Dammar

Materiaal

Welkom in mijn studeerkamer!

Dammar Een hars uit bomen werd eeuwenlang het geheime ingrediënt voor glanzende schilderijen Dammar is een natuurlijke hars die afkomstig is van verschillende boomsoorten uit Zuidoost-Azië. In de schilderkunst is dammar vooral bekend als grondstof voor dammarvernis: een transparante vernis die een schilderij meer glans en kleurverzadiging kan geven. De hars wordt opgelost in een geschikt oplosmiddel en kan als slotvernis over een volledig droog schilderij worden aangebracht. Zo ontstaat een beschermende laag die bovendien verschillen tussen matte en glanzende delen kan verminderen. Dammar werd vooral vanaf de negentiende eeuw populair bij olieverfschilders. De hars wordt ook gebruikt bij bepaalde schildermedia en speelt een rol bij traditionele encaustische recepten. Een nadeel is dat natuurlijke dammarvernis na verloop van tijd kan vergelen en verouderen. Daarom worden tegenwoordig ook synthetische vernissen gebruikt. Ga vanuit Dammar eens verder naar Dammarvernis, Hars, Vernis, Olieverf, Encaustiek, Schildermedium of Conservering en ontdek wat er boven én tussen de verflagen gebeurt.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

behoort tot

gerelateerd aan

Glans

is gerelateerd aan

Kopal
Schellak
Venetiaanse terpentijn
Vernis

verwantschap met

wordt gebruikt in

Encaustiek
Vernis

Schildermedium

Materiaal

Schildermedium Wat je aan verf toevoegt, kan veranderen hoe een schilderij ontstaat Een schildermedium is een stof of mengsel dat aan verf wordt toegevoegd om de verwerking en eigenschappen van de verf te beïnvloeden. Een medium kan verf bijvoorbeeld vloeibaarder, transparanter, glanzender of juist dikker maken. Ook droogtijd en penseelvoering kunnen veranderen. Bij olieverf bestaan traditionele media onder andere uit drogende olie en soms hars of oplosmiddel. Lijnolie maakt verf doorgaans vetter en soepeler, terwijl een oplosmiddel de verf tijdelijk dunner kan maken maar zelf geen bindmiddel toevoegt. Moderne schildermedia zijn vaak speciaal samengesteld voor een bepaalde toepassing. Ook voor acrylverf bestaan allerlei media. Daarmee kunnen kunstenaars transparante lagen, dikke structuren of een andere glans bereiken zonder de verf simpelweg sterk met water te verdunnen. Een medium is dus meer dan een verdunner. Verkeerd of overmatig gebruik kan bovendien de duurzaamheid van een verflaag beïnvloeden. Wil je verder? Vergelijk lijnolie, drogende olie, verdunner, retarder en impastomedium en ontdek hoe ieder medium het gedrag van verf op een andere manier verandert.

Over Schildermedium is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Vergeling

Begrip

Vergeling Soms verandert niet de kleur van het schilderij, maar het materiaal erboven of eronder Vergeling is het verschijnsel waarbij een materiaal na verloop van tijd een gele of geelbruine kleur krijgt. Binnen de kunstwereld komt dit onder andere voor bij vernis, drogende oliën, papier, lijmen en sommige kunststoffen. Daardoor kan het uiterlijk van een kunstwerk langzaam veranderen. Bij olieverfschilderijen kunnen bepaalde oliën tijdens veroudering vergelen. Ook oude natuurlijke harsvernissen kunnen een gele tot bruine tint krijgen. Vooral boven lichte kleuren wordt dat goed zichtbaar. Een oorspronkelijk koel blauw of helder wit kan daardoor warmer en donkerder lijken. Bij papier kan vergeling samenhangen met verzuring, oxidatie, licht, warmte en de samenstelling van de papiervezels. Vergeling is daarom geen enkelvoudig proces met altijd dezelfde oorzaak. Voor restauratoren is het belangrijk eerst vast te stellen welk materiaal verkleurd is voordat een behandeling wordt overwogen. Wil je verder? Vergelijk vergeling, verkleuring en verbleken. Onderzoek daarna vernis, lijnolie, verzuring en papierconservering en ontdek hoe veroudering het uiterlijk van kunst kan veranderen.

Over Vergeling is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Conservering

Begrip

Conservering Kunst bewaren betekent vooral voorkomen dat verval een voorsprong krijgt Conservering omvat alle maatregelen die bedoeld zijn om kunstwerken en andere culturele objecten zo lang mogelijk te behouden. Het uitgangspunt is niet dat een voorwerp er weer als nieuw moet uitzien, maar dat verdere achteruitgang zoveel mogelijk wordt vertraagd. Een belangrijk deel is preventieve conservering. Daarbij worden licht, temperatuur, luchtvochtigheid, stof, vervuiling, insecten en de manier waarop een kunstwerk wordt opgeslagen of vervoerd gecontroleerd. Papier vraagt daarbij om andere omstandigheden dan bijvoorbeeld metaal, textiel of een olieverfschilderij. Soms is direct ingrijpen noodzakelijk. Loslatende verf kan worden vastgezet, kwetsbaar papier ondersteund of actieve corrosie behandeld. Zo'n behandeling wordt zo zorgvuldig en beperkt mogelijk uitgevoerd. Conservering en restauratie liggen dicht bij elkaar, maar hebben niet hetzelfde doel. Restauratie richt zich vaker op beschadigingen en leesbaarheid; conservering vooral op behoud en stabiliteit. Wil je verder? Ontdek preventieve conservering, kunstrestauratie, consolidatie, lichtschade en luchtvochtigheid en volg hoe kunst achter de schermen wordt beschermd.

Over Conservering is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Olieverfschilderkunst

Techniek

Olieverfschilderkunst Een techniek waarin kleur dagenlang beweeglijk kan blijven en eeuwen kan overleven Olieverfschilderkunst is schilderkunst waarbij pigmenten worden gebonden in een drogende olie, meestal lijnolie. De techniek werd vanaf de late middeleeuwen steeds belangrijker en bood kunstenaars ongekende mogelijkheden om kleur, licht, textuur en detail op te bouwen. Olieverf droogt relatief langzaam. Daardoor kunnen kleuren op het schilderij worden gemengd en zachte overgangen ontstaan. Tegelijk kan een kunstenaar juist in meerdere lagen werken. Dunne transparante glacislagen geven kleur diepte, terwijl dikke pasteuze verf en impasto het oppervlak tastbaar maken. Kunstenaars als Jan van Eyck, Rembrandt en Johannes Vermeer benutten ieder andere eigenschappen van olieverf. Later maakten bijvoorbeeld Van Gogh en de expressionisten juist de zichtbare penseelstreek belangrijk. Een olieverfschilderij is technisch een complete laagopbouw van drager, grondering en verschillende verflagen. Wil je verder? Kijk onder het zichtbare beeld en ontdek lijnolie, drogende olie, onderschildering, glaceren en impasto. Zo volg je een schilderij van ondergrond tot laatste penseelstreek.

Over Olieverfschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Natuurlijke harsen

Materiaal

Natuurlijke harsen Kleverige boomstoffen met een lange geschiedenis in de kunst Natuurlijke harsen zijn organische stoffen die vooral uit bomen en andere planten worden gewonnen. Bekende voorbeelden binnen de kunst zijn damar, mastiek en colofonium. Ze worden al eeuwen toegepast bij schildertechnieken, vernissen, lijmen en andere kunstenaarsmaterialen. Bij schilderijen werden bepaalde harsen opgelost in een geschikt oplosmiddel om een vernislaag te maken. Zo'n laag kan kleuren verdiepen, glans beïnvloeden en het verfoppervlak enigszins beschermen. Harsen werden ook verwerkt in schildermedia en historische recepten voor verf en lijm. Natuurlijke hars betekent echter niet automatisch duurzaam of probleemloos. Onder invloed van licht, zuurstof en tijd kunnen sommige harsen vergelen, bros worden of hun oplosbaarheid veranderen. Dat is belangrijk bij restauratie en conservering van oudere kunstwerken. Tegenwoordig bestaan daarom ook verschillende synthetische harsen met andere eigenschappen. Wil je verder? Onderzoek damar en mastiek en ga daarna naar colofonium, vernis, natuurlijke materialen, synthetische hars, schildermedium, oplosmiddel, vergeling, oxidatie, vernisafname en kunstconservering.

Over Natuurlijke harsen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Dammarvernis

Materiaal

Dammarvernis Een traditionele glanslaag uit natuurlijke hars Dammarvernis is een traditionele schilderijvernis gemaakt van dammarhars, een natuurlijke hars afkomstig van bomen uit Zuidoost-Azië. De hars wordt opgelost in een geschikt organisch oplosmiddel en kan daarna als een dunne laag over een volledig droog schilderij worden aangebracht. De vernis geeft vooral olieverfschilderijen een helderder en vaak glanzender uiterlijk. Donkere partijen kunnen dieper lijken en kleurverschillen worden duidelijker. Tegelijk vormt de vernis een afzonderlijke oppervlaktelaag boven de verf. Dammar werd vanaf de negentiende eeuw veel gebruikt als schilderijvernis en ook als bestanddeel van bepaalde schildermedia. Zoals veel natuurlijke harsen veroudert dammar echter. Onder invloed van licht en zuurstof kan de laag na verloop van tijd vergelen en minder transparant worden. Bij conservering en restauratie worden daarom tegenwoordig ook synthetische vernissen toegepast die andere verouderingseigenschappen hebben. Wil je verder? Onderzoek natuurlijke harsen en vernis en ga daarna naar dammarhars, mastiek, synthetische hars, vernislaag, vergeling, oxidatie, vernisafname, olieverfschilderkunst, schildermedium en kunstconservering.

Over Dammarvernis is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Synthetische vernis

Materiaal

Synthetische vernis Moderne bescherming voor het oppervlak van een schilderij Synthetische vernis is een vernis waarbij kunstmatig vervaardigde harsen worden gebruikt in plaats van traditionele natuurlijke harsen zoals dammar of mastiek. Dergelijke vernissen zijn ontwikkeld om eigenschappen als helderheid, glans, flexibiliteit en verouderingsgedrag beter te kunnen beheersen. Een vernis vormt een afzonderlijke laag boven het verfoppervlak. Deze kan kleuren dieper en verzadigder laten lijken, verschillen in glans verminderen en het oppervlak enigszins beschermen tegen vuil en aanraking. Afhankelijk van het product zijn glanzende, zijdeglanzende en matte effecten mogelijk. Voor restauratoren is vooral belangrijk hoe een vernis op langere termijn verandert en of deze later weer veilig kan worden verwijderd. Moderne synthetische harsen kunnen op bepaalde punten gunstiger verouderen dan traditionele natuurlijke harsen, maar ook zij hebben specifieke eigenschappen en beperkingen. De keuze van een vernis hangt daarom af van verfsoort, ondergrond en gewenst resultaat. Wil je verder? Onderzoek vernis en synthetische hars en ga daarna naar dammarvernis, natuurlijke harsen, vernislaag, glans, matte vernis, vernisafname, vergeling, schildermedium, restauratie en kunstconservering.

Over Synthetische vernis is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Dammar hars, een natuurlijke gift van de tropen

Beschrijving

Dammar hars, een natuurlijke gift van de tropen

Dammar

Dammar hars, een natuurlijke gift van de tropen

Dammar hars is een natuurlijk voorkomende hars die afkomstig is van verschillende soorten naaldbomen die behoren tot het geslacht van de "Shorea", dat voornamelijk te vinden is in Zuidoost-Azië, met name in Maleisië en Indonesië. Dammar hars heeft door de eeuwen heen een belangrijke rol gespeeld in verschillende culturen en industrieën. Dat liep van traditionele medicijnen tot kunstenaarsmaterialen en het is voor een kunstblog dan ook interessant genoeg om deze harssoort Dammar eens nader te bekijken.

Oorsprong en productie van Dammar

Dammar hars wordt geproduceerd door de bomen van het shorea-geslacht. Deze bomen groeien in de tropische regenwouden van Zuidoost-Azië. Wanneer de bast van deze bomen bewust wordt beschadigd, produceren deze bomen een kleverige harsachtige substantie als reactie op de beschadiging. De hars zal uitharden en kan vervolgens worden verzameld. Dit proces van het verzamelen van Dammar hars wordt al eeuwenlang toegepast door lokale gemeenschappen in de regio.

Het verzamelde hars wordt vervolgens gezuiverd en verder verwerkt. Hierbij wordt het vaak gesmolten en gefilterd. Hiermee worden onzuiverheden verwijderd. Het resultaat is een heldere, geurige hars die klaar is voor gebruik in verschillende toepassingen.

Toepassingen van Dammar hars

1. Kunstenaarsmaterialen
Dammar hars wordt veel gebruikt in de kunstwereld, met name in de productie van vernissen en mediums voor olieverfschilderijen. Vernissen op basis van Dammar hars kunnen schilderijen beschermen en een glanzende afwerking geven, terwijl mediums op basis van Dammar hars worden gebruikt om de consistentie en de droogtijd van olieverf beter te beheersen.

2. Industriële toepassingen
Vanwege zijn eigenschappen als bindmiddel en glansverbeteraar wordt Dammar hars ook gebruikt in verschillende industriële processen. Denk aan de productie van inkten, lakken en vernissen voor houtbewerking.

3. Traditionele medicijnen
In sommige culturen wordt Dammar hars al eeuwenlang gebruikt vanwege de medicinale eigenschappen die er aan worden toegeschreven. Dammar hars wordt gebruikt in verschillende traditionele medicinale preparaten voor de behandeling van aandoeningen zoals hoest, spijsverteringsproblemen en ontstekingen.

4. Geurkaarsen
Dammar hars wordt soms toegevoegd aan geurkaarsen vanwege zijn licht aromatische geur. Het kan de geur van de kaars verbeteren en zorgen voor een langer aanhoudende brandtijd.

Voordelen van Dammar hars

- De hars is milieuvriendelijk
Dammar hars is een natuurlijk product dat duurzaam wordt geoogst uit natuurlijke bossen. Het gebruik ervan draagt niet bij aan ontbossing of milieuschade.

- Dammar kent een grote veelzijdigheid
Dankzij zijn diverse eigenschappen kan Dammar hars worden toegepast in verschillende industrieën en toepassingen. Dit loopt van kunst tot medicijnen en industrieel gebruik.

- Esthetische eigenschappen
Dammar hars staat bekend om zijn vermogen om oppervlakken te beschermen en te verbeteren. Hierdoor is het een populaire keuze is voor kunstenaars en ambachtslieden die streven naar kwalitatief hoogwaardige afwerkingen.

Kortom, Dammar hars is een waardevol natuurlijk product met een rijke geschiedenis en diverse toepassingen. Van kunstenaars die het gebruiken om hun schilderijen te beschermen tot traditionele genezers die het toepassen in medicinale bereidingen.