Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Waterverdunbare olieverf

Materiaal
Welkom in mijn studeerkamer!

Waterverdunbare olieverf Olieverf die zonder terpentine kan worden verdund Waterverdunbare olieverf is echte olieverf die zo is aangepast dat zij met water kan worden verdund. De verf bevat pigment en drogende olie, maar de olie is gemodificeerd of de samenstelling bevat stoffen waardoor olie en water tijdelijk met elkaar kunnen mengen. Tijdens het schilderen kunnen penselen meestal eerst met water en zeep worden schoongemaakt. Ook kan water worden gebruikt om de verf dunner te maken. Daardoor kan het gebruik van traditionele oplosmiddelen zoals terpentijnolie of terpentine sterk worden verminderd. Na het drogen gedraagt waterverdunbare olieverf zich in belangrijke opzichten als gewone olieverf. De drogende olie hardt uit door oxidatie; het schilderij blijft dus niet wateroplosbaar. Er bestaan bovendien speciale watervermengbare schildermedia waarmee eigenschappen als vloeiing, glans en droogtijd kunnen worden aangepast. Wil je verder? Vergelijk gewone olieverf, waterverdunbare olieverf en acrylverf. Vooral het verschil tussen verdunnen met water en werkelijk watergedragen verf is interessant.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

wordt gebruikt in

Olieverf

Techniek

Olieverf Van een klodder gekleurde pasta naar vijf eeuwen meesterwerken Olieverf is een van de belangrijkste materialen uit de geschiedenis van de schilderkunst. Pigment wordt gemengd met een drogende olie, meestal lijnolie. Daardoor ontstaat verf die langzaam droogt en kunstenaars veel mogelijkheden geeft om kleuren te mengen, lagen over elkaar aan te brengen en kleine details uit te werken. Juist die lange droogtijd werd een kracht. Schilders kunnen zachte overgangen maken, transparante glacislagen gebruiken of juist dikke klodders verf aanbrengen. Van de verfijnde schilderijen van Jan van Eyck en Rembrandt tot de krachtige penseelstreken van Vincent van Gogh: allemaal ontstonden ze met hetzelfde basisprincipe. Olieverf veranderde bovendien mee met de kunstenaar. Verf in tubes maakte buiten schilderen in de negentiende eeuw veel gemakkelijker. Open de deur naar olieverf: ontdek pigmenten, lijnolie, glaceren, impasto, paletmessen, schildersdoek en kunstenaars die met een paar kleuren een compleet nieuwe wereld konden schilderen.

Met dunne laagjes olieverf kon Van der Neer zelfs maanlicht laten gloeien

Beschrijving
Olieverf
Met dunne laagjes verf kon Van der Neer zelfs maanlicht laten gloeien

Olieverf bestaat uit pigment dat met een drogende olie, vaak lijnolie, wordt vermengd. De techniek biedt schilders grote mogelijkheden om transparante en dekkende verflagen te combineren. Daardoor kunnen subtiele kleurovergangen, diepe schaduwen en bijzondere lichteffecten worden opgebouwd.

Voor Aert van der Neer waren deze eigenschappen bijzonder belangrijk. Zijn landschappen spelen vaak met moeilijke lichtsituaties: maanlicht, schemering, zonsondergangen en donkere wolkenluchten.

Door verschillende verflagen over elkaar aan te brengen kon hij donkere partijen diepte geven en tegelijkertijd lichtere gedeelten laten oplichten. Transparante lagen konden kleuren verdiepen zonder onderliggende verf volledig te bedekken.

Technisch onderzoek heeft bovendien laten zien dat Van der Neer soms in nog natte verf kraste, waardoor een lichtere onderliggende laag opnieuw zichtbaar werd. Zo konden kleine lichtaccenten ontstaan.

Olieverf was voor Van der Neer dus veel meer dan eenvoudig kleurmateriaal. De eigenschappen van de verf hielpen hem het ongrijpbare te schilderen: licht dat door wolken breekt, over water glijdt en langzaam in de duisternis verdwijnt.

Water

Techniek

Water Het eenvoudigste kunstenaarsmateriaal blijkt verrassend veelzijdig Water speelt in de beeldende kunst verschillende rollen. Het kan verdunner, oplosmiddel, transportmiddel, schoonmaakmiddel én onderdeel van een techniek zijn. Bij aquarel, gouache en veel acrylverven bepaalt de hoeveelheid water bijvoorbeeld hoe vloeibaar en transparant de verf wordt. Bij aquarel maakt extra water lichte wassingen en zachte overgangen mogelijk. Bij acrylverf kan water de verf verdunnen, al kan te veel water ook de verhouding tussen pigment en bindmiddel verstoren. Water wordt bovendien gebruikt voor het reinigen van veel watergedragen materialen en gereedschappen. Water beïnvloedt ook materialen zelf. Papier kan door vocht uitzetten en golven, terwijl hout kan zwellen of vervormen. Voor kunstconservering is ongewenst vocht daarom juist een belangrijke risicofactor. Daarnaast is water natuurlijk een veelvuldig onderwerp in kunst: van spiegelende grachten tot zeegezichten. Wil je verder? Vergelijk wat water doet met aquarel, gouache en acrylverf en onderzoek daarna watergedragen en wateroplosbare materialen.

Over Water is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Drogende olie

Materiaal

Drogende olie Een vloeibare olie die uiteindelijk een stevige verflaag wordt Drogende olie is een plantaardige olie die door contact met zuurstof langzaam uithardt tot een vaste laag. De olie verdampt dus niet simpelweg. Door oxidatie en andere chemische reacties ontstaat een netwerk dat pigmentdeeltjes bij elkaar houdt. Daardoor is drogende olie een belangrijk bindmiddel voor olieverf. De bekendste is lijnolie, maar ook walnootolie, papaverolie en saffloerolie worden gebruikt. Ze verschillen onder andere in droogtijd, kleur, vergeling en sterkte van de uiteindelijke verflaag. Lijnolie droogt relatief goed en vormt een sterke laag, maar kan na verloop van tijd vergelen. De keuze en hoeveelheid olie beïnvloeden hoe verf vloeit, glanst en droogt. Ook het traditionele principe vet over mager hangt hiermee samen: bovenliggende verflagen moeten voldoende flexibel blijven ten opzichte van de lagen eronder. Wil je verder? Bekijk lijnolie, papaverolie, saffloerolie, bindmiddel en vet over mager en ontdek hoe belangrijk olie is voor de opbouw van een schilderij.

Over Drogende olie is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Schildermedium

Materiaal

Schildermedium Wat je aan verf toevoegt, kan veranderen hoe een schilderij ontstaat Een schildermedium is een stof of mengsel dat aan verf wordt toegevoegd om de verwerking en eigenschappen van de verf te beïnvloeden. Een medium kan verf bijvoorbeeld vloeibaarder, transparanter, glanzender of juist dikker maken. Ook droogtijd en penseelvoering kunnen veranderen. Bij olieverf bestaan traditionele media onder andere uit drogende olie en soms hars of oplosmiddel. Lijnolie maakt verf doorgaans vetter en soepeler, terwijl een oplosmiddel de verf tijdelijk dunner kan maken maar zelf geen bindmiddel toevoegt. Moderne schildermedia zijn vaak speciaal samengesteld voor een bepaalde toepassing. Ook voor acrylverf bestaan allerlei media. Daarmee kunnen kunstenaars transparante lagen, dikke structuren of een andere glans bereiken zonder de verf simpelweg sterk met water te verdunnen. Een medium is dus meer dan een verdunner. Verkeerd of overmatig gebruik kan bovendien de duurzaamheid van een verflaag beïnvloeden. Wil je verder? Vergelijk lijnolie, drogende olie, verdunner, retarder en impastomedium en ontdek hoe ieder medium het gedrag van verf op een andere manier verandert.

Over Schildermedium is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Olieverfschilderkunst

Techniek

Olieverfschilderkunst Een techniek waarin kleur dagenlang beweeglijk kan blijven en eeuwen kan overleven Olieverfschilderkunst is schilderkunst waarbij pigmenten worden gebonden in een drogende olie, meestal lijnolie. De techniek werd vanaf de late middeleeuwen steeds belangrijker en bood kunstenaars ongekende mogelijkheden om kleur, licht, textuur en detail op te bouwen. Olieverf droogt relatief langzaam. Daardoor kunnen kleuren op het schilderij worden gemengd en zachte overgangen ontstaan. Tegelijk kan een kunstenaar juist in meerdere lagen werken. Dunne transparante glacislagen geven kleur diepte, terwijl dikke pasteuze verf en impasto het oppervlak tastbaar maken. Kunstenaars als Jan van Eyck, Rembrandt en Johannes Vermeer benutten ieder andere eigenschappen van olieverf. Later maakten bijvoorbeeld Van Gogh en de expressionisten juist de zichtbare penseelstreek belangrijk. Een olieverfschilderij is technisch een complete laagopbouw van drager, grondering en verschillende verflagen. Wil je verder? Kijk onder het zichtbare beeld en ontdek lijnolie, drogende olie, onderschildering, glaceren en impasto. Zo volg je een schilderij van ondergrond tot laatste penseelstreek.

Over Olieverfschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Waterverdunbaar

Materiaal

Waterverdunbaar Niet iedere verf die je met water verdunt, is hetzelfde Waterverdunbaar betekent dat een verf, inkt of ander kunstmateriaal met water dunner en beter verwerkbaar kan worden gemaakt. Water kan daarbij bijvoorbeeld de vloeibaarheid verhogen, wassingen mogelijk maken of gereedschap gemakkelijker laten reinigen. Aquarel, gouache en acrylverf zijn bekende waterverdunbare verfsoorten, maar ze gedragen zich heel verschillend. Bij aquarel en gouache is Arabische gom een belangrijk bindmiddel. Acrylverf bevat een kunststofdispersie die na droging meestal niet opnieuw in water oplost. Er bestaat ook waterverdunbare olieverf. Die is zo aangepast dat water tijdens het schilderen kan worden gebruikt, terwijl de uiteindelijke verflaag nog steeds op een drogende olie als bindmiddel berust. Waterverdunbaar is daarom niet hetzelfde als wateroplosbaar. Een materiaal kan vóór het drogen met water worden verdund, maar na droging juist waterbestendig worden. Wil je verder? Vergelijk waterverdunbaar met wateroplosbaar en ga daarna naar aquarel, gouache, acrylverf, waterverdunbare olieverf, bindmiddel, verdunnen, dispersie en droogproces.

Over Waterverdunbaar is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.