Kunstenaar in residentie

Hier zijn de vijf sleutelobjecten in dezelfde compacte, uitnodigende KunstCore-stijl. Waarneming Je ogen kijken, maar je hersenen bepalen wat je ziet Waarneming is het proces waarmee we informatie uit onze omgeving opnemen en verwerken. Bij beeldende kunst spelen vooral onze ogen en hersenen een belangrijke rol. Wat we zien is namelijk geen eenvoudige kopie van de werkelijkheid. Onze hersenen zoeken voortdurend naar vormen, patronen, diepte, beweging en samenhang. Kunstenaars kunnen daarvan gebruikmaken. Een plat vlak kan diepte suggereren en stilstaande lijnen kunnen zelfs lijken te bewegen. Bij Op-art staat dit verschijnsel centraal. Kunstenaars maken patronen en contrasten die onze waarneming bewust op de proef stellen. Daardoor wordt de kijker bijna onderdeel van het kunstwerk. Waarneming verklaart ook waarom twee mensen naar hetzelfde kunstwerk kunnen kijken en toch iets anders ervaren. Ga vanuit Waarneming eens verder naar Op-art, Optische illusie, Gestaltpsychologie of Perspectief en ontdek waarom kijken veel meer is dan alleen je ogen openen. Gestaltpsychologie Waarom je hersenen losse vormen automatisch bij elkaar brengen De Gestaltpsychologie onderzoekt hoe mensen afzonderlijke visuele prikkels samenvoegen tot herkenbare gehelen. Onze hersenen houden namelijk van orde en proberen voortdurend structuur te vinden. Zien we bijvoorbeeld een bijna gesloten cirkel, dan vullen onze hersenen het ontbrekende stukje gemakkelijk zelf aan. Vormen die dicht bij elkaar staan, ervaren we vaak als een groep. Dingen die op elkaar lijken, brengen we eveneens automatisch met elkaar in verband. Deze principes zijn bijzonder interessant voor beeldende kunst en vormgeving. Kunstenaars kunnen ermee spelen door vormen juist wel of niet te groeperen, patronen te doorbreken of verwachtingen van de kijker te verstoren. Ook Op-art maakt gebruik van eigenschappen van onze visuele waarneming. Herhaling en contrast kunnen effecten oproepen die niet werkelijk op het doek aanwezig zijn. Ga vanuit Gestaltpsychologie eens verder naar Waarneming, Op-art, Compositie of Optische illusie en ontdek hoeveel ordeningswerk je hersenen tijdens het kijken ongemerkt verrichten. Ritme Ook een stilstaand schilderij kan een tempo hebben Bij ritme denken we al snel aan muziek, maar ook beeldende kunst kan ritmisch zijn. Ritme ontstaat wanneer lijnen, vormen, kleuren of andere elementen volgens een herkenbaar patroon worden herhaald. Die herhaling hoeft niet regelmatig te zijn. Een kunstenaar kan het patroon versnellen, vertragen, onderbreken of steeds iets veranderen. Daardoor kan een compositie rustig, speels, dreigend of juist zeer dynamisch aanvoelen. Ritme helpt bovendien om het oog door een kunstwerk te leiden. Een reeks vormen kan ervoor zorgen dat je blik als vanzelf een bepaalde richting volgt. Binnen Op-art wordt ritme bijzonder zichtbaar. Herhaalde lijnen en geometrische vormen kunnen zo worden gerangschikt dat het beeld lijkt te golven, draaien of trillen. Ga vanuit Ritme eens verder naar Herhaling, Beweging, Compositie of Op-art en ontdek hoe je met je ogen bijna hetzelfde kunt ervaren als met je oren. Zwart-witcontrast Twee uitersten die samen verrassend veel beweging kunnen veroorzaken Zwart-witcontrast is een van de sterkste contrasten die een kunstenaar kan gebruiken. Zwart absorbeert veel licht, terwijl wit juist veel licht terugkaatst. Wanneer beide direct naast elkaar staan, versterken ze elkaar. Kunstenaars gebruiken dat verschil om vormen duidelijk zichtbaar te maken, aandacht te sturen of een dramatisch effect te bereiken. In tekeningen, grafiek en fotografie kan zwart-witcontrast een voorstelling bijzonder krachtig maken. Binnen Op-art kreeg het contrast nog een andere functie. Herhaalde zwarte en witte lijnen, vlakken en patronen kunnen onze ogen zo sterk prikkelen dat stilstaande beelden lijken te trillen, golven of bewegen. Het contrast wordt daarmee zelf onderdeel van het onderwerp. Er hoeft nauwelijks nog iets te worden afgebeeld. Ga vanuit Zwart-witcontrast eens verder naar Op-art, Schijnbeweging, Grafiek of Kleurcontrast en ontdek hoeveel visuele spanning met slechts twee uitersten kan worden opgebouwd. Julian Stanczak De kunstenaar die kleur liet bewegen zonder iets te verplaatsen Julian Stanczak (1928–2017) was een Pools-Amerikaanse kunstenaar en een belangrijke vertegenwoordiger van Op-art. Zijn levensverhaal is bijzonder. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij met zijn familie naar Siberië gedeporteerd. Door ziekte verloor hij grotendeels het gebruik van zijn rechterarm. Hij leerde vervolgens met zijn linkerhand schilderen. Stanczak onderzocht vooral wat kleur, herhaling en geometrische patronen met onze waarneming kunnen doen. Dunne lijnen en zorgvuldig gekozen kleuren lijken in zijn werken soms te trillen, naar voren te komen of juist achteruit te wijken. De term Op Art werd in 1964 gebruikt naar aanleiding van zijn tentoonstelling Julian Stanczak: Optical Paintings in New York. Daarmee kreeg zijn werk een bijzondere plaats in de geschiedenis van de stroming. Ga vanuit Julian Stanczak eens verder naar Op-art, Kleurcontrast, Waarneming of Geometrische patronen en ontdek hoe kleur kan bewegen zonder dat het schilderij zelf ook maar een millimeter verschuift. Deze vijf vormen samen trouwens een mooie inhoudelijke keten voor KunstCore: Waarneming → Gestaltpsychologie → Ritme → contrast → Op-art → Julian Stanczak. Maak een sleutelobject van 150 woorden met aandachttrekkende kop en lichte vorm van een cta die de lezer verder helpt. Bedenk, het sleutelobject wordt een visitekaartje bij binnenkomst op kunstcore. Maak een sleutelobject van Richard Anuszkiewicz Jesús Rafael Soto Bridget Riley Victor Vasarely Hier zijn de vier sleutelobjecten. Richard Anuszkiewicz De kunstenaar die kleuren tegen elkaar liet trillen Richard Anuszkiewicz (1930–2020) was een Amerikaanse kunstenaar en een belangrijke vertegenwoordiger van Op-art. Hij onderzocht vooral wat er gebeurt wanneer heldere kleuren, geometrische vormen en fijne lijnen naast elkaar worden geplaatst. Anuszkiewicz studeerde bij Josef Albers, die veel onderzoek deed naar de manier waarop kleuren elkaar beïnvloeden. Die belangstelling is duidelijk terug te zien in zijn werk. Zijn schilderijen bestaan vaak uit vierkanten, lijnen en andere geometrische patronen. Door sterke kleurcontrasten kunnen vlakken naar voren lijken te komen, verdwijnen of zelfs beginnen te trillen. Het schilderij beweegt niet, maar onze ogen hebben daar soms andere ideeën over. Daarmee maakte Anuszkiewicz van kleur een actief onderdeel van onze waarneming. Ga vanuit Richard Anuszkiewicz eens verder naar Op-art, Josef Albers, Kleurcontrast of Waarneming en ontdek hoe twee kleuren samen iets kunnen doen wat geen van beide afzonderlijk kan. Jesús Rafael Soto De kunstenaar die beweging van het doek de ruimte in bracht Jesús Rafael Soto (1923–2005) was een Venezolaanse kunstenaar die een belangrijke rol speelde binnen de kinetische kunst en Op-art. Soto experimenteerde met lijnen, rasters en geometrische vormen. Hij plaatste bijvoorbeeld metalen draden en andere elementen vóór gestreepte achtergronden. Wanneer de bezoeker langs zo'n werk loopt, lijken de onderdelen te bewegen, trillen en van positie te veranderen. Daarmee ging Soto een stap verder dan veel Op-artkunstenaars. Niet alleen onze ogen zorgen voor beweging: ook de beweging van de bezoeker en de ruimtelijke opbouw van het kunstwerk spelen mee. Later maakte hij grote installaties waarin bezoekers zelfs tussen hangende draden konden lopen. Kijken veranderde daardoor in een lichamelijke ervaring. Ga vanuit Jesús Rafael Soto eens verder naar Op-art, Kinetische kunst, Schijnbeweging of Installatiekunst en ontdek wat er gebeurt wanneer niet alleen het kunstwerk, maar ook jijzelf in beweging komt. Bridget Riley Stilstaande lijnen die weigeren stil te blijven Bridget Riley (1931) is een Britse kunstenaar en een van de bekendste vertegenwoordigers van Op-art. In haar vroege werk gebruikte Riley vooral zwart en wit. Golvende lijnen, vierkanten en herhalende patronen werden zo gerangschikt dat ze voor het oog lijken te trillen, draaien, golven of verschuiven. Later ging zij ook uitgebreid met kleur experimenteren. Riley maakt daarmee zichtbaar hoe gemakkelijk onze waarneming kan worden beïnvloed. Het schilderij zelf verandert niet, maar tijdens het kijken lijkt er van alles te gebeuren. Haar werk werd internationaal bekend nadat het in 1965 te zien was in de beroemde tentoonstelling The Responsive Eye in het Museum of Modern Art in New York. Riley maakt de bezoeker daardoor bijna medeplichtig aan het kunstwerk. Ga vanuit Bridget Riley eens verder naar Op-art, The Responsive Eye, Zwart-witcontrast of Schijnbeweging en ontdek hoe een paar lijnen je ogen behoorlijk in verwarring kunnen brengen. Victor Vasarely De kunstenaar die het platte vlak liet bollen en bewegen Victor Vasarely (1906–1997) was een Hongaars-Franse kunstenaar en een van de belangrijkste pioniers van Op-art. Hij werkte met geometrische vormen, rasters en sterke kleurcontrasten. Door vormen systematisch groter, kleiner of vervormd weer te geven, kon een volledig vlak schilderij plotseling lijken te bollen, golven of naar binnen te verdwijnen. Vasarely was geïnteresseerd in de verbinding tussen kunst, wiskunde en visuele waarneming. Zijn werk hoefde bovendien niet beperkt te blijven tot één uniek schilderij. Hij ontwikkelde systemen van kleuren en vormen waarmee beelden in verschillende combinaties konden worden opgebouwd. Daardoor zag hij mogelijkheden om kunst ook toe te passen in architectuur en de openbare ruimte. Zijn werk werd een belangrijk uitgangspunt voor de internationale ontwikkeling van Op-art. Ga vanuit Victor Vasarely eens verder naar Op-art, Geometrische abstractie, Optische illusie of Kleurcontrast en ontdek hoe eenvoudige vormen samen een werkelijkheid kunnen oproepen die eigenlijk helemaal niet bestaat. vandaag 7:58 Maak een sleutelobject van 150 woorden met aandachttrekkende kop en lichte vorm van een cta die de lezer verder helpt. Bedenk, het sleutelobject wordt een visitekaartje bij binnenkomst op kunstcore. Maak een sleutelobject van Kunstenaar in residentie Kunstenaar in residentie Even weg van huis om ruimte te maken voor nieuwe ideeën Een kunstenaar in residentie verblijft tijdelijk op een andere plek om daar aan kunst, onderzoek of nieuwe ideeën te werken. Zo'n verblijf wordt meestal een artist residency genoemd. Dat kan plaatsvinden in een kunstenaarscentrum, museum, universiteit, oude fabriek of juist ergens midden in de natuur. Soms duurt een residentie enkele weken, soms vele maanden. Het bijzondere is dat een kunstenaar tijdelijk afstand neemt van de dagelijkse omgeving. Er ontstaat ruimte om te experimenteren, onderzoeken en samenwerken. Sommige programma's bieden alleen werkruimte en verblijf; andere geven ook een financiële bijdrage, materialen, begeleiding of toegang tot speciale werkplaatsen. Vaak wordt een residentie afgesloten met een tentoonstelling, presentatie, publicatie of open atelier. Voor kunstenaars kan een residentie daardoor zowel artistiek als professioneel interessant zijn. Ga vanuit Kunstenaar in residentie eens verder naar Artist residency, Kunstenaarschap, Subsidie of Kunstenaarskolonie en ontdek hoe een tijdelijke andere omgeving soms een verrassend nieuwe richting aan kunst kan geven.