je verder? Kijk onder het zichtbare beeld en ontdek lijnolie, drogende olie, onderschildering, glaceren en impasto. Zo volg je een schilderij van ondergrond tot laatste penseelstreek.

Over Olieverfschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Walnootolie

Walnootolie Een oude schilderolie die verf soepel laat vloeien Walnootolie is een plantaardige drogende olie die uit walnoten wordt gewonnen. Kunstenaars gebruiken haar al eeuwen als bindmiddel voor pigmenten en als bestanddeel van schildermediums. Vooral binnen de olieverfschilderkunst vormt zij een alternatief voor de veelgebruikte lijnolie. Walnootolie is relatief helder en heeft doorgaans minder neiging tot vergeling dan lijnolie. Daardoor werd zij onder andere gewaardeerd voor lichte kleuren en bepaalde blauwe en witte verfsoorten. De olie droogt door opname van zuurstof en polymerisatie tot een vaste verffilm. Vergeleken met lijnolie droogt walnootolie meestal wat langzamer en vormt zij een iets andere verffilm. De precieze eigenschappen hangen mede af van zuivering, ouderdom en verwerking. Walnootolie kan worden gebruikt om zelf olieverf te maken door pigment zorgvuldig met de olie te wrijven. Wil je verder? Vergelijk walnootolie met lijnolie, papaverolie en saffloerolie en onderzoek daarna drogende olie, pigmentbereiding, olieverf en schildermedium.

Over Walnootolie is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Witte verf

Witte verf Wit lijkt eenvoudig, maar de keuze van het pigment maakt veel verschil Witte verf is verf waarin een wit pigment voor de lichte kleur en dekkracht zorgt. Voor schilders is wit bijzonder belangrijk: het wordt gebruikt voor lichte partijen, hooglichten en vooral voor het lichter maken van andere kleuren. Door de eeuwen heen zijn verschillende witte pigmenten gebruikt. Loodwit was eeuwenlang belangrijk in de olieverfschilderkunst, maar is giftig. Vanaf de negentiende eeuw kwam zinkwit beschikbaar en in de twintigste eeuw werd titaanwit een van de meest gebruikte witte pigmenten. Deze witten gedragen zich verschillend. Titaanwit heeft een zeer grote dekkracht en kleurkracht. Zinkwit is transparanter en heeft een veel zwakkere kleurkracht. Loodwit had eigenschappen die historische schilders juist in olieverf waardeerden. Ook het bindmiddel beïnvloedt hoe wit eruitziet en veroudert. Wil je verder? Vergelijk titaanwit, zinkwit en loodwit en onderzoek daarna dekkracht, transparantie, hooglicht en kleurmenging. Zo ontdek je dat zelfs wit uit heel verschillende schilderskleuren kan bestaan.

Over Witte verf is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.