gerelateerd aan Baren ⓘ Drukblok ⓘ Drukinkt ⓘ Handdruk ⓘ Hoogdruk ⓘ Houtsnede Japanse houtdruk ⓘ Linosnede ⓘ Proefdruk ⓘ
Linosnede Techniek Linosnede Met één guts ontstaat een beeld dat je steeds opnieuw kunt afdrukken Een linosnede is een grafische druktechniek waarbij een afbeelding wordt uitgesneden in een plaat linoleum. Alles wat de kunstenaar wegsnijdt blijft bij het afdrukken wit; de delen die blijven staan krijgen inkt en verschijnen op het papier. De techniek lijkt op de houtsnede, maar linoleum heeft geen houtnerf. Daardoor is het materiaal relatief zacht en kunnen lijnen en vormen gemakkelijk met gutsen worden uitgesneden. Na het snijden wordt drukinkt met een roller over de plaat verdeeld. Papier erop, aandrukken, en de eerste afdruk ontstaat. Voor meerdere kleuren zijn verschillende drukgangen nodig. De kunstenaar kan aparte platen gebruiken of steeds verder uit dezelfde plaat snijden. Die laatste methode heet de reductietechniek en vraagt vooruitdenken: eenmaal weggesneden materiaal komt niet terug. Ook kunstenaars als Pablo Picasso experimenteerden uitgebreid met linosneden. Kijk vanuit de linosnede eens verder naar houtsnede, hoogdruk en gutsen. Misschien ontdek je dat juist een eenvoudige plaat linoleum verrassend veel mogelijkheden biedt voor krachtige eigen beelden. Over Linosnede is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Hoogdruk Techniek Hoogdruk Alleen wat boven blijft staan, komt op het papier Hoogdruk is een grafische druktechniek waarbij de hoger liggende delen van een drukvorm worden ingeïnkt en afgedrukt. Wat wordt weggesneden, blijft op het papier juist onbedrukt. Het principe is eenvoudig, maar kunstenaars kunnen er verrassend verfijnde beelden mee maken. Bekende hoogdruktechnieken zijn de houtsnede, houtgravure en linosnede. Met messen en gutsen verwijdert de maker delen van het materiaal. Daarna wordt met een roller inkt over het overgebleven oppervlak aangebracht. Papier wordt erop gelegd en door druk ontstaat de afdruk. Omdat één drukvorm meerdere keren gebruikt kan worden, behoort hoogdruk tot de grafische kunst. Toch hoeft iedere afdruk niet volledig hetzelfde te zijn. Kleur, papiersoort, inkt en druk kunnen verschillen. Hoogdruk heeft een lange geschiedenis, van vroege afbeeldingen en boekdruk tot moderne kunstenaarsgrafiek. Kijk vanuit hoogdruk eens verder naar linosnede, houtsnede en houtgravure. Je ontdekt hoe één eenvoudig principe – wegsnijden wat je niet wilt drukken – tot totaal verschillende kunstwerken kan leiden. Over Hoogdruk is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
grafische kunst Techniek Grafische kunst Kunst die niet bij één beeld hoeft te blijven Grafische kunst omvat kunstwerken die worden gemaakt met druktechnieken zoals houtsnede, ets, gravure, lithografie, linosnede en zeefdruk. Een kunstenaar maakt daarbij meestal eerst een drukvorm: bijvoorbeeld een houtblok, metalen plaat, lithografische steen of zeefraam. Daarmee kunnen vervolgens één of meerdere afdrukken op papier worden gemaakt. Dat maakt grafische kunst anders dan een schilderij dat meestal als uniek exemplaar ontstaat. Toch is een prent niet zomaar een reproductie. Een door de kunstenaar gemaakte en goedgekeurde afdruk kan zelf een origineel kunstwerk zijn. Soms verschijnt een prent in een genummerde oplage; andere technieken maken juist unieke variaties mogelijk. Iedere druktechniek heeft een eigen beeldtaal. Een houtsnede geeft andere lijnen dan een ets, terwijl lithografie veel vrijheid biedt om tekenachtig te werken. Wil je verder? Kies een route langs hoogdruk, diepdruk, vlakdruk en doordruk. Of begin praktisch bij houtsnede, ets, lithografie en zeefdruk en vergelijk hoe het beeld uiteindelijk op papier terechtkomt. Over grafische kunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Drukinkt Materiaal Drukinkt De juiste inkt maakt van een drukvorm een afdruk Drukinkt is een kleurend materiaal dat speciaal is samengesteld om een afbeelding of tekst van een drukvorm op papier, textiel of een andere ondergrond over te brengen. De samenstelling verschilt sterk van gewone teken- of schrijfinkt. Drukinkt bestaat meestal uit pigmenten, een bindmiddel en hulpstoffen die onder andere de vloeibaarheid, droogtijd en hechting bepalen. De gewenste eigenschappen hangen af van de druktechniek. Bij hoogdruk moet de inkt bijvoorbeeld goed op de uitstekende delen van een houtblok of linoleum blijven liggen. Bij etsen moet de inkt juist in de verdiepte lijnen van de drukplaat worden gewerkt. Ook lithografie en zeefdruk vragen om speciaal aangepaste inkten. Kleur, transparantie en laagdikte beïnvloeden uiteindelijk het karakter van de afdruk. Drukinkt vormt daarmee een belangrijke schakel tussen drukvorm en prent. Wil je verder? Onderzoek hoogdruk, diepdruk, lithografie en zeefdruk en ga daarna naar pigment, bindmiddel, drukplaat, rakel, grafische kunst en prentkunst. Over Drukinkt is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Proefdruk Techniek Proefdruk Eerst kijken wat de drukvorm werkelijk doet, daarna pas verder werken Een proefdruk is een afdruk die wordt gemaakt om het resultaat van een drukvorm te beoordelen voordat de definitieve oplage wordt gedrukt. De kunstenaar kan zo controleren of lijnen, vlakken, toonwaarden en kleuren naar wens zijn. Bij technieken als ets, houtsnede, lithografie en zeefdruk kan tijdens het werk meerdere keren een proefdruk worden gemaakt. Na iedere proef kan de drukvorm verder worden aangepast. Een lijn kan worden verdiept, een vlak verwijderd of een kleur veranderd. Zo laten opeenvolgende proefdrukken soms prachtig zien hoe een prent stap voor stap ontstond. Bij meerkleurendruk helpt een proefdruk bovendien bij het controleren van registratie, drukgang en inktwerking. Sommige proefdrukken worden bewaard en verzameld omdat ze unieke tussenstadia van het kunstenaarsproces tonen. Ze kunnen daardoor kunsthistorisch bijzonder interessant zijn. Wil je verder? Onderzoek staatdruk, kunstenaarsproef en oplage en ga daarna naar drukvorm, drukgang, registratie, prentkunst en grafische techniek. Over Proefdruk is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Japanse houtdruk Techniek Japanse houtdruk Met houtblokken, waterverf en papier ontstonden prenten vol kleur en verfijning Japanse houtdruk is een hoogdruktechniek die vooral bekend werd door de kleurrijke ukiyo-e-prenten uit de Edoperiode. Kunstenaars als Hokusai, Hiroshige en Utamaro maakten ontwerpen die vervolgens door gespecialiseerde vakmensen in hout werden gesneden en afgedrukt. Voor iedere kleur kon een afzonderlijk houtblok en een eigen drukgang nodig zijn. Met het kentō-systeem werd het papier steeds nauwkeurig op dezelfde plaats gelegd, zodat de verschillende kleuren goed op elkaar aansloten. De inkten en kleurstoffen waren doorgaans watergedragen en werden met een baren vanaf de achterzijde van het papier afgewreven. In de negentiende eeuw werd onder andere het krachtige Pruisisch blauw populair in Japanse prenten. Japanse houtdruk had vervolgens grote invloed op Europese kunstenaars. Dit enthousiasme voor Japanse beeldtaal werd bekend als Japonisme. Wil je verder? Onderzoek ukiyo-e, Hokusai en Hiroshige en ga daarna naar kentō, baren, meerkleurendruk, Pruisisch blauw, hoogdruk en Japonisme. Over Japanse houtdruk is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Drukblok Techniek Drukblok Wat wordt weggesneden, bepaalt uiteindelijk wat op papier verschijnt Een drukblok is een drukvorm waarmee een afbeelding op papier, textiel of een andere ondergrond wordt afgedrukt. De term wordt vooral gebruikt bij hoogdruktechnieken zoals houtsnede en linoleumsnede. De kunstenaar brengt een ontwerp op het blok aan en verwijdert vervolgens de delen die niet moeten afdrukken. De hoger gebleven gedeelten krijgen drukinkt of kleurstof. Daarna wordt papier op het blok gelegd en wordt druk uitgeoefend, bijvoorbeeld met een pers, met de hand of met een baren. Een drukblok kan van hout, linoleum of ander geschikt materiaal worden gemaakt. Bij meerkleurendruk kunnen verschillende blokken worden gebruikt, één voor iedere kleur. Nauwkeurige registratie zorgt ervoor dat de afzonderlijke drukgangen goed op elkaar aansluiten. Het blok zelf kan na het drukken zijn sporen van snijden, inkt en gebruik blijven dragen. Wil je verder? Onderzoek houtsnede en linoleumsnede en ga daarna naar hoogdruk, guts, drukinkt, drukgang, registratie, baren en Japanse houtdruk. Over Drukblok is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Baren Techniek Baren Met handdruk wordt het beeld van het houtblok naar het papier gebracht Een baren is een Japans handgereedschap waarmee bij houtdruk druk op de achterzijde van het papier wordt uitgeoefend. Zo wordt de kleur of inkt van het ingeïnkte houtblok op het papier overgebracht zonder dat daarvoor een drukpers nodig is. Bij traditionele Japanse houtdruk wordt het papier zorgvuldig op het blok gelegd. Vervolgens wrijft de drukker met de baren in gecontroleerde bewegingen over de achterkant. Door druk, beweging en herhaling kan worden bepaald hoe gelijkmatig of krachtig de kleur wordt afgedrukt. Traditionele barens bestaan uit een kern van gevlochten materiaal, een ondersteunende schijf en een omwikkeling van bamboeblad. Tegenwoordig bestaan ook moderne uitvoeringen van andere materialen. De baren speelde een belangrijke rol bij de verfijnde meerkleurendruk van de Japanse ukiyo-e. De drukker kon er subtiele verschillen in kleur en toon mee bereiken. Wil je verder? Onderzoek Japanse houtdruk, ukiyo-e en kentō en ga daarna naar drukblok, hoogdruk, drukgang, registratie, meerkleurendruk en Hokusai. Over Baren is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Handdruk Techniek Handdruk Een afdruk hoeft niet altijd onder een zware pers vandaan te komen Handdruk is een manier van grafisch drukken waarbij de benodigde druk met de hand wordt uitgeoefend, zonder gebruik van een mechanische drukpers. Papier wordt op een ingeïnkte drukvorm gelegd en vervolgens aangedrukt of ingewreven. Dat kan met de handpalm, een lepel, wrijfwerktuig of een speciaal gereedschap zoals de Japanse baren. Vooral bij houtsnede en linoleumsnede is handdruk goed toepasbaar. Door plaatselijk harder of zachter te wrijven kan de drukker bovendien invloed uitoefenen op de hoeveelheid inkt die op het papier terechtkomt. Bij traditionele Japanse houtdruk werd handdruk tot grote verfijning ontwikkeld. Meerdere houtblokken en drukgangen konden zo nauwkeurig tot een kleurenprent worden samengevoegd. Handdruk maakt drukken mogelijk met weinig apparatuur en geeft de maker direct contact met drukvorm, papier en inkt. Wil je verder? Onderzoek baren, drukblok en hoogdruk en ga daarna naar houtsnede, linoleumsnede, Japanse houtdruk, drukinkt, drukgang en registratie. Over Handdruk is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.