gerelateerd aan Licht ⓘ Licht-donker Lichtbron Lichtrichting ⓘ Modellering ⓘ Schaduw Tegenlicht Textuur Volume ⓘ Zijlicht
Licht Begrip Licht Zonder licht bestaat er voor ons geen zichtbare kunst Licht maakt kleur, vorm, ruimte en textuur zichtbaar. Voor beeldend kunstenaars is het daarom veel meer dan alleen iets waarmee een voorstelling wordt verlicht. De richting, sterkte, kleur en verspreiding van licht bepalen in hoge mate hoe we een beeld ervaren. Licht kan van voren, opzij of van achteren komen. Zijlicht benadrukt reliëf en textuur, terwijl tegenlicht sterke silhouetten kan veroorzaken. Met licht en schaduw kan een kunstenaar volume suggereren en de aandacht naar bepaalde delen van een voorstelling leiden. Ook de kleur van licht speelt een rol. Daglicht, kaarslicht en kunstlicht beïnvloeden kleuren ieder op een andere manier. Schilders als Caravaggio, Rembrandt en Vermeer maakten licht zelfs tot een bepalend onderdeel van hun beeldtaal. Wil je verder? Bekijk hetzelfde voorwerp achtereenvolgens bij frontaal licht, zijlicht en tegenlicht. De vorm verandert niet, maar je waarneming wel. Vanuit licht kun je verder naar schaduw, licht-donker, kleur en toonwaarde. Over Licht is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Volume Techniek Volume Hoe een plat vlak ineens driedimensionaal kan lijken Volume is de hoeveelheid driedimensionale ruimte die een vorm inneemt of lijkt in te nemen. Bij beeldhouwkunst is volume werkelijk aanwezig: een beeld heeft hoogte, breedte en diepte. In een schilderij of tekening moet die derde dimensie juist op een plat vlak worden gesuggereerd. Kunstenaars gebruiken daarvoor onder andere licht en schaduw, toonwaarde, perspectief, kleur en modellering. Een eenvoudige cirkel kan bijvoorbeeld als een bol gaan ogen wanneer één zijde licht blijft en de andere geleidelijk donkerder wordt. Slagschaduw versterkt dat effect. Volume hoeft niet altijd natuurgetrouw te zijn. Kubisten braken vormen open, terwijl abstracte kunstenaars volume soms vereenvoudigden tot geometrische massa’s. Ook de ruimte tussen vormen kan belangrijk zijn voor onze ervaring van volume. Wil je verder? Teken een cirkel, vierkant en driehoek en verander ze met alleen licht en schaduw in een bol, kubus en kegel. Vanuit volume kun je verder naar modellering, plasticiteit en ruimtelijkheid. Over Volume is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Modellering Techniek Modellering Met licht en toon krijgt een platte vorm lichaam Modellering is in tekenen en schilderen het zichtbaar maken van volume en driedimensionaliteit door geleidelijke veranderingen in licht, schaduw, kleur en toonwaarde. Een kunstenaar kan zo op een plat vlak de indruk wekken dat een gezicht, arm, vaas of ander voorwerp werkelijk ruimte inneemt. Een eenvoudige bol laat het principe goed zien. Van het lichte gedeelte loopt de toon geleidelijk naar de eigenschaduw. Ook gereflecteerd licht kan in die schaduw zichtbaar blijven. Door deze overgangen zorgvuldig weer te geven ontstaat een overtuigende ruimtelijke vorm. Modellering kan heel zacht verlopen, zoals bij sfumato, maar ook worden opgebouwd met duidelijke vlakken of krachtige licht-donkercontrasten. De techniek is daardoor niet aan één kunststijl gebonden. Het begrip wordt soms verward met modelleren in klei. Dat is een andere toepassing van het woord. Bij schilderen en tekenen gaat modellering vooral om de suggestie van vorm door toon en licht. Wil je verder? Vergelijk modellering met volume, plasticiteit, toonwaarde en licht-donker. Over Modellering is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Lichtrichting Techniek Lichtrichting De plaats van het licht bepaalt hoe een vorm zich laat zien Lichtrichting is de richting waaruit het licht een onderwerp bereikt. Voor kunstenaars is dat belangrijk, omdat dezelfde vorm er totaal anders kan uitzien wanneer de lichtbron wordt verplaatst. Licht bepaalt waar lichte partijen, eigenschaduw en slagschaduw ontstaan. Bij frontaal licht zijn schaduwen vaak beperkt zichtbaar en kan een vorm vlakker lijken. Zijlicht benadrukt juist volume en textuur. Tegenlicht kan het onderwerp grotendeels donker maken en een sterk silhouet veroorzaken. Licht van boven of onderen geeft weer een heel andere werking. De richting van het licht helpt bovendien om de plaats van een lichtbron begrijpelijk te maken. Slagschaduwen moeten logisch aansluiten bij die gekozen richting. In een schilderij kan de kunstenaar daarvan bewust afwijken, maar dan gebeurt dat meestal om de compositie of dramatiek te versterken. Wil je verder? Verlicht één voorwerp vanuit vier verschillende richtingen en vergelijk de schaduwen. Onderzoek daarna zijlicht, tegenlicht, frontaal licht en slagschaduw. Over Lichtrichting is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.