Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Lazuurverf

Materiaal
Welkom in mijn studeerkamer!

Lazuurverf Een dunne transparante kleurlaag kan meer diepte geven dan een dikke laag verf Lazuurverf is verf die zo transparant of halftransparant wordt aangebracht dat de onderliggende kleur of schilderlaag zichtbaar blijft. Het licht gaat gedeeltelijk door de bovenste laag heen en wordt door de lagen eronder teruggekaatst. Daardoor kunnen kleuren een bijzondere diepte en helderheid krijgen. Lazuurverf speelt vooral een belangrijke rol bij glaceren. Daarbij worden dunne kleurlagen over een droge onderschildering aangebracht. Meerdere lagen kunnen samen een kleurwerking opleveren die moeilijk met één dekkende mengkleur te bereiken is. Voor een goede lazuur zijn transparante pigmenten bijzonder geschikt. Bij olieverf wordt vaak een schildermedium toegevoegd om de verf soepel en dun te kunnen verdelen. Ook met acrylverf zijn transparante lagen mogelijk. Lazuurverf hoeft niet overal te worden gebruikt. Juist de combinatie met dekkende partijen kan spannend zijn. Ga vanuit Lazuurverf eens verder naar Glaceren, Glacis, Transparante verf, Glacerend medium, Onderschildering, Pigment of Gelaagd schilderen en ontdek hoe kleur letterlijk uit meerdere lagen kan worden opgebouwd.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

verwantschap met

wordt gebruikt in

Olieverf

Techniek

Olieverf Van een klodder gekleurde pasta naar vijf eeuwen meesterwerken Olieverf is een van de belangrijkste materialen uit de geschiedenis van de schilderkunst. Pigment wordt gemengd met een drogende olie, meestal lijnolie. Daardoor ontstaat verf die langzaam droogt en kunstenaars veel mogelijkheden geeft om kleuren te mengen, lagen over elkaar aan te brengen en kleine details uit te werken. Juist die lange droogtijd werd een kracht. Schilders kunnen zachte overgangen maken, transparante glacislagen gebruiken of juist dikke klodders verf aanbrengen. Van de verfijnde schilderijen van Jan van Eyck en Rembrandt tot de krachtige penseelstreken van Vincent van Gogh: allemaal ontstonden ze met hetzelfde basisprincipe. Olieverf veranderde bovendien mee met de kunstenaar. Verf in tubes maakte buiten schilderen in de negentiende eeuw veel gemakkelijker. Open de deur naar olieverf: ontdek pigmenten, lijnolie, glaceren, impasto, paletmessen, schildersdoek en kunstenaars die met een paar kleuren een compleet nieuwe wereld konden schilderen.

Met dunne laagjes olieverf kon Van der Neer zelfs maanlicht laten gloeien

Beschrijving
Olieverf
Met dunne laagjes verf kon Van der Neer zelfs maanlicht laten gloeien

Olieverf bestaat uit pigment dat met een drogende olie, vaak lijnolie, wordt vermengd. De techniek biedt schilders grote mogelijkheden om transparante en dekkende verflagen te combineren. Daardoor kunnen subtiele kleurovergangen, diepe schaduwen en bijzondere lichteffecten worden opgebouwd.

Voor Aert van der Neer waren deze eigenschappen bijzonder belangrijk. Zijn landschappen spelen vaak met moeilijke lichtsituaties: maanlicht, schemering, zonsondergangen en donkere wolkenluchten.

Door verschillende verflagen over elkaar aan te brengen kon hij donkere partijen diepte geven en tegelijkertijd lichtere gedeelten laten oplichten. Transparante lagen konden kleuren verdiepen zonder onderliggende verf volledig te bedekken.

Technisch onderzoek heeft bovendien laten zien dat Van der Neer soms in nog natte verf kraste, waardoor een lichtere onderliggende laag opnieuw zichtbaar werd. Zo konden kleine lichtaccenten ontstaan.

Olieverf was voor Van der Neer dus veel meer dan eenvoudig kleurmateriaal. De eigenschappen van de verf hielpen hem het ongrijpbare te schilderen: licht dat door wolken breekt, over water glijdt en langzaam in de duisternis verdwijnt.

Gelaagd schilderen

Techniek

Gelaagd schilderen Onder het zichtbare schilderij zitten eerdere gedachten die nooit helemaal verdwijnen Gelaagd schilderen speelt een belangrijke rol in de kunst van Jean-Michel Basquiat. Hij bouwde zijn voorstellingen op door verf, tekeningen, woorden, symbolen en soms gekopieerde afbeeldingen over en naast elkaar te plaatsen. Daarbij hoefde een eerdere laag niet volledig te verdwijnen. Basquiat schilderde gedeelten over, maar liet vaak genoeg zichtbaar om te suggereren dat er iets onder verborgen zit. Hierdoor lijkt een schilderij een geschiedenis te hebben. Deze werkwijze past bij zijn manier van denken. Verschillende onderwerpen kunnen tegelijkertijd aanwezig zijn: een schedel naast een woord, een anatomisch diagram onder verf en een kroon boven een doorgestreepte tekst. De kijker kan daardoor moeilijk bepalen wat als eerste gelezen of bekeken moet worden. Het oog blijft over het oppervlak bewegen en ontdekt voortdurend nieuwe details. Gelaagd schilderen geeft Basquiats werk bovendien snelheid en spanning. Correcties worden niet noodzakelijk weggewerkt. Een verandering mag zichtbaar blijven. Zo wordt het schilderproces onderdeel van het eindresultaat. Het kunstwerk toont niet alleen Basquiats uiteindelijke gedachte, maar ook sporen van eerdere beslissingen.

Over Gelaagd schilderen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Glaceren

Techniek

Glaceren Schilderen met licht dat door de verf heen lijkt te komen Glaceren is een schildertechniek waarbij een kunstenaar dunne, transparante of halftransparante verflagen over reeds gedroogde verf aanbrengt. Iedere nieuwe laag verandert subtiel de kleur van de laag eronder. Daardoor kunnen kleuren een bijzondere diepte en helderheid krijgen zonder dat dikke verf nodig is. De techniek werd veel gebruikt in de Europese schilderkunst en speelde een belangrijke rol bij het schilderen met olieverf. Vooral bij huid, kleding, schaduwen en rijke kleurpartijen konden glacislagen bijzonder verfijnde effecten opleveren. Glaceren vraagt geduld. Een onderliggende verflaag moet voldoende droog zijn voordat een volgende laag wordt aangebracht. De kunstenaar bouwt het uiteindelijke resultaat daardoor stap voor stap op. Glaceren heeft verwantschap met sfumato, maar beide begrippen betekenen niet hetzelfde. Sfumato draait om zachte, bijna onzichtbare overgangen tussen vormen, licht en schaduw. Glaceren is de technische werkwijze waarbij transparante verflagen over elkaar worden aangebracht.

Over Glaceren is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

glacis

Techniek

Glacis Een dunne kleurlaag die het licht door de verf laat reizen Een glacis is een dunne, transparante of halftransparante verflaag die over een reeds droge verflaag wordt aangebracht. De onderliggende kleuren en vormen blijven zichtbaar, maar krijgen door het glacis een andere kleurwerking, diepte of sfeer. Vooral in de traditionele olieverfschilderkunst is glaceren belangrijk. Een schilder kan bijvoorbeeld eerst licht en donker modelleren en daar vervolgens transparante kleurlagen overheen zetten. Het licht gaat door de bovenste laag, wordt gedeeltelijk door de ondergrond teruggekaatst en draagt zo bij aan een diepe, verzadigde kleurindruk. Een glacis bevat relatief weinig pigment in een voldoende hoeveelheid geschikt bindmiddel of medium. Het is dus niet simpelweg sterk met oplosmiddel verdunde verf. De laag moet na droging voldoende samenhang en hechting behouden. Meerdere glacislagen kunnen zeer subtiele kleur- en toonveranderingen opleveren. Wil je verder? Onderzoek glaceren en transparantie en ga daarna naar onderschildering, laagopbouw, olieverf, schildermedium, bindmiddel, toonovergang, sfumato, verzadiging en oude meesters.

Over glacis is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Transparante verf

Materiaal

Transparante verf Een kleurlaag die laat zien wat eronder gebeurt Transparante verf laat licht gedeeltelijk door de verflaag heen gaan, waardoor de ondergrond of een eerdere kleurlaag zichtbaar blijft. Daardoor kunnen kleuren optisch met elkaar samenwerken zonder dat ze volledig op het palet worden gemengd. De mate van transparantie hangt sterk af van het gebruikte pigment, bindmiddel en de dikte van de verflaag. Sommige pigmenten zijn van nature transparanter dan andere. Door verf dun aan te brengen kan die eigenschap bewust worden benut. In de olieverfschilderkunst worden transparante kleurlagen vaak gebruikt voor glaceren. Een transparante kleur over een lichte onderlaag kan een diepe en rijke kleurwerking opleveren. Ook aquarel is sterk gebaseerd op transparantie: het wit van het papier blijft door de kleur heen licht terugkaatsen. Transparante verf vraagt daarom om vooruitdenken, omdat onderliggende lagen onderdeel van het uiteindelijke beeld blijven. Wil je verder? Onderzoek transparantie en glacis en ga daarna naar opaciteit, dekkend schilderen, kleurlaag, pigment, bindmiddel, aquarel, onderschildering, laagdikte, optische kleurmenging en laag over laag schilderen.

Over Transparante verf is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.