Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Caravaggisme

Kunstenaar
Welkom in mijn studeerkamer!

Caravaggisme Toen duisternis een hoofdrol kreeg in de schilderkunst Caravaggisme is de naam voor de sterke invloed die de Italiaanse schilder Caravaggio aan het begin van de zeventiende eeuw op andere kunstenaars uitoefende. Zijn navolgers worden vaak caravaggisten genoemd. Zij namen vooral zijn spectaculaire gebruik van licht en donker over. Figuren verschijnen uit diepe schaduwen en worden door een krachtige lichtbundel getroffen. Daardoor krijgen gezichten, handen en gebaren een bijna theatrale intensiteit. Ook gewone mensen, alledaagse kleding en realistische lichamen konden een hoofdrol krijgen in religieuze of historische voorstellingen. Caravaggisme verspreidde zich vanuit Italië over grote delen van Europa. In Nederland werden vooral de Utrechtse caravaggisten, zoals Hendrick ter Brugghen, Gerard van Honthorst en Dirck van Baburen, bekend. Het caravaggisme was geen strak georganiseerde kunststroming. Het was vooral een nieuwe manier van kijken, belichten en dramatiseren. Open de deur en ontdek hoe één schilder met licht en duisternis de Europese schilderkunst veranderde.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

is verbonden met

wordt vertegenwoordigd door

Op mijn tafel

Beschrijving

Caravaggisme Een belangrijke onderstroming van de Barok Afgeleid van de bekende Italiaanse schilder Caravaggio De uit Italië afkomstige stroming van het Caravaggisme is afgeleid van de bekende Italiaanse schilder Caravaggio. Zijn manier van werken werd als vernieuwend en vrij revolutionair gezien. Het Caravaggisme wordt gezien als een belangrijke stroming in de Barok in het begin van de zeventiende eeuw. Ook het Manïerisme speelde op dat moment nog een belangrijke rol. Er is bij het Caravaggisme niet echt sprake va…

Beschrijving

Caravaggisme

Een belangrijke onderstroming van de Barok

Afgeleid van de bekende Italiaanse schilder Caravaggio

De uit Italië afkomstige stroming van het Caravaggisme is afgeleid van de bekende Italiaanse schilder Caravaggio.  Zijn manier van werken werd als vernieuwend en vrij revolutionair gezien. 

Het Caravaggisme wordt gezien als een belangrijke stroming in de Barok in het begin van de zeventiende eeuw. Ook het Manïerisme speelde op dat moment nog een belangrijke rol.

Er is bij het Caravaggisme niet echt sprake van een afgebakende en als zodanig herkenbare groep kunstenaars of een echte stroming. Ook is er geen sprake van een echte "School" maar is het meer te zien als een bepaalde stijl van werken waar vele kunstenaars nog wel eens gebruik van maakten. 

In Nederland waren de kunstenaars waren Hendrick ter Brugghen, Gerard van Honthorst, en Dirck van Baburen duidelijke navolgers van deze stijl. Ook de schilder Rubens lijkt er de nodige invloeden van in zijn werken te hebben verwerkt. De beweging in Nederland was vooral in en rond Utrecht te vinden zodat we daarvoor de term Utrechtse Caravaggisten nog wel eens tegenkomen. 

Een duidelijk kenmerk van het Caravaggisme is de vaak versterkte dramatiek. Dit wordt onder meer bereikt door de veelvuldige inzet van technieken rond het gebruik van de verlichting, zoals bijvoorbeeld bij clair obscur. 

Dit wil zeggen dat er sprake is van een fors uitgewerkt en aangezet verschil in belichting. Het effect is dat het onderwerp tegen een donkerder achtergrond fel belicht wordt zodat het maximaal opvalt.

Er worden bij het Caravaggisme veelal religieuze afbeeldingen gebruikt. Deze afbeeldingen zijn vaak gebaseerd op Bijbelse vertellingen. Er wordt echter gebruik gemaakt wordt van gewone mensen in hun normale omgeving.

Sommigen menen in de afbeeldingen van het Caravaggisme een zekere erotische spanning te herkennen zonder daar direct expliciet in te worden.

Kunstenaar die beïnvloed zijn door het Caravaggisme

- Dirck van Baburen; 

- Abraham Bloemart;

- Giovanni Battista Caracciolo;

- Michelangelo Merisi da Caravaggio;

- Artemisia Gentileschi;

- Orazio Gentileschi;

- Georges de La Tour;

- Bartolomeo Manfredi;

- Giovanni Battista Piazetta;

- Henrick Terbrugghen;

- Nicolas Tournier.

Andere onderliggende stromingen van de Barok.

- Allegorisme;

- Barok-classicisme;

- Piëtisme;

- Sektarisme;

- Gesturalisme;

- Emotionalisme;

- Absolutisme;

- Rococo;

- Academisme;

- Neo-classicisme;

Gereedschapskist

Technieken