Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Logen

Techniek
Welkom in mijn studeerkamer!

Logen Een oud hulpmiddel voor schoonmaken, bleken en materiaalbewerking Logen is het behandelen van een materiaal met een sterk alkalische vloeistof, een loog. Binnen kunst en ambacht komt het begrip vooral voor bij de bewerking, reiniging of voorbereiding van materialen zoals hout, textiel en soms oppervlakken die later verder worden afgewerkt. Bij hout kan logen bijvoorbeeld kleurstoffen en andere bestanddelen beïnvloeden, waardoor het oppervlak lichter wordt of een andere uitstraling krijgt. Historisch werden logen onder meer gemaakt uit houtas en water. Moderne toepassingen gebruiken vaak nauwkeuriger samengestelde alkalische middelen. De behandeling kan ingrijpend zijn: een te sterke loog kan vezels, kleurstoffen of oppervlakken beschadigen. Daarom is logen binnen restauratie en conservering geen vanzelfsprekende schoonmaakmethode. Kennis van het materiaal en gecontroleerd werken zijn belangrijk. Wil je verder? Vergelijk logen met bleken, beitsen en reinigen, onderzoek traditionele houtbewerking of kijk hoe chemische behandelingen de kleur en structuur van materialen kunnen veranderen.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

gerelateerd aan

wordt gebruikt in

Alkalische behandeling

Techniek

Alkalische behandeling Soms helpt juist het tegenovergestelde van zuur om materiaal te beschermen Een alkalische behandeling is een behandeling waarbij een materiaal in contact wordt gebracht met een basische of alkalische stof. Binnen de kunstwereld komt dit onder andere voor bij papierconservering, reiniging en bepaalde traditionele materiaalbewerkingen. Vooral bij papier is zuurgraad belangrijk. Zuren kunnen cellulosevezels aantasten, waardoor papier verkleurt en bros wordt. Bij ontzuring kunnen alkalische stoffen worden gebruikt om aanwezige zuren te neutraliseren. Soms blijft daarbij een alkalische reserve achter die het papier tegen toekomstige verzuring helpt beschermen. Maar alkalisch betekent niet automatisch veilig. Pigmenten, inkten, kleurstoffen, lijmen en andere bestanddelen kunnen gevoelig reageren. Een behandeling die voor het ene materiaal geschikt is, kan bij een ander materiaal verkleuring of beschadiging veroorzaken. Daarom gaat conservering altijd uit van onderzoek naar het complete object. Wil je verder? Bekijk hoe ontzuring, pH, papierconservering, cellulose en verzuring met elkaar samenhangen. Zo wordt duidelijk waarom chemie soms een belangrijke rol speelt achter de schermen van kunstbehoud.

Over Alkalische behandeling is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Bleken

Techniek

Bleken Lichter maken lijkt eenvoudig, maar kan een kunstwerk blijvend veranderen Bleken is het lichter maken of verwijderen van verkleuringen door kleurende stoffen chemisch af te breken of te veranderen. Het begrip komt binnen de kunstwereld vooral voor bij papier, textiel en restauratie. Ook bij de productie en voorbereiding van materialen kan bleken een rol spelen. Bij papierconservering kan een behandeling bijvoorbeeld worden overwogen wanneer een werk sterk is verkleurd of plaatselijke vlekken heeft. Het doel is dan niet simpelweg om oud papier weer helderwit te maken. De oorspronkelijke uitstraling en de veiligheid van het materiaal staan voorop. Bleekmiddelen kunnen namelijk ook cellulose, pigmenten, inkten en kleurstoffen aantasten. Een te sterke behandeling kan schade veroorzaken die niet meer ongedaan te maken is. Restauratoren onderzoeken daarom eerst materiaal, oorzaak van de verkleuring en mogelijke alternatieven. Wil je verder? Bekijk verkleuring, verzuring, cellulose, papierconservering en alkalische behandeling. Zo ontdek je waarom het lichter maken van een kunstwerk veel meer vraagt dan alleen een bleekmiddel.

Over Bleken is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Reiniging

Techniek

Reiniging Vuil verwijderen zonder de geschiedenis van het kunstwerk weg te poetsen Reiniging is binnen conservering en restauratie het verwijderen of verminderen van ongewenste stoffen op een kunstwerk. Dat kunnen stof, roet, vet, aanslag, oude lijmresten of andere verontreinigingen zijn. Het klinkt eenvoudig, maar een kunstwerk schoonmaken is vaak een ingewikkelde beslissing. Niet ieder vuil hoeft namelijk verwijderd te worden. Een verkleurd oppervlak, patina of oude gebruikssporen kan onderdeel zijn geworden van de geschiedenis en betekenis van een object. Bovendien kunnen verf, papier, textiel, metaal en vernis heel verschillend reageren op water, oplosmiddelen en andere reinigingsmiddelen. Daarom begint professionele reiniging met materiaalonderzoek en kleine tests. Soms is droog reinigen voldoende; in andere gevallen zijn waterige oplossingen, oplosmiddelen of speciale gels nodig. Het uitgangspunt is zo weinig mogelijk ingrijpen. Wil je verder? Onderzoek de verschillen tussen oppervlaktereiniging, vernisafname, oplosmiddel, kunstconservering en kunstrestauratie. Dan wordt duidelijk waarom goed schoonmaken vooral betekent: weten wat je beter kunt laten zitten.

Over Reiniging is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

loog

Techniek

Loog Een krachtige basische stof die materialen kan reinigen én aantasten Loog is een sterk alkalische oplossing. Historisch kon loog worden gemaakt door water door houtas te laten lopen. Daarbij ontstond een basische vloeistof die onder andere werd gebruikt voor reinigen, ontvetten en het behandelen van materialen. Tegenwoordig worden met loog vaak oplossingen van stoffen zoals natrium- of kaliumhydroxide bedoeld. Binnen de kunstwereld komt het begrip vooral voor bij materiaalbewerking, restauratie en historische technieken. Een alkalische behandeling kan bepaalde vetten en verontreinigingen aantasten en werd ook toegepast bij hout en textiel. Juist die krachtige werking maakt loog riskant. Het kan huid beschadigen, maar ook verf, vezels, lijmen, houtoppervlakken en andere onderdelen van een kunstwerk blijvend veranderen. Loog is daarom zeker niet zomaar een algemeen schoonmaakmiddel voor kunst. Voor restauratoren zijn concentratie, zuurgraad en materiaalgevoeligheid belangrijke aandachtspunten. Wil je verder? Bekijk alkalische behandeling, reiniging, bleken, pH en kunstrestauratie en ontdek waarom chemische eigenschappen bij materiaalbehoud zo belangrijk zijn.

Over loog is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

houtbewerking

Techniek

Houtbewerking Zagen, snijden en schuren tot een natuurlijk materiaal kunst wordt Houtbewerking omvat alle technieken waarmee hout wordt gevormd, verbonden en afgewerkt. Binnen de kunstwereld speelt het een belangrijke rol bij beeldhouwkunst, houtsnede, reliëfs, meubels, lijsten en houten panelen voor schilderijen. Een kunstenaar kan hout zagen, hakken, snijden, gutsen, boren, schuren, lijmen of polijsten. Iedere houtsoort reageert anders. Hardheid, nerf, vezelrichting en aanwezigheid van noesten beïnvloeden zowel het gereedschap als het uiteindelijke oppervlak. Bij houtsnijwerk kan de natuurlijke structuur bewust zichtbaar blijven of juist worden bedekt met verf, vergulding of een andere oppervlaktebehandeling. Hout blijft ook na verwerking een materiaal dat reageert op zijn omgeving. Veranderingen in luchtvochtigheid kunnen krimp, zwelling, kromtrekken en scheuren veroorzaken. Dat maakt materiaalkeuze en constructie belangrijk voor de duurzaamheid van een kunstwerk. Wil je verder? Begin bij houtsnijden, houtsnede, gutsen, schuren en houtverbindingen. Kijk daarna naar paneelschilderkunst en ontdek hoe hout ook onder een schilderij een hoofdrol kan spelen.

Over houtbewerking is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Textielbewerking

Techniek

Textielbewerking Van losse vezel tot kunstwerk: textiel kan bijna alles worden Textielbewerking omvat technieken waarmee vezels, garens en stoffen worden gemaakt, gevormd, versierd of veranderd. Binnen de kunstwereld loopt dat uiteen van traditionele technieken zoals weven, borduren en vilten tot experimentele toepassingen in textielkunst en installaties. Een kunstenaar kan textiel knippen, naaien, verven, bedrukken, bleken, vlechten, knopen of rafelen. Ook de constructie van de stof zelf kan onderdeel van het kunstwerk worden. Bij weven kruisen bijvoorbeeld ketting- en inslagdraden elkaar, terwijl bij vilten losse vezels juist tot een samenhangend materiaal worden verbonden. Materialen als wol, katoen, linnen en zijde reageren ieder anders op kleurstoffen, vocht, spanning en slijtage. Die eigenschappen bepalen mede wat technisch mogelijk is. In moderne kunst hoeft textiel bovendien niet netjes of functioneel te blijven. Scheuren, losse draden en slijtage kunnen bewust zichtbaar worden gemaakt. Wil je verder? Begin bij weven, borduren, vilten, katoen en linnen en ontdek daarna hoe textielkunst het materiaal zelf tot onderwerp maakt.

Over Textielbewerking is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

houtas

Materiaal

Houtas Wat na het vuur overblijft, kan opnieuw kunstenaarsmateriaal worden Houtas is het minerale restant dat achterblijft nadat hout is verbrand. Het lijkt misschien alleen afval, maar heeft binnen ambacht, kunst en materiaalbereiding verschillende toepassingen gekend. De samenstelling varieert sterk met de gebruikte houtsoort en verbranding. Wanneer houtas met water in contact wordt gebracht, kunnen alkalische stoffen oplossen. Historisch werd zo een vorm van loog verkregen. Die werd onder andere gebruikt bij reinigen, ontvetten, textielbewerking en verschillende ambachtelijke processen. Houtas speelt ook een rol in keramiek. As bevat mineralen die bij hoge temperaturen kunnen reageren met klei en andere bestanddelen. Bij asglazuren kan daardoor een oppervlak ontstaan met bijzondere kleuren en structuren. Traditioneel werd hiervoor echte planten- of houtas gebruikt. Ook kunstenaars kunnen as rechtstreeks toepassen vanwege de kleur, korrel en associaties met vuur, vergankelijkheid en vernietiging. Wil je verder? Onderzoek de verrassend verschillende routes vanuit houtas naar loog, alkalische behandeling, keramiek, asglazuur en materiaalexperiment.

Over houtas is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

beitsen

Techniek

Beitsen Kleur die niet alleen óp het hout ligt, maar erin trekt Beitsen is een oppervlaktebehandeling waarbij een kleurende vloeistof in hout of een ander poreus materiaal trekt. Anders dan een volledig dekkende verflaag laat beits meestal een deel van de natuurlijke structuur zichtbaar. Nerf, tekening en verschillen in absorptie kunnen daardoor juist sterker naar voren komen. Binnen kunst, meubelkunst en houtbewerking wordt beits gebruikt om een oppervlak donkerder, warmer, egaler of juist contrastrijker te maken. Er bestaan watergedragen, oplosmiddelhoudende en andere soorten beits. Ook historische recepten konden sterk verschillen. Het uiteindelijke resultaat hangt af van houtsoort, voorbereiding, concentratie en aantal lagen. Kopshout neemt bijvoorbeeld vaak meer vloeistof op dan andere delen en kan daardoor donkerder worden. Beits is niet hetzelfde als vernis. Beits verandert vooral de kleur, terwijl een vernis doorgaans een beschermende laag op het oppervlak vormt. Wil je verder? Vergelijk beitsen, verven en vernissen en ontdek daarna houtbewerking, schuren, oppervlaktebehandeling en houtnerf.

Over beitsen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.

Gereedschapskist

Materialen