Tom Phillips

Kunstenaar

Welkom in mijn studeerkamer!

Hij kocht een oud boek voor een paar cent en werkte er een halve eeuw aan Tom Phillips (1937–2022) was een Britse kunstenaar die schilderkunst, collage, fotografie, muziek en woorden moeiteloos met elkaar verbond. Zijn beroemdste project begon in 1966 met een goedkope tweedehands roman: A Human Document. Phillips beschilderde en bewerkte iedere pagina. Slechts enkele oorspronkelijke woorden liet hij zichtbaar, waardoor uit het oude verhaal een compleet nieuw kunstwerk ontstond. Het project kreeg de titel A Humument en bleef tientallen jaren veranderen. Zo werd één vergeten boek een levenslang artistiek experiment. Ook in ander werk speelde Phillips graag met taal, toeval, gevonden materiaal en verborgen betekenissen. Tekst werd bij hem beeld en beeld kon weer gelezen worden als tekst. Open de deur naar Tom Phillips: ontdek A Humument, kunstenaarsboeken, collage, tekstkunst, gevonden materiaal, visuele poëzie en de verrassende gedachte dat je soms niets nieuws nodig hebt om iets volkomen nieuws te maken.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

maakte

verbonden met

Collage
Kunstenaarsboek
Tekstkunst
Visuele poëzie

vertegenwoordigt

Conceptuele kunst
post-modernisme

vertegenwoordigt

Conceptuele kunst
post-modernisme

werkte in

A Humument

Kunstwerk

A Humument Eén oud boek veranderde in een kunstwerk van honderden pagina's A Humument is een bijzonder kunstwerk van de Britse kunstenaar Tom Phillips (1937–2022). In 1966 kocht hij voor een paar centen een oud exemplaar van de Victoriaanse roman A Human Document van W.H. Mallock. Vervolgens begon hij iedere pagina te beschilderen, te tekenen en te veranderen. Phillips liet slechts enkele oorspronkelijke woorden zichtbaar. Door deze woorden met lijnen en vormen te verbinden ontstonden nieuwe zinnen en verhalen. De rest van de gedrukte tekst verdween onder kleuren, patronen, collages en afbeeldingen. Zo werd een bestaand boek tegelijkertijd schilderij, collage, gedicht en kunstenaarsboek. Phillips bleef er tientallen jaren aan werken en maakte van sommige pagina's later nieuwe versies. Het project groeide daardoor voortdurend met hem mee. A Humument is een beroemd voorbeeld van altered book art en erasure poetry: bestaande tekst wordt het materiaal voor iets nieuws. Het werk stelt een aantrekkelijke vraag: moet je voor een nieuw kunstwerk altijd met een leeg vel beginnen? Phillips bewees het tegenovergestelde. Soms kan juist iets bestaands het begin zijn van een compleet nieuwe wereld.

Over A Humument is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Post-moderne kunst

Kunststroming

Wanneer kunstenaars de regels niet meer volgen, maar ermee beginnen te spelen Postmoderne kunst ontwikkelde zich vooral vanaf de jaren zestig en zeventig als reactie op ideeën van het modernisme. Waar moderne kunst vaak zocht naar vernieuwing en een eigen zuivere beeldtaal, gingen postmoderne kunstenaars juist bestaande beelden, stijlen en culturele verwijzingen hergebruiken en combineren. Tom Phillips past goed binnen deze ontwikkeling. Hij werkte met schilderkunst, fotografie, collage, muziek, literatuur en boekkunst en trok zich weinig aan van traditionele grenzen tussen disciplines. Zijn beroemdste project, A Humument, ontstond door een bestaand Victoriaans boek als uitgangspunt te nemen. Phillips beschilderde en bewerkte de pagina's, maar liet geselecteerde woorden zichtbaar. Daardoor ontstonden nieuwe teksten en beelden bovenop een ouder verhaal. Dit principe sluit sterk aan bij postmoderne kunst: bestaand materiaal krijgt door een nieuwe context een andere betekenis. Bij Phillips wordt de kunstgeschiedenis niet weggegooid om iets volledig nieuws te beginnen. Alles wat al bestaat – boeken, woorden, afbeeldingen en stijlen – kan juist materiaal worden voor een volgend kunstwerk.

Over Post-moderne kunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Hedendaagse kunst

Kunststroming

Hedendaagse kunst Schilderen, schrijven, fotograferen en verzamelen kunnen allemaal onderdeel worden van hetzelfde kunstwerk Hedendaagse kunst is een brede verzamelnaam voor kunst uit onze eigen en recente tijd. Anders dan historische stromingen zoals impressionisme of kubisme heeft hedendaagse kunst geen enkele herkenbare stijl. Kunstenaars kunnen schilderen, fotograferen, filmen, teksten gebruiken, installaties bouwen of verschillende technieken combineren. Tom Phillips, die leefde van 1937 tot 2022, werkte gedurende een groot deel van de periode die we met hedendaagse kunst verbinden. Zijn veelzijdigheid is daarbij kenmerkend. Hij was schilder en tekenaar, maar hield zich ook bezig met fotografie, muziek, boekkunst en geschreven taal. Voor Phillips hoefden beeld en tekst geen afzonderlijke werelden te zijn. Woorden konden onderdeel worden van een afbeelding en bestaande boeken konden als grondstof voor nieuwe kunst dienen. Daarmee past hij bij een belangrijke ontwikkeling binnen de hedendaagse kunst: niet het gebruikte materiaal bepaalt of iets kunst is, maar vooral wat een kunstenaar ermee doet. Phillips laat bovendien zien hoe hedendaagse kunst voortdurend verbindingen kan leggen met oudere cultuur. Vernieuwing hoeft niet te betekenen dat het verleden wordt vergeten.

Over Hedendaagse kunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Royal College of Art

Organisatie

Op deze Londense kunstacademie ontwikkelde Phillips zich tussen traditie en experiment Het Royal College of Art in Londen behoort tot de bekendste kunst- en ontwerpopleidingen van Groot-Brittannië. De instelling heeft een lange geschiedenis en richt zich op kunst, vormgeving en verwante creatieve disciplines. Tom Phillips studeerde er van 1961 tot 1963. Het waren belangrijke jaren voor zijn ontwikkeling als kunstenaar. Een van zijn docenten was Frank Auerbach, een schilder die bekendstaat om zijn krachtige en sterk opgebouwde verfoppervlakken. De Britse kunstwereld veranderde in deze periode snel. Popart, conceptuele ideeën en nieuwe benaderingen van fotografie, tekst en alledaagse cultuur begonnen een steeds grotere rol te spelen. Phillips ontwikkelde binnen die omgeving een opvallend brede belangstelling. Hij beperkte zich later niet tot schilderkunst. Boeken, teksten, muziek, fotografie en grafische technieken werden eveneens onderdelen van zijn kunstenaarschap. Het Royal College of Art vormt daardoor een belangrijke ingang naar zijn vroege ontwikkeling. Phillips kreeg er een traditionele kunstopleiding, maar bevond zich tegelijkertijd in een culturele omgeving waarin de grenzen van kunst snel werden opgerekt. Juist die combinatie zou kenmerkend worden voor zijn latere werk.

Over Royal College of Art is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Altered book art

Techniek

Altered book art Als een oud boek het materiaal voor nieuwe kunst wordt Altered book art is een kunstvorm waarbij een bestaand boek wordt veranderd in een nieuw kunstwerk. De kunstenaar gebruikt niet alleen de tekst en afbeeldingen, maar ook pagina's, kaft, rug en zelfs de complete vorm van het boek als artistiek materiaal. Pagina's kunnen worden beschilderd, beschreven, uitgesneden, gevouwen, verscheurd of aan elkaar geplakt. Kunstenaars voegen soms foto's, tekeningen, textiel en gevonden materialen toe. Een leesbaar boek kan zo veranderen in een collage, sculptuur of installatie. Bijzonder is de relatie tussen het oorspronkelijke boek en het nieuwe kunstwerk. Soms reageert de kunstenaar bewust op de bestaande tekst. Woorden worden weggehaald of juist geselecteerd, waardoor nieuwe zinnen en betekenissen ontstaan. Een beroemd voorbeeld is Tom Phillips' A Humument. Hij veranderde pagina's van een Victoriaanse roman met tekeningen, kleuren en zorgvuldig vrijgelaten woorden. Altered book art stelt daarmee een aantrekkelijke vraag: wanneer houdt een boek op een boek te zijn? Het antwoord ligt letterlijk in handen van de kunstenaar: een bestaand verhaal wordt materiaal voor een nieuw verhaal.

Over Altered book art is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Erasure poetry

Techniek

Erasure poetry Een nieuw gedicht dat al in een oude tekst verborgen zat Erasure poetry is een vorm van poëzie waarbij een bestaande tekst gedeeltelijk wordt verwijderd. De maker schrapt, bedekt of verduistert woorden en laat slechts een selectie zichtbaar. Die overgebleven woorden vormen samen een nieuw gedicht. Als bron kan bijna iedere tekst dienen: een roman, krant, brief, handleiding of officieel document. De oorspronkelijke schrijver leverde de woorden, maar de nieuwe maker bepaalt welke woorden blijven staan en hoe ze samen een andere betekenis krijgen. Het verwijderen kan eenvoudig met zwarte strepen, maar ook met tekeningen, verf, collage of digitale bewerking. Daardoor ontstaat regelmatig een combinatie van literatuur en beeldende kunst. Een belangrijk verwant voorbeeld is A Humument van Tom Phillips. Hij beschilderde pagina's van een bestaande roman en liet zorgvuldig gekozen woorden zichtbaar, zodat nieuwe teksten en beelden ontstonden. Erasure poetry draait daarmee om weglaten in plaats van toevoegen. Dat levert een merkwaardige omkering op: de maker schrijft een gedicht zonder nieuwe woorden te schrijven. Soms ontstaat iets nieuws niet door méér te maken, maar door precies genoeg te laten verdwijnen.

Over Erasure poetry is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Gevonden materiaal

Materiaal

Gevonden materiaal Wat al bestaat, kan door een kunstenaar een nieuw leven krijgen Gevonden materiaal is bestaand materiaal dat niet speciaal als kunstenaarsmateriaal is gemaakt, maar door een kunstenaar wordt verzameld en in een kunstwerk verwerkt. Denk aan hout, metaal, verpakkingen, kranten, textiel, touw, plastic of afgedankte gebruiksvoorwerpen. Vanaf het begin van de twintigste eeuw gingen kunstenaars zulke materialen steeds nadrukkelijker gebruiken. Picasso en Braque verwerkten alledaagse materialen in collages en assemblages. Dadaïsten gingen nog verder en maakten de keuze van een bestaand voorwerp soms belangrijker dan traditioneel vakmanschap. Gevonden materiaal draagt vaak al een geschiedenis, functie en betekenis met zich mee. Een verroest stuk metaal vertelt daardoor iets anders dan nieuw metaal uit een kunstenaarswinkel. Juist die bestaande sporen kunnen onderdeel van het kunstwerk worden. Ook hergebruik, afval en consumptiecultuur kunnen bewust onderwerp zijn. Wil je verder? Onderzoek objet trouvé en assemblage en ga daarna naar readymade, collage, mixed media, Dada, Marcel Duchamp, Kurt Schwitters, materiaalexperiment, recycling, afvalkunst en arte povera.

Over Gevonden materiaal is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Beschrijving

KUNSTENAARS | Tom Phillips

Een kunstenaar die grenzen verlegde

Personalia Tom Phillips
- Geboortejaar 1937
- Geboorteplaats Londen, Verenigd Koninkrijk
- Jaar van overlijden

Biografie

Tom Phillips was een Britse kunstenaar, schrijver en componist die bekend werd door zijn experimentele benadering van kunst. Hij behoort tot de belangrijke vertegenwoordigers van het postmodernisme, een stroming die traditionele opvattingen over kunst ter discussie stelde en bestaande beelden, teksten en ideeën op nieuwe manieren combineerde.

Phillips was een veelzijdig kunstenaar die zich niet beperkte tot één discipline. Naast schilderkunst hield hij zich bezig met grafiek, illustratie, muziek, poëzie en kunsttheorie. Deze brede belangstelling maakte hem tot een van de meest originele kunstenaars van zijn generatie.

Opleiding en vroege carrière

Tom Phillips werd geboren in Londen en studeerde aan de prestigieuze St Catharine's College en later aan de Royal College of Art. Tijdens zijn opleiding ontwikkelde hij een grote belangstelling voor de relatie tussen taal en beeld.

In de jaren zestig begon Phillips naam te maken binnen de Britse kunstwereld. Hij experimenteerde met uiteenlopende technieken en materialen en onderzocht voortdurend hoe betekenis ontstaat in kunstwerken. Daarbij liet hij zich inspireren door literatuur, muziek, geschiedenis en populaire cultuur.

A Humument: zijn bekendste werk

Het beroemdste project van Tom Phillips is zonder twijfel A Humument. In 1966 kocht hij een vergeten Victoriaanse roman, A Human Document van W. H. Mallock. Vervolgens begon hij de pagina's van dit boek te bewerken.

Door woorden weg te schilderen, te omcirkelen of te combineren met tekeningen en patronen ontstond een volledig nieuw verhaal. Het oorspronkelijke boek werd zo omgevormd tot een kunstwerk waarin tekst en beeld onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Phillips bleef tientallen jaren aan dit project werken. Elke nieuwe editie bevatte veranderingen, aanvullingen en nieuwe interpretaties. Daarmee werd A Humument een voorbeeld van een kunstwerk dat nooit echt af is, een idee dat goed aansluit bij het postmodernistische denken.

Postmodern denken in de praktijk

Het werk van Tom Phillips sluit nauw aan bij de uitgangspunten van het postmodernisme. In plaats van volledig nieuwe beelden te creëren, gebruikte hij vaak bestaande bronnen als uitgangspunt. Hij bewerkte, herinterpreteerde en combineerde deze materialen tot nieuwe kunstwerken.

Hiermee stelde hij vragen over originaliteit, auteurschap en betekenis. Wanneer wordt een bestaand object een nieuw kunstwerk? Hoe beïnvloedt context onze interpretatie? En in hoeverre bepaalt de kijker zelf de betekenis van een werk?

Deze vragen zijn kenmerkend voor veel postmoderne kunstenaars en maken Phillips tot een belangrijke figuur binnen deze stroming.

Meer dan alleen beeldende kunst

Naast zijn beeldende werk was Tom Phillips actief als componist. Hij schreef muziekstukken, ontwierp albumhoezen en werkte samen met musici uit verschillende genres. Ook maakte hij illustraties voor boeken en publiceerde hij essays over kunst en cultuur.

Deze combinatie van disciplines laat zien hoe breed zijn artistieke belangstelling was. Voor Phillips bestonden er geen harde grenzen tussen beeldende kunst, literatuur en muziek. Alles kon onderdeel worden van een creatief proces.

Invloed en nalatenschap

Tom Phillips wordt gezien als een pionier op het gebied van kunstenaarsboeken, conceptuele kunst en tekstuele experimenten. Zijn werk heeft invloed gehad op generaties kunstenaars die geïnteresseerd zijn in de wisselwerking tussen taal en beeld.

Door zijn voortdurende zoektocht naar nieuwe vormen van expressie liet hij zien dat kunst niet alleen gaat over het maken van beelden, maar ook over het onderzoeken van ideeën. Daarmee heeft Tom Phillips een blijvende plaats verworven binnen de geschiedenis van de hedendaagse kunst.

Stromingen
Tom Phillips wordt tot het Postmodernisme gerekend.