Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Aelbert Cuyp

Kunstenaar
Welkom in mijn studeerkamer!

Aelbert Cuyp Hollands landschap onder een bijna Italiaans zonlicht Aelbert Cuyp (1620–1691) was een Nederlandse schilder die vooral beroemd werd met landschappen vol warm, goudgeel licht. Rivieren, koeien, ruiters en schepen krijgen bij hem een bijna mediterrane uitstraling, hoewel hij waarschijnlijk nooit in Italië is geweest. Cuyp werd geboren en werkte in Dordrecht. Zijn vader, Jacob Gerritsz. Cuyp, was eveneens schilder en leerde hem het vak. Aelbert ontwikkelde zich tot een belangrijke landschapsschilder van de Nederlandse Gouden Eeuw. Zijn werk werd beïnvloed door Italianiserende landschapsschilders zoals Jan Both. Vooral het lage zonlicht werd kenmerkend. Lange schaduwen, rustige rivieren en grote wolkenluchten geven zijn schilderijen een kalme, bijna tijdloze sfeer. Cuyp reisde door Nederland en langs de Rijn. Schetsen van plaatsen en landschappen gebruikte hij later als bouwstenen voor zorgvuldig samengestelde schilderijen. Tijdens zijn leven was Cuyp vooral regionaal bekend. In de achttiende en negentiende eeuw werden Britse verzamelaars juist bijzonder enthousiast over zijn werk. Cuyp laat daarmee zien dat je geen Italiaanse reis nodig hebt om Hollands landschap in zuidelijk zonlicht te laten baden.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

beïnvloedde

beïnvloed door

geboren in

maakte

tijdgenoot van

verbonden met

vertegenwoordigt

werkte in

woonde in

Dordrecht

Plaats

Middeleeuwse stad Dordrecht Een machtige handelsstad waar water, geschiedenis en kunst samenkomen Dordrecht behoort tot de oudste steden van Holland en kreeg in 1220 stadsrechten. Door haar gunstige ligging aan belangrijke rivieren ontwikkelde de stad zich in de middeleeuwen tot een belangrijk centrum voor handel en bestuur. Schepen brachten hout, graan, wijn en andere goederen naar de stad, waar handelaren en ambachtslieden voor groeiende welvaart zorgden. Die geschiedenis is nog altijd zichtbaar. De Grote Kerk, oude havens, pakhuizen, koopmanshuizen en smalle straten herinneren aan het middeleeuwse verleden. Dordrecht werd bovendien een belangrijk cultureel centrum. De stad bracht kunstenaars voort en trok schilders aan die het karakteristieke rivierlandschap vastlegden. Ook Nicolaes Maes werd in Dordrecht geboren. Hij vertrok als jonge kunstenaar naar Amsterdam om bij Rembrandt te werken en keerde later naar zijn geboortestad terug. Voor kunstliefhebbers is Dordrecht daardoor meer dan een historische stad. Architectuur, schilderkunst en het waterrijke landschap vormen er samen een eeuwenoud cultureel decor.

Over Dordrecht is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

De Maas bij Dordrecht

Kunstwerk

De Maas bij Dordrecht Een Hollandse rivier die onder Cuyps zon bijna mediterraan wordt De Maas bij Dordrecht behoort tot de indrukwekkende riviergezichten van Aelbert Cuyp. Het schilderij toont het waterrijke landschap rond zijn geboortestad Dordrecht, een omgeving die hem voortdurend nieuwe onderwerpen bood. Schepen, water, lucht en menselijke bedrijvigheid vormen samen een weids panorama. Toch is het vooral het licht dat het schilderij zijn bijzondere karakter geeft. Cuyp laat warm zonlicht over het water en de schepen vallen en verandert daarmee een alledaags Hollands rivierlandschap in een bijna monumentaal tafereel. Op het water is volop activiteit te zien. Het werk verwijst naar gebeurtenissen in 1646, toen een grote vloot zich bij Dordrecht verzamelde. Daardoor combineert Cuyp landschapsschilderkunst met een historische gebeurtenis. De lage horizon geeft de lucht veel ruimte en versterkt het gevoel van weidsheid. De Maas bij Dordrecht laat prachtig zien hoe Cuyp werkelijkheid, atmosfeer en zorgvuldig gekozen licht kon samenbrengen tot een landschap dat groter en indrukwekkender lijkt dan het dagelijkse leven.

Over De Maas bij Dordrecht is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Rivierlandschap met ruiters

Kunstwerk

Rivierlandschap met ruiters Volg de ruiters en ontdek hoe Cuyp Holland een gouden gloed gaf In Rivierlandschap met ruiters brengt Aelbert Cuyp verschillende favoriete onderwerpen samen: een uitgestrekt landschap, water, dieren, reizigers en vooral warm zonlicht. De ruiters geven het landschap beweging en helpen de kijker om de ruimte binnen te gaan. Achter hen opent zich een veel groter gebied met rivier, oevers en een verre horizon. Cuyp was bijzonder bedreven in het suggereren van afstand. Voorgrond, middengebied en achtergrond lopen geleidelijk in elkaar over, terwijl verschillen in licht en kleur de ruimtelijke werking versterken. Opvallend is opnieuw de bijna zuidelijke atmosfeer. Cuyp hoefde daarvoor zelf niet naar Italië te reizen. Via Nederlandse kunstenaars die Italië wel hadden bezocht, vooral Jan Both, maakte hij kennis met het warme licht van de italianiserende landschapsschilderkunst. Dat paste hij vervolgens toe op zijn eigen omgeving. Hierdoor ontstaat een merkwaardige combinatie: het landschap is onmiskenbaar Noord-Europees, maar de gouden zonneschijn geeft het een geïdealiseerde, bijna tijdloze schoonheid.

Over Rivierlandschap met ruiters is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Gezicht op kasteel Loevestein

Kunstwerk

Gezicht op kasteel Loevestein Kijk voorbij het beroemde kasteel en ontdek Cuyps spel met water en ruimte Kasteel Loevestein ligt op een strategische plaats waar Maas en Waal dicht bij elkaar komen. Voor Aelbert Cuyp bood de omgeving precies de elementen die hem interesseerden: water, schepen, een verre horizon en een markant gebouw dat het landschap herkenbaar maakte. In zijn Gezicht op kasteel Loevestein is het kasteel onderdeel van een veel grotere landschappelijke ervaring. Cuyp maakte van dergelijke locaties geen droge topografische registraties. Hij gebruikte waarnemingen als bouwstenen voor een zorgvuldig samengestelde voorstelling waarin licht en ruimte minstens zo belangrijk zijn als het gebouw zelf. Loevestein had bovendien al een bijzondere geschiedenis. Het middeleeuwse kasteel was veranderd in een staatsgevangenis en werd beroemd door de spectaculaire ontsnapping van Hugo de Groot in een boekenkist in 1621. Voor de hedendaagse kijker krijgt het landschap daardoor een extra laag. Je ziet niet alleen een rivierlandschap van Cuyp, maar ook een plaats waar Nederlandse kunst, landschap en geschiedenis onverwacht bij elkaar komen.

Over Gezicht op kasteel Loevestein is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Gezicht op Rhenen

Kunstwerk

Gezicht op Rhenen Ontdek hoe een herkenbare Nederlandse stad onderdeel wordt van een droomlandschap Rhenen vormde voor verschillende zeventiende-eeuwse kunstenaars een aantrekkelijk onderwerp. De stad lag hoog bij de Rijn en was van afstand herkenbaar aan haar markante kerktoren. Ook Aelbert Cuyp gebruikte Rhenen als onderwerp. Hij reisde door Nederland en langs het rivierengebied en maakte tekeningen van landschappen, steden en opvallende gebouwen. Zulke studies konden later in zijn schilderijen worden verwerkt. In een Gezicht op Rhenen is daarom niet alleen de exacte topografie interessant. Cuyp gebruikte een herkenbare locatie om een veel grotere landschappelijke ervaring op te bouwen. Water, land, bebouwing en lucht worden door licht met elkaar verbonden. De stad lijkt daardoor bijna vanzelfsprekend onderdeel van de natuur te zijn. Juist hierin onderscheidt Cuyp zich van een kunstenaar die uitsluitend een nauwkeurig stadsportret wilde maken. Hij kon een bestaande plaats veranderen in een geïdealiseerd landschap. Voor KunstCore vormt Rhenen daardoor een mooie verbinding tussen topografische kunst, reizen, rivierlandschappen en de artistieke vrijheid waarmee zeventiende-eeuwse kunstenaars de werkelijkheid herschikten.

Over Gezicht op Rhenen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Portret van Cornelis van Someren

Kunstwerk

Portret van Cornelis van Someren Een verrassende Cuyp: ontdek de landschapsschilder als portrettist Aelbert Cuyp kennen we tegenwoordig vooral van zonovergoten rivierlandschappen, koeien en ruiters. Toch begon hij in een omgeving waarin portretschilderkunst een belangrijke rol speelde. Zijn vader, Jacob Gerritsz. Cuyp, was een succesvolle Dordtse portretschilder en waarschijnlijk de eerste leermeester van Aelbert. Het Portret van Cornelis van Someren herinnert aan die andere kant van zijn kunstenaarschap. In een portret moest Cuyp heel andere kwaliteiten inzetten dan in zijn weidse landschappen. Niet de horizon of een gouden avondzon staat centraal, maar een individuele persoon die herkenbaar en overtuigend moest worden weergegeven. Houding, kleding, gezicht en blik vertellen iets over het karakter en de maatschappelijke positie van de geportretteerde. Juist zulke werken maken het oeuvre van Cuyp breder dan zijn beroemde landschappen doen vermoeden. Het portret vormt bovendien een interessante verbinding met zijn familiegeschiedenis: voordat Aelbert een van de beroemdste landschapsschilders van de Gouden Eeuw werd, leerde hij het schildersvak in de portretwereld van zijn vader.

Over Portret van Cornelis van Someren is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kleef

Plaats

Kleef Ontdek waarom een reis naar het oosten Cuyps Hollandse landschappen veranderde Kleef, tegenwoordig net over de Nederlandse grens in Duitsland, speelde een interessante rol in de ontwikkeling van Aelbert Cuyp. Rond 1651-1652 reisde hij door het gebied van de Nederrijn en maakte hij tekeningen van steden, heuvels en landschappen die duidelijk verschilden van zijn vlakke omgeving rond Dordrecht. Kleef was aantrekkelijk vanwege het afwisselende landschap met hoogteverschillen en uitgestrekte vergezichten. Cuyp gebruikte zijn tekeningen niet noodzakelijk om later exacte topografische schilderijen te maken. Hij kon onderdelen bewaren en vervolgens verwerken in nieuwe, samengestelde landschappen. Daardoor werden reisindrukken bouwstenen voor zijn schilderkunst. De omgeving van Kleef paste bovendien uitstekend bij het warme, italianiserende licht dat steeds belangrijker werd in zijn werk. Heuvels, verre horizonten, reizigers en vee kregen daardoor soms bijna een zuidelijk karakter. Kleef laat mooi zien hoe Cuyp zijn vertrouwde Nederlandse beeldwereld verrijkte door op reis goed te kijken, te tekenen en waargenomen landschappen later naar zijn eigen hand te zetten.

Over Kleef is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Emmerik

Kunstwerk

Reis met Cuyp langs de Rijn en zie hoe een landschap materiaal voor kunst wordt Emmerik, het huidige Emmerich am Rhein, ligt aan de Rijn vlak over de Nederlands-Duitse grens. Aelbert Cuyp kwam in deze omgeving tijdens zijn reizen door het gebied van de Nederrijn. Voor een kunstenaar die gefascineerd was door rivieren, schepen, verre horizonten en atmosferisch licht bood de Rijn natuurlijk volop mogelijkheden. Cuyp maakte onderweg tekeningen waarmee hij opvallende landschappelijke elementen en stadsgezichten vastlegde. Zulke tekeningen waren meer dan herinneringen aan een reis. Eenmaal terug in zijn atelier kon hij delen ervan opnieuw gebruiken en combineren met andere waarnemingen. Daardoor hoefde een uiteindelijk schilderij geen exacte weergave van één bestaande plek te zijn. De werkelijkheid vormde het uitgangspunt voor een nieuwe compositie. Emmerik past daarom uitstekend binnen KunstCore als verbinding tussen Cuyp, reizen, landschapstekenen en rivierlandschappen. Het laat bovendien zien hoe belangrijk kijken buiten het atelier was. Een reis leverde Cuyp een voorraad vormen en indrukken op waar hij later opnieuw uit kon putten.

Over Emmerik is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Elten

Plaats

Elten Een heuvel in het Rijnland gaf Cuyp iets wat Dordrecht nauwelijks bezat Elten ligt vlak bij de huidige Nederlands-Duitse grens en vormt een opvallend contrast met het vlakke landschap rond Dordrecht waarin Aelbert Cuyp opgroeide. De omgeving wordt gekenmerkt door de Eltenberg, die uitzicht biedt over het uitgestrekte gebied van de Rijn. Tijdens zijn reizen in het grensgebied kon Cuyp hier landschappelijke vormen bestuderen die hij thuis nauwelijks tegenkwam: heuvels, hoogteverschillen en panorama's waarin het landschap ver beneden de kijker verdergaat. Dergelijke ervaringen waren bijzonder bruikbaar voor zijn schilderkunst. Cuyp was inmiddels sterk geïnteresseerd in italianiserende landschappen, waarin bergen, heuvels en warm zonlicht belangrijke elementen konden zijn. Daarvoor hoefde hij niet naar Italië. Ook dichter bij huis vond hij landschappen die hem nieuw beeldmateriaal boden. Hij tekende wat hem interesseerde en kon dergelijke waarnemingen later combineren met andere elementen. Elten laat daardoor prachtig zien hoe betrekkelijk kleine reizen een kunstenaar nieuwe mogelijkheden kunnen bieden om zijn vertrouwde beeldwereld aanzienlijk uit te breiden.

Over Elten is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Pastorale landschapsschilderkunst

Onderwerp

Ontdek waarom koeien en herders een droom van het landelijke leven konden worden Pastorale landschapsschilderkunst presenteert het platteland vaak als een rustige, harmonieuze wereld. Herders, vee, reizigers en boeren bevinden zich in een landschap waarin mens, dier en natuur schijnbaar moeiteloos samengaan. De pastorale traditie heeft oude wortels en werd in verschillende perioden opnieuw geïnterpreteerd. Bij Aelbert Cuyp kreeg zij een herkenbaar Nederlands karakter. Koeien rusten langs rivieren, ruiters trekken door het landschap en herders bewaken hun dieren onder een warme hemel. Toch zijn deze voorstellingen niet noodzakelijk eenvoudige registraties van het werkelijke boerenleven. Cuyp ordende zijn landschappen zorgvuldig en gebruikte licht om alledaagse situaties een bijna ideale sfeer te geven. Een groep koeien kan daardoor verrassend monumentaal worden. Vooral het warme ochtend- of avondlicht versterkt het gevoel van rust. Cuyps pastorale landschappen laten daarmee zien hoe een kunstenaar een vertrouwde omgeving kan verheffen. Een Hollands weiland wordt meer dan een geografische plek: het verandert in een beeld van ruimte, harmonie en tijdloze landelijke schoonheid.

Over Pastorale landschapsschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Tonale landschapsschilderkunst

Onderwerp

Ontdek hoe een beperkt aantal kleuren een landschap juist groter kan maken Tonale landschapsschilderkunst werd in Nederland vooral in de eerste helft van de zeventiende eeuw belangrijk. Kunstenaars beperkten hun palet vaak tot nauw verwante grijze, bruine, groene en geelachtige tonen. Daardoor ontstond een sterke eenheid tussen land, water en lucht. Jan van Goyen en Salomon van Ruysdael behoren tot de bekendste vertegenwoordigers van deze benadering. Ook in het vroege werk van Aelbert Cuyp is de invloed ervan zichtbaar. Zijn eerste landschappen zijn doorgaans ingetogener van kleur dan de gouden riviergezichten waarmee hij later beroemd werd. Tonaliteit hielp kunstenaars bovendien om atmosferische ruimte te suggereren. Voorwerpen in de verte konden steeds meer opgaan in de kleur van de lucht, waardoor een landschap dieper leek. Cuyps ontwikkeling is juist interessant omdat hij deze noordelijke traditie later combineerde met het warme licht van italianiserende landschapsschilders. Zijn oeuvre laat daardoor bijna een overgang zien: van een relatief ingetogen, tonale Hollandse wereld naar landschappen waarin goudgeel zonlicht steeds nadrukkelijker de hoofdrol opeist.

Over Tonale landschapsschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Zeventiende-eeuwse Nederlandse schilderkunst

Begrip

Zeventiende-eeuwse Nederlandse schilderkunst Stap binnen in een eeuw waarin schilders bijna ieder onderwerp ontdekten De zeventiende-eeuwse Nederlandse schilderkunst wordt vaak verbonden met de Gouden Eeuw. In een welvarende Republiek ontstond een omvangrijke kunstmarkt waarop niet alleen kerk en adel, maar ook burgers schilderijen kochten. Daardoor konden kunstenaars zich specialiseren in uiteenlopende onderwerpen. Naast portretten en historiestukken ontstonden landschappen, stadsgezichten, stillevens, interieurs, zeegezichten en scènes uit het dagelijks leven. Rembrandt, Vermeer, Frans Hals, Jan Steen, Jacob van Ruisdael en Aelbert Cuyp vertegenwoordigen slechts enkele kanten van die enorme verscheidenheid. Cuyp vond zijn specialiteit vooral in het landschap. Rivieren, vee, ruiters en weidse luchten werden bij hem gecombineerd met een opvallende belangstelling voor licht. Zijn schilderijen laten tegelijkertijd zien dat Nederlandse kunstenaars niet geïsoleerd werkten. Internationale invloeden, reizen en kennis van andere kunstenaars speelden een belangrijke rol. De zeventiende-eeuwse schilderkunst was daardoor zowel uitgesproken Nederlands als onderdeel van een veel bredere Europese uitwisseling van stijlen, technieken en ideeën.

Over Zeventiende-eeuwse Nederlandse schilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Italianiserende landschapsschilderkunst

Begrip

Hoe kon Cuyp Italië schilderen zonder er ooit geweest te zijn? Italianiserende landschapsschilderkunst ontstond toen Nederlandse kunstenaars elementen uit het Italiaanse landschap en vooral het zuidelijke licht in hun werk gingen verwerken. Verschillende schilders reisden daadwerkelijk naar Italië en keerden terug met tekeningen, herinneringen en nieuwe ideeën. Kunstenaars als Cornelis van Poelenburch, Jan Both en Herman van Swanevelt speelden daarbij een belangrijke rol. Hun landschappen bevatten heuvels, ruïnes, herders, reizigers en vooral warm, goudachtig zonlicht. Aelbert Cuyp werd sterk door deze ontwikkeling beïnvloed, hoewel voor zover bekend geen reis van hem naar Italië heeft plaatsgevonden. Vooral het werk van Jan Both liet zien hoe een landschap door licht een bijna zuidelijke atmosfeer kon krijgen. Cuyp paste dat vervolgens toe op zijn eigen wereld. Nederlandse rivieren, koeien, paarden en steden kwamen onder een warme zon terecht. Daardoor ontstond een opmerkelijke mengvorm van Hollandse waarneming en Italiaanse sfeer. Juist die combinatie werd een van Cuyps herkenbaarste kwaliteiten en maakte zijn landschappen later bijzonder geliefd bij Britse verzamelaars.

Over Italianiserende landschapsschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Nederlandse landschapsschilderkunst

Begrip

Nederlandse landschapsschilderkunst Ontdek hoe het gewone Hollandse landschap een zelfstandig kunstwerk werd De Nederlandse landschapsschilderkunst beleefde in de zeventiende eeuw een enorme bloei. Kunstenaars ontdekten dat polders, rivieren, duinen, bossen, steden en uitgestrekte luchten interessante onderwerpen op zichzelf konden zijn. Het landschap hoefde niet langer alleen als achtergrond voor een religieuze of historische voorstelling te dienen. Schilders als Jan van Goyen, Jacob van Ruisdael, Salomon van Ruysdael en Aelbert Cuyp ontwikkelden ieder een eigen benadering. Cuyp werd vooral beroemd om zijn rivierlandschappen, koeien, ruiters en warme zonlicht. Zijn omgeving rond Dordrecht leverde daarvoor volop inspiratie. Nederlandse landschapsschilders schilderden overigens niet altijd precies wat zij voor zich zagen. Schetsen en afzonderlijke waarnemingen konden in het atelier worden gecombineerd tot een overtuigender geheel. Daardoor bevindt hun werk zich ergens tussen werkelijkheid en verbeelding. Juist Aelbert Cuyp laat dat prachtig zien. Zijn landschappen zijn herkenbaar Nederlands, maar door hun gouden licht krijgen ze soms een bijna buitenlandse, geïdealiseerde sfeer.

Over Nederlandse landschapsschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Nederlandse Gouden Eeuw

Kunststroming

Nederlandse Gouden Eeuw Hoe een klein land in de zeventiende eeuw een ongekende kunstproductie ontwikkelde De Nederlandse Gouden Eeuw verwijst vooral naar de zeventiende eeuw, toen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden grote economische, wetenschappelijke en culturele bloei kende. Ook de schilderkunst maakte een uitzonderlijke ontwikkeling door. Rembrandt van Rijn, Johannes Vermeer, Frans Hals en Jacob van Ruisdael behoren tot de bekendste kunstenaars, maar duizenden andere schilders waren actief. Bijzonder was de omvangrijke vrije kunstmarkt. Niet alleen kerk en adel bestelden kunst; ook rijke burgers kochten schilderijen voor hun woningen. Daardoor ontstond een sterke specialisatie. Portretten, landschappen, stadsgezichten, stillevens, zeegezichten en scènes uit het dagelijkse leven werden zelfstandige genres. Kunstenaars probeerden zich binnen zo'n specialisme van concurrenten te onderscheiden. De term Gouden Eeuw wordt tegenwoordig ook kritisch besproken, omdat dezelfde periode verbonden was met oorlog, kolonialisme en slavernij. Artistieke bloei en maatschappelijke geschiedenis kunnen daarom niet volledig van elkaar worden gescheiden. Juist die combinatie maakt de periode bijzonder rijk aan verhalen en onderzoeksmogelijkheden.

Over Nederlandse Gouden Eeuw is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Aelbert Cuyp

Beschrijving
Aelbert Cuyp Aelbert Cuyp – het Hollandse landschap in een gouden gloed Aelbert Cuyp werd in 1620 in Dordrecht geboren en behoort tot de belangrijkste Nederlandse landschapsschilders van de zeventiende eeuw. Hij groeide letterlijk tussen kunstenaars op. Zijn vader Jacob Gerritsz. Cuyp was een vooraanstaand portretschilder, zijn grootvader Gerrit Gerritsz. was glasschilder en ook andere familieleden waren artistiek actief. Waarschijnlijk kreeg Aelbert zijn eerste opleiding van zijn vader. In zijn vroege jaren werkte…

Aelbert Cuyp

Aelbert Cuyp

Aelbert Cuyp – het Hollandse landschap in een gouden gloed

Aelbert Cuyp werd in 1620 in Dordrecht geboren en behoort tot de belangrijkste Nederlandse landschapsschilders van de zeventiende eeuw. Hij groeide letterlijk tussen kunstenaars op. Zijn vader Jacob Gerritsz. Cuyp was een vooraanstaand portretschilder, zijn grootvader Gerrit Gerritsz. was glasschilder en ook andere familieleden waren artistiek actief. Waarschijnlijk kreeg Aelbert zijn eerste opleiding van zijn vader. In zijn vroege jaren werkten vader en zoon bovendien samen: Aelbert verzorgde landschappelijke achtergronden bij enkele portretten van Jacob.

Cuyp ontwikkelde zich echter vooral tot landschapsschilder. Zijn vroege landschappen vertonen de invloed van Jan van Goyen, Salomon van Ruysdael en Herman Saftleven. Van Goyens betrekkelijk monochrome landschappen met grijsbruine en geelachtige tinten waren aanvankelijk bijzonder belangrijk. Vanaf het midden van de jaren 1640 veranderde Cuyps werk. De invloed van de italianiserende landschapsschilder Jan Both werd zichtbaar. Both was in Italië geweest en bracht het warme zuidelijke licht van de Italiaanse landschapsschilderkunst naar Nederland. Cuyp zelf is voor zover bekend nooit in Italië geweest. Toch werden juist dat gouden ochtend- en avondlicht en de warme atmosferische gloed handelsmerken van zijn schilderkunst.

De invloed van vooral zijn vader, Van Goyen en Both is goed gedocumenteerd; daarnaast worden onder anderen Salomon van Ruysdael, Herman Saftleven, Cornelis van Poelenburch en Herman van Swanevelt met zijn ontwikkeling verbonden.

Daarmee gebeurde iets merkwaardigs. Cuyp schilderde herkenbaar Nederlandse rivieren, weilanden, steden, koeien, paarden en schepen, maar gaf ze soms een licht dat eerder aan Italië doet denken. Vooral zijn omgeving rond Dordrecht bood hem volop onderwerpen. Rivieren als de Maas, Merwede, Waal en Rijn speelden een belangrijke rol in zijn beeldwereld. Hij reisde bovendien door Nederland en naar gebieden langs de Nederrijn en maakte onderweg tekeningen die later als bouwstenen voor schilderijen konden dienen.

Koeien werden bijna een handelsmerk. Cuyp kon hun gewicht, rust en lichamelijkheid overtuigend weergeven. Vaak liggen of staan ze in warm zonlicht langs een rivier. Ruiters, herders en paarden versterken het pastorale karakter. Zijn landschappen zijn daardoor zelden alleen registraties van bestaande plaatsen. Cuyp combineerde waarnemingen tot geïdealiseerde landschappen waarin licht, ruimte en rust minstens zo belangrijk zijn als topografische nauwkeurigheid.

Toch kon hij veel meer. Hij maakte stadsgezichten, riviergezichten, marines, tekeningen en een beperkt aantal portretten. Ook Bijbelse en mythologische onderwerpen komen in zijn oeuvre voor. Zijn Maas bij Dordrecht toont zelfs een historische gebeurtenis rond een grote vloot die zich in 1646 bij Dordrecht verzamelde.

Zijn leven veranderde sterk in 1658. Cuyp trouwde met de vermogende weduwe Cornelia Boschman. Daarna nam zijn productie sterk af. Hij hoefde waarschijnlijk financieel minder afhankelijk van schilderen te zijn en vervulde kerkelijke en maatschappelijke functies. Hij bleef zijn hele leven nauw met Dordrecht verbonden en werd daar in 1691 begraven.

Opmerkelijk genoeg groeide zijn internationale roem vooral later. In de achttiende en negentiende eeuw werden Britse verzamelaars bijzonder enthousiast over zijn zonnige landschappen. Veel belangrijke werken verdwenen daardoor naar Engeland. Het verklaart waarom tegenwoordig juist Britse musea uitzonderlijk rijke verzamelingen van Cuyp bezitten.

Voor KunstCore is Cuyp daarmee een prachtig verbindingsobject: vanuit hem lopen deuren naar Dordrecht, landschapsschilderkunst, italianisanten, Jan van Goyen, Jan Both, rivierlandschappen, veeschilderkunst, lichtwerking, de Gouden Eeuw en de internationale verzamelgeschiedenis van Nederlandse kunst.