Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Kleurencirkel

Techniek
Welkom in mijn studeerkamer!

Kleurencirkel Een eenvoudige cirkel laat zien waarom sommige kleuren elkaar versterken en andere samen nieuwe kleuren vormen De kleurencirkel is een hulpmiddel waarmee kleuren volgens hun onderlinge relaties worden gerangschikt. Primaire, secundaire en tertiaire kleuren krijgen een plaats in een cirkel, waardoor zichtbaar wordt welke kleuren dicht bij elkaar liggen en welke juist tegenover elkaar staan. Tegenover elkaar liggende kleuren worden complementaire kleuren genoemd. Rood en groen, blauw en oranje en geel en violet zijn bekende voorbeelden binnen de traditionele kleurencirkel. Naast elkaar liggende kleuren hebben juist veel met elkaar gemeen en kunnen rustige kleurcombinaties opleveren. Voor kunstenaars is de kleurencirkel vooral praktisch. Hij helpt bij kleurmenging, het zoeken naar contrasten en het samenstellen van een kleurpalet. Ook warme en koele kleurgebieden worden ermee gemakkelijker herkenbaar. Er bestaan verschillende kleurencirkels, afhankelijk van het gebruikte kleursysteem. Ga vanuit Kleurencirkel eens verder naar Primaire kleuren, Secundaire kleuren, Complementaire kleuren, Kleurmenging, Kleurcontrast, Kleurtemperatuur of Johannes Itten en ontdek hoe kleuren voortdurend relaties met elkaar aangaan.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

is gerelateerd aan

verbonden met

verwantschap met

Johannes Itten

Kunstenaar

Johannes Itten De leraar die studenten eerst opnieuw leerde kijken Johannes Itten (1888–1967) was een Zwitserse kunstenaar, ontwerper en docent die grote invloed had op de eerste jaren van het Bauhaus. Hij ontwikkelde er de beroemde Vorkurs, de voorbereidende cursus waarmee nieuwe studenten begonnen. Itten wilde studenten niet simpelweg voorbeelden laten kopiëren. Ze moesten zelf ontdekken wat materialen, kleuren, vormen en composities konden doen. Experimenteren en persoonlijke waarneming stonden centraal. Zijn onderwijs behandelde onder meer kleurtheorie, materiaalonderzoek, contrast en compositie. Studenten werkten met uiteenlopende materialen om eigenschappen als hard, zacht, glad, ruw, licht en zwaar daadwerkelijk te ervaren. Na het vertrek van Itten werd zijn voorbereidende onderwijs verder ontwikkeld door László Moholy-Nagy en Josef Albers. Daarmee bleef zijn invloed binnen het Bauhaus bestaan, ook nadat hij de school had verlaten. Open vanuit Itten eens de deuren naar Bauhaus, kleurtheorie of Josef Albers en ontdek waarom leren kijken minstens zo belangrijk kan zijn als leren tekenen.

Over Johannes Itten is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kleurtheorie

Techniek

Kleurtheorie Waarom twee kleuren samen iets anders doen dan afzonderlijk Kleurtheorie onderzoekt hoe kleuren ontstaan, worden geordend en elkaar beïnvloeden. Voor kunstenaars is dat belangrijk omdat een kleur nooit helemaal op zichzelf staat. Dezelfde kleur kan naast rood anders lijken dan naast blauw of groen. Door de eeuwen heen ontwikkelden wetenschappers, kunstenaars en denkers verschillende systemen om kleur te begrijpen. Begrippen als primaire en secundaire kleuren, complementaire kleuren, kleurcontrast, verzadiging en kleurharmonie helpen kunstenaars bewuste keuzes te maken. In de moderne kunst werd kleurtheorie steeds belangrijker. Kunstenaars hoefden kleur niet langer alleen te gebruiken om de zichtbare werkelijkheid na te bootsen. Kleur kon zelfstandig ruimte, beweging, ritme, emotie en spanning veroorzaken. Dat werd bijvoorbeeld onderzocht binnen het Synchronisme. Stanton Macdonald-Wright en Morgan Russell bestudeerden theorieën waarin kleuren met muzikale tonen werden vergeleken en bouwden hun schilderijen vervolgens vanuit kleurharmonieën op. Ook kunstenaars en docenten als Johannes Itten en Josef Albers onderzochten later uitgebreid hoe kleuren op elkaar reageren. Ga vanuit Kleurtheorie eens verder naar Synchronisme, Bauhaus of Josef Albers. Dan ontdek je dat kleur veel meer kan doen dan alleen iets rood, geel of blauw maken.

Over Kleurtheorie is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Complementaire kleuren

Techniek

Complementaire kleuren Twee tegenpolen die elkaar juist sterker maken Complementaire kleuren zijn kleuren die tegenover elkaar staan in een kleurensysteem of kleurencirkel. Bekende combinaties zijn rood en groen, blauw en oranje, en geel en violet. Wanneer zulke kleuren naast elkaar worden geplaatst, kunnen ze elkaar opvallend versterken. Een oranje vlak lijkt bijvoorbeeld nog warmer naast blauw. Kunstenaars gebruiken dit kleurcontrast om aandacht, spanning, helderheid of ruimtelijke effecten te bereiken. In de negentiende eeuw werd wetenschappelijk onderzoek naar kleur belangrijk voor kunstenaars. Vooral de ideeën van Eugène Chevreul over gelijktijdig kleurcontrast kregen veel invloed. Impressionisten, neo-impressionisten en divisionisten onderzochten hoe kleuren op elkaar reageren. Georges Seurat en Paul Signac maakten daarvan een belangrijk onderdeel van hun schilderkunst. Complementaire kleuren bleven ook daarna belangrijk, bijvoorbeeld binnen het fauvisme en expressionisme. Kijk eens naar een schilderij met felle kleuren en zoek twee tegenpolen. Ga daarna verder naar Kleurtheorie, Divisionisme of Chevreul en ontdek waarom kleuren nooit helemaal op zichzelf staan.

Over Complementaire kleuren is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kleurcontrast

Begrip

Kleurcontrast Kleuren worden sterker door de kleur die ernaast staat Kleurcontrast ontstaat wanneer verschillende kleuren naast elkaar een duidelijk verschil laten zien. Een kleur staat namelijk nooit helemaal op zichzelf: zijn omgeving bepaalt mede hoe wij hem ervaren. Rood naast groen kan bijvoorbeeld veel sterker lijken dan hetzelfde rood naast oranje. Ook verschillen tussen licht en donker, warm en koel of fel en gedempt kunnen spanning veroorzaken. Kunstenaars gebruiken zulke contrasten om aandacht te trekken, diepte te suggereren of een bepaalde sfeer op te roepen. Expressionisten gingen vaak nog verder. Zij gebruikten kleur niet alleen om de werkelijkheid weer te geven, maar vooral om emotie en energie zichtbaar te maken. Daardoor kan een landschap rood, paars of geel worden zonder dat het er werkelijk zo uitzag. Ga vanuit Kleurcontrast eens verder naar Complementaire kleuren, Expressionisme, Kleur of De Ploeg en ontdek waarom dezelfde kleur door één andere buurman plotseling veel sterker kan lijken.

Over Kleurcontrast is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kleurtemperatuur

Begrip

Kleurtemperatuur Waarom het ene blauw warmer kan zijn dan het andere Kleurtemperatuur beschrijft in de schilderkunst de indruk dat een kleur warm of koel aanvoelt. Rood, oranje en geel worden meestal als warme kleuren ervaren, terwijl blauw, groen en sommige violetten eerder koel lijken. Maar kleurtemperatuur is vooral relatief. Twee soorten blauw kunnen bijvoorbeeld verschillend aanvoelen. Ultramarijn neigt naar violet en kan daardoor warmer lijken dan een blauw dat sterker naar groen trekt. Ook rood kan koel of warm zijn, afhankelijk van de kleur waarmee het wordt vergeleken. Kunstenaars gebruiken temperatuurverschillen om ruimte, licht, sfeer en contrast te versterken. Een warme kleur kan naar voren lijken te komen, terwijl een koelere kleur verder weg kan lijken. Toch is dat geen vaste natuurwet: de omringende kleuren bepalen mede wat we waarnemen. Wil je verder? Leg verschillende rode, blauwe en gele kleuren naast elkaar en rangschik ze van koel naar warm. Dan ontdek je dat kleurtemperatuur veel subtieler is dan simpelweg rood is warm en blauw is koel.

Over Kleurtemperatuur is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kleurmenging

Techniek

Kleurmenging Met een paar kleuren ontstaat een bijna onbeperkt palet Kleurmenging is het combineren van kleuren om nieuwe kleuren, tinten en nuances te verkrijgen. Voor schilders is het een van de belangrijkste manieren om een eigen kleurenpalet op te bouwen. Met een beperkt aantal verfkleuren kunnen al honderden verschillende mengingen ontstaan. Bij traditionele schilderkunst wordt vaak uitgegaan van primaire, secundaire en tertiaire kleuren. Geel en blauw kunnen bijvoorbeeld groen opleveren. Door complementaire kleuren met elkaar te mengen kunnen juist gedempte of neutrale kleuren ontstaan. Ook wit en zwart beïnvloeden een mengkleur, vooral de lichtheid en verzadiging. Niet alle kleurmenging gebeurt letterlijk op het palet. Bij optische kleurmenging worden afzonderlijke kleuren naast elkaar geplaatst en ontstaat het mengeffect pas in het oog van de kijker. Pointillisten maakten daarvan bewust gebruik. Wil je verder? Begin met drie primaire kleuren en wit en probeer daarmee zoveel mogelijk kleuren te mengen. Onderzoek daarna complementaire kleuren, neutrale kleuren en kleurtemperatuur.

Over Kleurmenging is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kleur

Begrip

Kleur Het lijkt vanzelfsprekend, tot je echt gaat kijken Kleur ontstaat door de manier waarop licht, materiaal en onze waarneming samenwerken. Een oppervlak absorbeert bepaalde delen van het zichtbare licht en kaatst andere terug. Wat ons oog en brein daarvan verwerken, ervaren we als bijvoorbeeld rood, blauw of geel. Voor kunstenaars is kleur veel meer dan alleen de naam van een verf. Een kleur kan worden beschreven aan de hand van kleurtoon, toonwaarde en verzadiging. Bovendien verandert de indruk van een kleur door de kleuren eromheen. Hetzelfde grijs kan naast blauw warmer lijken en naast oranje juist koeler. Kleur kan aandacht trekken, ruimte suggereren, sfeer bepalen en onderdelen van een compositie met elkaar verbinden. Kunstenaars ontwikkelden daarom uiteenlopende kleurtheorieën en kleurensystemen. Wil je verder? Neem één kleur en onderzoek hoe die verandert door wit, zwart, complementaire kleuren en verschillende omgevingskleuren. Vanuit dit ene begrip leiden deuren naar kleurmenging, kleurtemperatuur, kleurcontrast en kleurwaarneming.

Over Kleur is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kleurpalet

Materiaal

Kleurpalet De gekozen kleuren bepalen de sfeer van het schilderij Een kleurpalet is de verzameling kleuren die een kunstenaar voor een kunstwerk of reeks werken gebruikt. Dat kunnen slechts enkele kleuren zijn, maar ook een uitgebreide selectie van pigmenten en mengkleuren. Een beperkt palet dwingt de kunstenaar om veel kleuren zelf te mengen. Een bekend voorbeeld is het Zorn-palet, dat traditioneel wordt verbonden met een kleine groep kleuren. Zo'n beperking kan zorgen voor sterke samenhang in een schilderij. Een uitgebreid palet biedt juist meer mogelijkheden om direct met krachtige en uiteenlopende kleuren te werken. De keuze van een kleurpalet beïnvloedt de uitstraling van het werk. Warme rood-, geel- en oranjetinten kunnen een ander gevoel oproepen dan koele blauw- en groentinten. Ook verzadigde, gedempte of complementaire kleuren veranderen de onderlinge werking. Een kleurpalet is daardoor meer dan een verzameling verf: het is een belangrijk onderdeel van de beeldtaal. Wil je verder? Onderzoek beperkt palet en kleurenleer en ga daarna naar Zorn-palet, primaire kleuren, complementaire kleuren, warme kleuren, koele kleuren, kleurharmonie, kleurmenging, verzadiging, toonwaarde, kleurcontrast en kleurenstudie.

Over Kleurpalet is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.