Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Phtalocyanine blauw

Materiaal
Welkom in mijn studeerkamer!

Phtalocyanine blauw Het krachtige blauw van de moderne pigmentchemie Phtalocyanine blauw is een synthetisch organisch blauw pigment dat in de jaren 1930 werd ontwikkeld. Het staat bekend om zijn uitzonderlijk sterke kleurkracht, helderheid en goede lichtechtheid. Op kunstenaarsverf wordt het meestal aangeduid met pigmentcode PB15, gevolgd door een nummer voor specifieke varianten. De kleur kan enigszins groen- of roodachtig blauw zijn. Phtalocyanine blauw is doorgaans transparant en zeer krachtig: een kleine hoeveelheid kan een mengkleur al sterk veranderen. Met geel ontstaan heldere groenen, terwijl menging met rood of magenta diepe violette en blauwe tinten kan opleveren. Het pigment wordt toegepast in olieverf, acrylverf, aquarel, drukinkt en industriële kleurstoffen. Phtaloblauw en ftaloblauw zijn veelgebruikte verkorte namen voor dezelfde pigmentfamilie. Wil je verder? Vergelijk het met ultramarijn, Pruisisch blauw en kobaltblauw, onderzoek de verschillende PB15-varianten of probeer hoeveel mengkleur je uit één klein beetje phtalocyanine blauw kunt halen.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

wordt gebruikt in

Aquarel

Materiaal

Aquarel Water, pigment en papier maken samen het licht Aquarel is een schildertechniek waarbij transparante, waterverdunbare verf op papier wordt gebruikt. De verf bestaat hoofdzakelijk uit pigment en een wateroplosbaar bindmiddel, traditioneel vaak Arabische gom. Door meer of minder water te gebruiken kan de kunstenaar de kleur van krachtig tot bijna doorschijnend maken. Kenmerkend is dat het wit van het papier vaak het lichtste deel van de voorstelling vormt. In plaats van witte verf toe te voegen, laat de aquarellist delen van het papier onbeschilderd. Transparante kleurlagen kunnen over elkaar worden gezet, waardoor nieuwe kleuren en diepte ontstaan. Aquarel kan zeer gecontroleerd worden toegepast, maar water zorgt ook voor verrassingen. Bij nat-in-nat vloeien kleuren vrij in elkaar; bij nat-op-droog ontstaan scherpere vormen en randen. De techniek werd gebruikt voor studies, landschappen en zelfstandige kunstwerken. Kunstenaars als William Turner maakten er bijzonder expressief gebruik van. Wil je verder? Experimenteer met nat-in-nat, nat-op-droog en wassingen en ontdek daarna aquarelpapier, transparantie, Arabische gom en kleurmenging.

Over Aquarel is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Olieverfschilderkunst

Techniek

Olieverfschilderkunst Een techniek waarin kleur dagenlang beweeglijk kan blijven en eeuwen kan overleven Olieverfschilderkunst is schilderkunst waarbij pigmenten worden gebonden in een drogende olie, meestal lijnolie. De techniek werd vanaf de late middeleeuwen steeds belangrijker en bood kunstenaars ongekende mogelijkheden om kleur, licht, textuur en detail op te bouwen. Olieverf droogt relatief langzaam. Daardoor kunnen kleuren op het schilderij worden gemengd en zachte overgangen ontstaan. Tegelijk kan een kunstenaar juist in meerdere lagen werken. Dunne transparante glacislagen geven kleur diepte, terwijl dikke pasteuze verf en impasto het oppervlak tastbaar maken. Kunstenaars als Jan van Eyck, Rembrandt en Johannes Vermeer benutten ieder andere eigenschappen van olieverf. Later maakten bijvoorbeeld Van Gogh en de expressionisten juist de zichtbare penseelstreek belangrijk. Een olieverfschilderij is technisch een complete laagopbouw van drager, grondering en verschillende verflagen. Wil je verder? Kijk onder het zichtbare beeld en ontdek lijnolie, drogende olie, onderschildering, glaceren en impasto. Zo volg je een schilderij van ondergrond tot laatste penseelstreek.

Over Olieverfschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Acrylschilderkunst

Techniek

Acrylschilderkunst Verf die snel droogt, maar kunstenaars bijna onbeperkt laat variëren Acrylschilderkunst is schilderkunst waarbij acrylverf het belangrijkste materiaal vormt. Deze verf gebruikt een synthetisch acrylpolymeer als bindmiddel en werd in de twintigste eeuw een belangrijk alternatief voor traditionele olieverf. Acrylverf is meestal watergedragen en kan tijdens het schilderen met water of speciale acrylmedia worden verwerkt. Na droging vormt het bindmiddel een verflaag die doorgaans niet opnieuw eenvoudig met water oplost. Een belangrijk verschil met olieverf is de relatief korte droogtijd. Daardoor kunnen kunstenaars snel nieuwe lagen over elkaar aanbrengen. Acryl kan zeer verschillend worden gebruikt: dun en transparant als een wassing, dekkend in kleurvlakken of dik en pasteus met behulp van gel- en impastomedia. Het hecht bovendien op uiteenlopende geschikte ondergronden. De techniek past daardoor zowel bij fijn schilderwerk als bij grote abstracte en experimentele werken. Wil je verder? Vergelijk acrylverf met olieverf en aquarel en onderzoek daarna acrylmedium, retarder, impasto, watergedragen verf en droogtijd.

Over Acrylschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Ftalocyanine

Materiaal

Ftalocyanine Een klein beetje pigment kan een mengsel volledig van kleur veranderen Ftalocyanine is de naam van een familie van synthetische organische pigmenten die in de twintigste eeuw werd ontwikkeld. Vooral de blauwe en groene varianten werden belangrijk voor kunstenaarsverf vanwege hun grote kleurkracht, helderheid en doorgaans uitstekende lichtechtheid. Het bekendste voorbeeld is ftalocyanineblauw, vaak aangeduid als PB15. Het levert een krachtig blauw dat afhankelijk van de variant meer naar groen of rood kan neigen. Door chemische aanpassingen ontstonden ook intens groene ftalocyaninepigmenten, zoals PG7. Ftalocyaninepigmenten zijn meestal sterk van kleur en relatief transparant. Een kleine hoeveelheid kan daardoor al grote invloed hebben op een kleurmengsel. Ze worden toegepast in olieverf, acrylverf, aquarel, drukinkt en industriële coatings. Voor kunstenaars betekenden deze pigmenten een uitbreiding van het palet met zeer krachtige moderne kleuren. Wil je verder? Onderzoek ftalocyanineblauw en ftalocyaninegroen en vergelijk daarna ultramarijn, viridiaan, quinacridon, kleurkracht en transparantie.

Over Ftalocyanine is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Synthetische pigmenten

Materiaal

Synthetische pigmenten Sommige kunstenaarskleuren komen niet uit de aarde, maar uit het laboratorium Synthetische pigmenten zijn kleurgevende stoffen die kunstmatig worden vervaardigd door chemische processen. Sommige zijn moderne uitvindingen, terwijl andere kunstmatig gemaakte pigmenten al eeuwen bestaan. Het begrip synthetisch betekent dus niet automatisch nieuw. Vanaf de achttiende en vooral de negentiende en twintigste eeuw groeide het aantal beschikbare synthetische kunstenaarskleuren sterk. Voorbeelden zijn Pruisisch blauw, cadmiumpigmenten, synthetisch ultramarijn, titaanwit, quinacridon en ftalocyanine. Kunstmatige productie maakte kleuren mogelijk die goedkoper, constanter of krachtiger waren dan bepaalde natuurlijke pigmenten. Moderne pigmenten kunnen bovendien een hoge kleurkracht en lichtechtheid hebben. Toch verschillen de eigenschappen sterk per pigment; synthetisch betekent niet vanzelfsprekend dat een kleur veilig of onveranderlijk is. Sommige synthetische pigmenten zijn chemisch vrijwel gelijk aan natuurlijke varianten, terwijl andere geheel nieuwe kleurstoffen vormen. Wil je verder? Vergelijk synthetische en natuurlijke pigmenten en onderzoek daarna Pruisisch blauw, synthetisch ultramarijn, quinacridon en ftalocyanine.

Over Synthetische pigmenten is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

PB15

Materiaal

PB15 Het pigmentnummer achter een van de krachtigste moderne blauwen PB15 is de internationale Colour Index-aanduiding voor ftalocyanineblauw. De letters PB betekenen Pigment Blue en het getal 15 verwijst naar deze specifieke pigmentfamilie. Het is een synthetisch organisch pigment dat in de twintigste eeuw beschikbaar kwam. PB15 staat bekend om zijn zeer grote kleurkracht, heldere kleur en goede lichtechtheid. Een kleine hoeveelheid kan een kleurmengsel al sterk beïnvloeden. Het pigment is meestal transparant en wordt veel gebruikt in olieverf, acrylverf, aquarel en drukinkt. Er bestaan verschillende varianten, aangeduid met nummers als PB15:1, PB15:3 en PB15:6. Ze behoren chemisch tot dezelfde familie, maar verschillen onder andere in kleurtoon. Sommige neigen sterker naar groen, andere meer naar rood. Voor kunstenaars is de pigmentcode nuttig omdat handelsnamen per fabrikant kunnen verschillen. Wil je verder? Begin bij ftalocyanineblauw en Colour Index en vergelijk PB15 daarna met ultramarijn, Pruisisch blauw, kleurkracht en transparantie.

Over PB15 is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Pruisisch blauw

Materiaal

Pruisisch blauw Een toevallige ontdekking die het blauwe palet voorgoed veranderde Pruisisch blauw is een diep, donkerblauw synthetisch pigment dat aan het begin van de achttiende eeuw in Berlijn werd ontdekt. Het geldt als een van de eerste moderne synthetische pigmenten en betekende een belangrijke uitbreiding van het schilderspalet. Tot die tijd waren goede blauwe pigmenten vaak kostbaar. Natuurlijk ultramarijn werd bijvoorbeeld gemaakt uit lapis lazuli. Pruisisch blauw bood kunstenaars een veel betaalbaarder alternatief en verspreidde zich snel door Europa. Het pigment heeft een grote kleurkracht en kan in dunne lagen transparant worden toegepast. Gemengd met wit ontstaan koelere, lichtere blauwen. Pruisisch blauw werd gebruikt door talrijke kunstenaars en speelde ook een bijzondere rol in Japanse prentkunst, waar het in de negentiende eeuw onder andere door Hokusai werd toegepast. De Colour Index-code is PB27. Wil je verder? Vergelijk Pruisisch blauw met ultramarijn en PB15 en onderzoek daarna Hokusai, synthetische pigmenten, kleurkracht en lichtechtheid.

Over Pruisisch blauw is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.