Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Walter Gropius

Kunstenaar
Welkom in mijn studeerkamer!

Walter Gropius De architect die kunst en techniek weer samenbracht Walter Gropius (1883–1969) was een Duitse architect en ontwerper die vooral beroemd werd als oprichter van het Bauhaus. Deze vernieuwende kunst- en ontwerpschool werd in 1919 in Weimar opgericht en kreeg enorme invloed op architectuur, meubels, typografie en vormgeving. Gropius wilde de traditionele scheiding tussen kunstenaar en ambachtsman doorbreken. Schilders, architecten, ontwerpers en vakmensen moesten samenwerken. Kunst hoorde volgens deze gedachte niet alleen in een museum, maar kon onderdeel worden van gebouwen en het dagelijkse leven. In Dessau ontwierp Gropius het beroemde Bauhausgebouw met grote glasvlakken, heldere geometrische vormen en vrijwel zonder traditionele versiering. Het gebouw werd een icoon van de moderne architectuur. Na de machtsovername door de nazi's verliet Gropius Duitsland. Uiteindelijk vestigde hij zich in de Verenigde Staten, waar hij hoogleraar werd aan Harvard en zijn ideeën verder verspreidde. Zijn invloed reikt daardoor veel verder dan één gebouw of school. Gropius hielp een nieuwe ontwerpwereld vormgeven waarin functie, techniek, kunst en architectuur samen moesten werken.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

beïnvloedde

beïnvloed door

geboren in

leerling van

lid van

maakte

stichten

tijdgenoot van

verbonden met

vertegenwoordigt

werkgever van

werkte in

  • Berlijn

werkte samen met

Functionalisme

Kunststroming

Functionalisme Bij J.J.P. Oud moest een gebouw niet pronken, maar vooral goed werken Functionalisme is een belangrijke richting binnen de moderne architectuur waarbij de functie van een gebouw sterk bepalend is voor de vorm. Overbodige versieringen maken plaats voor heldere constructies, praktische plattegronden en moderne materialen. Vooral in de eerste helft van de twintigste eeuw kreeg deze benadering grote invloed. J.J.P. Oud speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van de moderne Nederlandse architectuur. Als gemeentearchitect voor woningbouw in Rotterdam ontwierp hij betaalbare woningen waarin licht, ruimte, hygiëne en praktisch gebruik centraal stonden. Woningbouwprojecten in onder andere Spangen, Tusschendijken en Kiefhoek laten die sociale kant van het functionalisme goed zien. Oud was eerder betrokken geweest bij De Stijl, maar ontwikkelde geleidelijk een eigen, zakelijkere architectuur. Eenvoud betekende voor hem niet dat gebouwen saai moesten worden. Verhoudingen, ramen, gevelvlakken en kleur konden juist voor een krachtige uitstraling zorgen. Functionalisme maakte architectuur daarmee onderdeel van een groter maatschappelijk ideaal: goed ontworpen gebouwen moesten het dagelijkse leven van gewone mensen daadwerkelijk verbeteren.

Over Functionalisme is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Josef Albers

Kunstenaar

Josef Albers Eén kleur bestaat eigenlijk nooit alleen Josef Albers (1888–1976) maakte van kleur een levenslang onderzoek. De Duits-Amerikaanse kunstenaar ontdekte dat een kleur nooit volledig zelfstandig wordt waargenomen. Zet dezelfde kleur naast verschillende andere kleuren en zij kan plotseling lichter, donkerder, warmer of kouder lijken. Onze ogen blijken daardoor minder betrouwbaar dan we denken. Albers doceerde aan het Bauhaus en vertrok na de machtsovername door de nazi's naar de Verenigde Staten. Daar werd hij een invloedrijke docent en kunstenaar. Zijn bekendste reeks is Homage to the Square, waaraan hij vanaf 1950 werkte. Deze schilderijen bestaan uit eenvoudige, in elkaar geplaatste vierkanten. Juist doordat de vorm vrijwel gelijk blijft, gaat alle aandacht naar de wisselwerking tussen kleuren. Zijn boek Interaction of Color werd eveneens zeer invloedrijk in het kunstonderwijs. Albers maakte abstracte kunst daarmee bijna tot een laboratorium voor het kijken. Zijn werk stelt een eenvoudige maar verrassende vraag: zien we werkelijk een kleur, of vooral haar relatie met alles eromheen?

Over Josef Albers is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Marcel Breuer

Kunstenaar

Marcel Breuer De ontwerper die meubels een nieuwe constructie gaf Marcel Breuer (1902–1981) was een Hongaars-Amerikaanse architect en meubelontwerper die nauw verbonden was met het Bauhaus. Hij studeerde er eerst zelf en werd later leider van de meubelwerkplaats. Breuer experimenteerde met eenvoudige constructies en moderne materialen. Vooral zijn meubels van stalen buizen werden beroemd. Het materiaal was licht, sterk en geschikt voor industriële productie. Daarmee paste zijn werk goed bij de Bauhausgedachte dat vormgeving niet alleen mooi moest zijn, maar ook functioneel en geschikt voor het moderne dagelijks leven. Zijn bekendste ontwerpen behoren tot de klassiekers van het twintigste-eeuwse meubeldesign. Ook Walter Gropius en László Moholy-Nagy richtten hun woningen in de beroemde Meisterhäuser in Dessau in met meubels van Breuer. Later ontwikkelde Breuer zich tot een internationaal belangrijke architect. Ga vanuit Breuer eens verder naar Bauhaus en Walter Gropius en ontdek hoe architectuur, meubels en industriële vormgeving steeds dichter bij elkaar kwamen.

Over Marcel Breuer is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Oskar Schlemmer

Kunstenaar

Oskar Schlemmer Toen het menselijk lichaam onderdeel werd van het Bauhaus-experiment Oskar Schlemmer (1888–1943) was een Duitse schilder, beeldhouwer, ontwerper en docent aan het Bauhaus. Hij onderzocht vooral de verhouding tussen het menselijke lichaam, ruimte, beweging en geometrische vormen. Binnen het Bauhaus hield Schlemmer zich onder andere bezig met toneel en onderwijs. In zijn lessen onderzocht hij hoe het lichaam kan worden opgebouwd uit eenvoudige vormen en hoe mensen zich door een ruimte bewegen. Daarmee verbond hij beeldende kunst, dans, kostuumontwerp en performance. Zijn beroemdste project is het Triadisches Ballett. Dansers droegen opvallende kostuums die het lichaam veranderden in bijna bewegende sculpturen. De mens werd daardoor onderdeel van een groter spel van kleur, vorm, beweging en ruimte. Ook in het Bauhausonderwijs speelde zijn analyse van het menselijk lichaam een belangrijke rol. Kijk vanuit Schlemmer verder bij Bauhaus, performancekunst en geometrische vormgeving en ontdek hoe een kunstschool zelfs het bewegen van mensen opnieuw probeerde te ontwerpen.

Over Oskar Schlemmer is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Hannes Meyer

Persoon

Hannes Meyer De Bauhaus-directeur die ontwerpen vooral nuttig wilde maken Hannes Meyer (1889–1954) was een Zwitserse architect en de tweede directeur van het Bauhaus. Hij volgde Walter Gropius in 1928 op en gaf de school een sterkere sociale en functionele richting. Meyer vond dat architectuur en vormgeving in de eerste plaats moesten aansluiten bij echte menselijke behoeften. Woningen, meubels en gebruiksvoorwerpen moesten betaalbaar, praktisch en geschikt zijn voor dagelijks gebruik. Luxe of persoonlijke artistieke expressie vond hij daarbij minder belangrijk. Onder zijn leiding kreeg onderzoek naar wonen, bouwen en collectieve productie meer aandacht. Ook wilde Meyer wetenschap en maatschappij nadrukkelijker bij het ontwerpproces betrekken. Zijn politieke ideeën riepen echter weerstand op. In 1930 moest hij het Bauhaus verlaten. Ludwig Mies van der Rohe volgde hem als directeur op. Ga vanuit Hannes Meyer eens verder naar Bauhaus, Walter Gropius of Mies van der Rohe en ontdek hoe verschillend één kunstschool geleid kon worden.

Over Hannes Meyer is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Ludwig Mies van der Rohe

Persoon

Ludwig Mies van der Rohe De architect die de laatste jaren van het Bauhaus leidde Ludwig Mies van der Rohe (1886–1969) was een Duits-Amerikaanse architect en de derde en laatste directeur van het Bauhaus. Hij nam in 1930 de leiding over van Hannes Meyer. Mies stond bekend om een uiterst heldere architectuur waarin constructie, ruimte en materiaal centraal stonden. Glas, staal en eenvoudige geometrische vormen werden kenmerkend voor zijn werk. Zijn naam wordt vaak verbonden met de gedachte “less is more”. Onder zijn leiding werd het Bauhaus minder politiek en sterker gericht op architectuur. De school verhuisde uiteindelijk van Dessau naar Berlijn. Daar werd zij in 1933 onder druk van de nazi’s gesloten. Mies emigreerde later naar de Verenigde Staten, waar hij een grote invloed kreeg op de moderne architectuur en wolkenkrabberbouw. Volg vanuit Mies van der Rohe de deuren naar Bauhaus en moderne architectuur en ontdek hoe Bauhausideeën zich na 1933 internationaal verspreidden.

Over Ludwig Mies van der Rohe is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Marianne Brandt

Kunstenaar

Marianne Brandt Toen een theepot moderne vormgeving werd Marianne Brandt (1893–1983) was een Duitse ontwerper, fotograaf en kunstenaar die vooral bekend werd door haar werk in de metaalwerkplaats van het Bauhaus. Brandt ontwierp gebruiksvoorwerpen met eenvoudige geometrische vormen en moderne materialen. Theepotten, lampen en andere huishoudelijke voorwerpen werden teruggebracht tot heldere constructies zonder overbodige versiering. Daarmee sloot haar werk goed aan bij het Bauhausideaal om kunst, ambacht en industriële productie met elkaar te verbinden. Sommige lampontwerpen waaraan zij werkte werden daadwerkelijk in grotere aantallen geproduceerd. Brandt hield zich daarnaast bezig met fotografie en fotomontage. In die werken onderzocht ze het moderne stadsleven, nieuwe rollen van vrouwen en de snel veranderende samenleving. Ze groeide daarmee uit tot een van de opvallendste vrouwelijke ontwerpers van het Bauhaus. Ga vanuit Marianne Brandt eens verder naar Bauhaus en Fotografie en ontdek hoe dezelfde ontwerpmentaliteit van lamp tot fotomontage kon doorwerken.

Over Marianne Brandt is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Weimar

Plaats

Weimar De stad waar het Bauhaus begon Weimar is een Duitse stad met een lange culturele geschiedenis. Voor de moderne kunst kreeg de plaats bijzondere betekenis toen Walter Gropius er in 1919 het Bauhaus oprichtte. De nieuwe school ontstond uit de samenvoeging en hervorming van bestaande kunst- en ambachtsscholen. Gropius wilde de traditionele scheiding tussen kunstenaar en ambachtsman doorbreken. Studenten kregen daarom niet alleen theoretisch onderwijs, maar werkten ook praktisch in verschillende werkplaatsen. In Weimar waren onder anderen Johannes Itten, Paul Klee, Wassily Kandinsky en Oskar Schlemmer actief. In deze eerste Bauhausperiode werden veel ideeën ontwikkeld die later beroemd zouden worden. De politieke situatie in Thüringen maakte het bestaan van de school echter steeds moeilijker. In 1925 verhuisde het Bauhaus daarom naar Dessau. Volg vanuit Weimar de deur naar Bauhaus en daarna naar Dessau en zie hoe één school door verhuizing steeds opnieuw van karakter veranderde.

Over Weimar is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Dessau

Plaats

Dessau De stad waar het Bauhaus zijn beroemdste gebouw kreeg Dessau werd vanaf 1925 het belangrijkste centrum van het Bauhaus. Nadat de school Weimar moest verlaten, bood de stad ruimte voor een nieuwe start. Walter Gropius ontwierp er het beroemde Bauhausgebouw, dat met zijn glasgevels, strakke volumes en zichtbare constructie zelf bijna een manifest van moderne architectuur werd. Ook de woningen voor de Bauhausmeesters, de Meisterhäuser, werden in Dessau gebouwd. In deze periode kreeg de samenwerking tussen ontwerp, techniek en industriële productie steeds meer nadruk. Meubels, textiel, typografie, fotografie en architectuur werden onderdeel van een moderne ontwerppraktijk. Na Walter Gropius stonden ook Hannes Meyer en Ludwig Mies van der Rohe aan het hoofd van de school. Politieke druk maakte uiteindelijk een einde aan de Dessause periode. Kijk vanuit Dessau verder naar Walter Gropius, Marcel Breuer en Bauhaus en ontdek waarom deze relatief kleine stad zo belangrijk werd voor modern design.

Over Dessau is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Londen

Plaats

Londen De stad waar traditie en vernieuwing voortdurend botsen Londen is niet alleen de hoofdstad van het Verenigd Koninkrijk, maar ook al eeuwenlang een belangrijk centrum voor kunst, architectuur en cultuur. Musea, kunstacademies, galeries en kunstenaars maakten de stad tot een ontmoetingsplaats voor uiteenlopende ideeën. Kunstenaars als William Hogarth, J.M.W. Turner en later Francis Bacon en David Hockney zijn nauw met de Britse hoofdstad verbonden. Aan het begin van de twintigste eeuw werd Londen bovendien een centrum van modernistische experimenten. Hier ontstond rond Wyndham Lewis het Vorticisme. Kunstenaars, schrijvers en ontwerpers zochten naar een beeldtaal die paste bij de moderne stad, machines en een snel veranderende maatschappij. Instellingen als de Royal Academy en Tate kregen eveneens een belangrijke plaats in het Londense kunstleven. Ga vanuit Londen eens verder naar Vorticisme, Britse kunst, Tate of Royal Academy of Arts en ontdek hoeveel verschillende kunstwerelden binnen één stad naast elkaar kunnen bestaan.

Over Londen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Pan Am Building

Begrip

Pan Am Building Gropius hielp mee aan een wolkenkrabber die het moderne New York mede bepaalde Het Pan Am Building in New York, tegenwoordig MetLife Building, is een grote kantoortoren boven Grand Central Terminal. Het gebouw werd ontworpen door Emery Roth & Sons, samen met Walter Gropius en Pietro Belluschi, en werd in 1963 geopend. Gropius was toen al internationaal bekend als oprichter van het Bauhaus en als belangrijk vertegenwoordiger van het modernisme. In het Pan Am Building zijn modernistische uitgangspunten herkenbaar in de heldere constructie, repetitieve gevel en nadruk op functionaliteit. De opvallende achthoekige vorm onderscheidde de toren van veel rechthoekige wolkenkrabbers. Het gebouw werd een krachtig symbool van het naoorlogse Amerikaanse bedrijfsleven, maar was vanaf het begin ook omstreden. Vooral de enorme schaal en de plaatsing direct achter Grand Central riepen kritiek op. Het Pan Am Building laat daarmee zien hoe het Europese modernisme waaraan Gropius had bijgedragen uiteindelijk onderdeel werd van de grootschalige Amerikaanse bedrijfsarchitectuur. Wil je verder? Onderzoek Walter Gropius en ga daarna naar Pietro Belluschi, Emery Roth & Sons, Bauhaus, Internationale Stijl, modernisme, wolkenkrabber, bedrijfsarchitectuur, Grand Central Terminal, New York, functionalisme, naoorlogse architectuur, hoogbouw, curtain wall, MetLife Building en Amerikaanse architectuur.

Over Pan Am Building is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Cambridge Massachusetts

Plaats

Cambridge, Massachusetts De Amerikaanse omgeving waarin Gropius zijn Bauhaus-ideeën verder ontwikkelde Cambridge is een stad in de Amerikaanse staat Massachusetts, direct naast Boston. Voor de geschiedenis van de moderne architectuur is de stad vooral belangrijk door Harvard University en de komst van Walter Gropius naar de Verenigde Staten. Gropius werd in 1937 hoogleraar architectuur aan de Harvard Graduate School of Design. Daarmee kreeg hij de mogelijkheid om ideeën die hij eerder bij het Bauhaus had ontwikkeld over modern bouwen, functionaliteit en samenwerking tussen disciplines aan een nieuwe generatie architecten door te geven. Cambridge werd ook de thuisbasis van The Architects Collaborative (TAC), het architectenbureau dat Gropius in 1945 samen met zeven jongere architecten oprichtte. Een belangrijk project was het Harvard Graduate Center, een complex studentenwoningen uit de periode 1949–1950. Via onderwijs en architectuur werd Cambridge zo een belangrijk knooppunt voor de verspreiding van het Europese modernisme in de Verenigde Staten. Wil je verder? Onderzoek Harvard University en ga daarna naar Walter Gropius, Harvard Graduate School of Design, The Architects Collaborative, Harvard Graduate Center, Bauhaus, Internationale Stijl, modernisme, functionalisme, Boston, Amerikaanse architectuur, architectuuronderwijs, Marcel Breuer, naoorlogse architectuur, collectief ontwerpen en Bauhaus in Amerika.

Over Cambridge Massachusetts is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Sommerfeld House

Begrip

Sommerfeld House Een vroeg Bauhaus-huis waarin samenwerking belangrijker was dan een herkenbare stijl Het Sommerfeld House (Haus Sommerfeld) werd in 1920–1921 in Berlijn ontworpen door Walter Gropius en Adolf Meyer voor houtondernemer Adolf Sommerfeld. Het huis behoort tot de eerste belangrijke architectuurprojecten die met het Bauhaus verbonden waren. Opvallend is dat het gebouw nog weinig lijkt op de witte, strakke architectuur waarmee het Bauhaus later beroemd werd. Het grotendeels houten huis heeft juist een zware, ambachtelijke uitstraling. Belangrijker was het idee achter het project: architectuur, interieur, meubels en kunst moesten één samenhangend geheel vormen. Verschillende Bauhaus-kunstenaars en studenten werkten eraan mee. Joost Schmidt maakte onder meer houtsnijwerk en Josef Albers ontwierp gekleurde glasramen. Daarmee werd het huis een vroege praktische uitwerking van Gropius' ideaal van samenwerking tussen architect, kunstenaar en ambachtsman. Het Sommerfeld House werd tijdens de Tweede Wereldoorlog grotendeels verwoest. Wil je verder? Onderzoek Walter Gropius en ga daarna naar Adolf Meyer, Adolf Sommerfeld, Bauhaus, Joost Schmidt, Josef Albers, Gesamtkunstwerk, Bauhaus Weimar, houtsnijwerk, glas-in-lood, kunstnijverheid, ambacht, interieurontwerp, meubelontwerp, expressionistische architectuur, Arts and Crafts en modernisme.

Over Sommerfeld House is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Gropius House

Begrip

Gropius House Het woonhuis waarin Gropius liet zien hoe modernisme ook huiselijk kon worden Het Gropius House in Lincoln, Massachusetts, werd in 1938 gebouwd als woonhuis voor Walter Gropius, zijn vrouw Ise en hun dochter Ati. Gropius was een jaar eerder naar de Verenigde Staten gekomen en doceerde aan Harvard. Het huis combineert ideeën uit het Bauhaus en het Europese modernisme met materialen en bouwmethoden die in New England gebruikelijk waren. De eenvoudige geometrische vorm, grote ramen, platte daken en functionele indeling zijn modernistisch, terwijl Gropius ook traditionele materialen zoals hout en baksteen toepaste. Ook het interieur was belangrijk. Meubels van onder anderen Marcel Breuer werden gecombineerd met persoonlijke voorwerpen en kunst. Het resultaat was geen kaal theoretisch model, maar een daadwerkelijk bewoond familiehuis. Het Gropius House werd bovendien een ontmoetingsplaats voor kunstenaars, architecten en studenten. Het laat daardoor mooi zien hoe Gropius zijn Europese ideeën aanpaste aan zijn nieuwe Amerikaanse omgeving. Wil je verder? Onderzoek Walter Gropius en ga daarna naar Ise Gropius, Marcel Breuer, Bauhaus, Lincoln Massachusetts, Harvard University, modernisme, Internationale Stijl, functionalisme, Bauhaus in Amerika, woonhuisarchitectuur, interieurontwerp, New England, The Architects Collaborative, Harvard Graduate Center en Amerikaanse architectuur.

Over Gropius House is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Bauhausgebouw Dessau

Begrip

Bauhausgebouw Dessau Het gebouw waarin Gropius de ideeën van het Bauhaus zichtbaar maakte Het Bauhausgebouw in Dessau werd ontworpen door Walter Gropius en in 1926 geopend. Het Bauhaus was een jaar eerder vanuit Weimar naar Dessau verhuisd. Het nieuwe gebouw werd een van de bekendste voorbeelden van de moderne architectuur. Gropius verdeelde verschillende functies over afzonderlijke bouwdelen. Werkplaatsen, lesruimten, kantoren en studentenverblijven kregen ieder een passende plaats. Vooral de grote glazen vliesgevel van de werkplaatsvleugel was vernieuwend. De gevel lijkt voor de constructie te hangen en geeft het gebouw een lichte, open uitstraling. Ook asymmetrie, platte daken en het ontbreken van traditionele versiering vallen op. Vorm en indeling volgen in belangrijke mate het gebruik van het gebouw. Het Bauhausgebouw was bovendien zelf een demonstratie van het Bauhaus-ideaal: architectuur, vormgeving, meubels, typografie en kunst vormden samen één moderne omgeving. Wil je verder? Onderzoek Walter Gropius en ga daarna naar Bauhaus, Bauhaus Dessau, vliesgevel, functionalisme, modernisme, Internationale Stijl, Neues Bauen, Bauhaus Weimar, Hannes Meyer, Marcel Breuer, László Moholy-Nagy, Herbert Bayer, werkplaats, architectuuronderwijs, platte daken, glasarchitectuur en industrieel ontwerpen.

Over Bauhausgebouw Dessau is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Fagusfabriek

Begrip

Fagusfabriek Een fabriek die liet zien hoe modern industriële architectuur kon worden De Fagusfabriek in Alfeld, Duitsland, werd vanaf 1911 ontworpen door Walter Gropius en Adolf Meyer voor de firma Fagus, producent van houten leesten voor de schoenenindustrie. Het complex geldt als een belangrijk vroeg voorbeeld van de moderne architectuur. Vooral het hoofdgebouw was vernieuwend. Grote glasvlakken geven de fabriek een lichte en open uitstraling. Opvallend zijn de glazen hoeken zonder zware gemetselde hoekpijlers. Hierdoor lijkt de gevel minder een dragende muur en meer een lichte huid rond het gebouw. Gropius en Meyer combineerden functionaliteit met een nieuwe architectonische uitstraling. Een fabriek hoefde niet langer uitsluitend een praktisch bedrijfsgebouw te zijn, maar kon ook moderne ideeën over licht, constructie en industriële productie uitdrukken. De Fagusfabriek ontstond jaren vóór de oprichting van het Bauhaus en laat daardoor goed zien welke architectonische ideeën Gropius al eerder ontwikkelde. Wil je verder? Onderzoek Walter Gropius en ga daarna naar Adolf Meyer, Fagus, fabrieksarchitectuur, Peter Behrens, AEG Turbinefabriek, Deutscher Werkbund, Bauhaus, modernisme, functionalisme, glasarchitectuur, vliesgevel, industriële architectuur, Neues Bauen, Internationale Stijl, staalconstructie, Bauhausgebouw Dessau en industriële vormgeving.

Over Fagusfabriek is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Walter Gropius – architect, ontwerper en organisator

Beschrijving
Walter Gropius – architect, ontwerper en organisator Walter Gropius – architect van een nieuwe wereld Walter Gropius behoort tot de belangrijkste vernieuwers van de twintigste-eeuwse architectuur en vormgeving. Hij werd in 1883 geboren in Berlijn en overleed in 1969 in Boston. Zijn naam is onlosmakelijk verbonden met het Bauhaus, de invloedrijke kunst- en ontwerpschool die hij in 1919 in Weimar oprichtte. Toch reikte zijn betekenis veel verder dan één school of architectuurstijl. Gropius studeerde architectuur in M…

Walter Gropius – architect, ontwerper en organisator

Walter Gropius – architect, ontwerper en organisator

Walter Gropius – architect van een nieuwe wereld

Walter Gropius behoort tot de belangrijkste vernieuwers van de twintigste-eeuwse architectuur en vormgeving. Hij werd in 1883 geboren in Berlijn en overleed in 1969 in Boston. Zijn naam is onlosmakelijk verbonden met het Bauhaus, de invloedrijke kunst- en ontwerpschool die hij in 1919 in Weimar oprichtte. Toch reikte zijn betekenis veel verder dan één school of architectuurstijl.

Gropius studeerde architectuur in München en Berlijn, maar voltooide zijn opleiding niet. Belangrijker voor zijn ontwikkeling was zijn werk vanaf 1908 bij architect Peter Behrens. Daar kwam hij terecht in een omgeving waarin architectuur, industrie en moderne productie bij elkaar werden gebracht. Ook Ludwig Mies van der Rohe en Le Corbusier werkten in deze periode enige tijd voor Behrens.

Samen met Adolf Meyer ontwierp Gropius vanaf 1911 de Fagusfabriek in Alfeld. Het gebouw werd beroemd door zijn grote glasvlakken en lichte constructie. De gevel leek niet langer een zware stenen muur te zijn, maar een transparante huid rond het gebouw. Daarmee liep de fabriek vooruit op ontwikkelingen die later kenmerkend werden voor de moderne architectuur.

Na de Eerste Wereldoorlog kreeg Gropius de leiding over kunstopleidingen in Weimar. In 1919 bracht hij deze samen in het Staatliches Bauhaus. Zijn uitgangspunt was revolutionair: schilders, beeldhouwers, architecten en ambachtslieden moesten niet langer gescheiden werelden vormen. Kunst, ambacht en uiteindelijk industriële productie moesten samenwerken.

Gropius wist uitzonderlijke kunstenaars en ontwerpers aan de school te verbinden. Paul Klee, Wassily Kandinsky, Lyonel Feininger, Oskar Schlemmer, László Moholy-Nagy en Marcel Breuer behoorden tot de mensen die het Bauhaus internationale betekenis gaven. Studenten leerden niet alleen tekenen of schilderen, maar werkten ook met metaal, hout, textiel, typografie en andere materialen.

Toen politieke omstandigheden een vertrek uit Weimar noodzakelijk maakten, verhuisde het Bauhaus in 1925 naar Dessau. Gropius ontwierp daar het beroemde Bauhausgebouw. De glazen vliesgevel, verschillende bouwvolumes en het ontbreken van traditionele monumentale versiering maakten het gebouw tot een icoon van het modernisme.

In 1928 vertrok Gropius als directeur. Na de machtsovername door de nazi's werd werken in Duitsland steeds moeilijker. Hij vertrok uiteindelijk naar Engeland en verhuisde in 1937 naar de Verenigde Staten. Daar werd hij hoogleraar aan Harvard. Via zijn onderwijs kreeg zijn gedachtegoed grote invloed op nieuwe generaties Amerikaanse architecten.

In 1945 richtte hij met andere architecten The Architects Collaborative op. Ook daarin keerde een oud Bauhausideaal terug: architectuur moest niet uitsluitend het werk zijn van een individuele meester, maar kon voortkomen uit samenwerking.

Gropius' grootste kunstwerk is daarom misschien niet één gebouw. Hij ontwikkelde een manier van denken waarin kunst, architectuur, onderwijs, techniek, industrie en samenwerking met elkaar verbonden werden. Daarmee hielp hij de omgeving van de moderne mens opnieuw vorm te geven.

Gropius stichtte het Bauhaus in 1919; het verhuisde in 1925 naar Dessau, waar zijn nieuwe schoolgebouw in 1926 werd voltooid. Na zijn emigratie naar de VS werd hij hoogleraar aan Harvard en richtte hij na de oorlog TAC op. ([The Museum of Modern Art][1])