Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Tachisme

Kunststroming
Welkom in mijn studeerkamer!

Tachisme Schilderen voordat het verstand alles kan regelen Tachisme is een vorm van abstracte schilderkunst die vooral in Europa, en in het bijzonder Frankrijk, in de late jaren veertig en jaren vijftig tot ontwikkeling kwam. De naam is afgeleid van het Franse tache, dat vlek of plek betekent. Tachistische kunstenaars werkten vaak spontaan. Verfvlekken, snelle penseelstreken, druipers, spatten en bijna kalligrafische lijnen konden het beeld bepalen. Een vooraf nauwkeurig ontworpen compositie was minder belangrijk dan het directe gebaar van de kunstenaar. Tachisme wordt nauw verbonden met Art informel en lyrische abstractie. Het vertoont bovendien overeenkomsten met het Amerikaanse abstract expressionisme. Kunstenaars als Wols, Hans Hartung, Georges Mathieu en Pierre Soulages worden regelmatig met deze manier van schilderen geassocieerd. Het gaat daarbij niet alleen om wild of toevallig schilderen. Juist snelheid, intuïtie, beweging en de fysieke eigenschappen van verf krijgen betekenis. Kijk verder bij Art informel, Materieschilderkunst of Abstract expressionisme en ontdek hoeveel verschillende richtingen uit het spontane schildergebaar konden ontstaan.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

is gerelateerd aan

wordt vertegenwoordigd door

Emil Schumacher

Kunstenaar

Emil Schumacher De schilder die verf veranderde in materie Emil Schumacher (1912–1999) was een Duitse schilder en een belangrijke vertegenwoordiger van het Art informel en de materieschilderkunst. Vanaf ongeveer 1950 liet hij herkenbare voorstellingen steeds verder los. Niet het afgebeelde onderwerp, maar verf, kleur, gebaar en oppervlak werden bepalend voor zijn werk. Schumacher behandelde verf nadrukkelijk als fysiek materiaal. Hij mengde zijn pigmenten zelf en bouwde oppervlakken op uit dikke lagen. Daarin kraste, groef en tekende hij, waardoor schilderijen soms bijna reliëfs werden. Ook experimenteerde hij met materialen als draadgaas, gips en papier-maché. Zijn werk stond in contact met het Franse tachisme en kunstenaars als Wols, Jean Fautrier en Jean Dubuffet. Tegelijkertijd ontwikkelde Schumacher een heel eigen krachtige beeldtaal waarin spontane beweging en ruwe materie samengaan. Ga vanuit Schumacher eens verder naar Materieschilderkunst, Art informel of Tachisme en ontdek hoe na 1945 zelfs de huid van een schilderij onderwerp van kunst kon worden.

Over Emil Schumacher is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Wols

Kunstenaar

Wols De kunstenaar die het toeval ruimte gaf Wols (1913–1951), geboren als Alfred Otto Wolfgang Schulze, was een Duitse schilder, tekenaar en fotograaf die vooral in Frankrijk werkte. Hij wordt beschouwd als een belangrijke voorloper en vertegenwoordiger van Art informel en Tachisme. Zijn schilderijen en tekeningen bestaan vaak uit grillige lijnen, vlekken, krassen en kleurvelden. Soms lijken daarin vreemde landschappen, organismen of microscopische werelden te ontstaan, maar herkenbare voorstellingen lossen meestal weer op in abstractie. Wols werkte spontaan en liet materiaal, beweging en toeval een belangrijke rol spelen. Daarmee brak hij met een schilderkunst waarin de compositie vooraf zorgvuldig werd ontworpen. Vooral zijn werk uit de jaren veertig kreeg grote invloed op de ontwikkeling van de naoorlogse Europese abstracte kunst. Zijn leven was kort en onrustig, maar zijn invloed aanzienlijk. Kunstenaars ontdekten mede door zijn werk dat een vlek, lijn of spontaan gebaar zelfstandig betekenis kon krijgen. Ga vanuit Wols eens verder naar Tachisme en Art informel en ontdek hoe spontaniteit een nieuwe beeldtaal werd.

Over Wols is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

De verf krijgt de vrijheid

Beschrijving
Tachisme De verf krijgt de vrijheid Tachisme is een richting binnen de Europese abstracte kunst die vooral in Frankrijk in de jaren veertig en vijftig van de twintigste eeuw tot ontwikkeling kwam. De naam is afgeleid van het Franse woord tache, dat vlek betekent. Dat woord geeft meteen een aanwijzing voor wat er gebeurde: kunstenaars wilden niet langer ieder onderdeel van een schilderij vooraf precies bepalen. Verf mocht vloeien, spatten, druipen en onverwachte vormen aannemen. Daarmee ontstond een schilderkunst wa…

De verf krijgt de vrijheid

Tachisme
De verf krijgt de vrijheid

Tachisme is een richting binnen de Europese abstracte kunst die vooral in Frankrijk in de jaren veertig en vijftig van de twintigste eeuw tot ontwikkeling kwam. De naam is afgeleid van het Franse woord tache, dat vlek betekent. Dat woord geeft meteen een aanwijzing voor wat er gebeurde: kunstenaars wilden niet langer ieder onderdeel van een schilderij vooraf precies bepalen. Verf mocht vloeien, spatten, druipen en onverwachte vormen aannemen.

Daarmee ontstond een schilderkunst waarin het maken zelf zichtbaar bleef.

Een penseelstreek hoefde niet netjes weggewerkt te worden. Een vlek hoefde niets herkenbaars voor te stellen. Een snelle beweging van de hand kon juist de energie van het schilderij bepalen.

Europa zoekt een nieuwe schilderkunst

Tachisme ontstond in de periode na de Tweede Wereldoorlog. Veel kunstenaars hadden behoefte aan nieuwe vormen van expressie en namen afstand van traditionele voorstellingen en strak opgebouwde composities.

In Frankrijk en andere delen van Europa ontstond een verzameling ontwikkelingen die vaak onder de bredere naam Art informel worden samengebracht. Tachisme is daar nauw mee verbonden. De grenzen zijn niet scherp en kunstenaars kunnen afhankelijk van de kunsthistorische indeling onder verschillende begrippen worden geplaatst.

Kunstenaars als Wols, Hans Hartung en Georges Mathieu onderzochten ieder op hun eigen manier wat er gebeurde wanneer gebaar, snelheid en spontaniteit een grotere rol kregen. Pierre Soulages ontwikkelde een veel beheerster maar eveneens sterk op verf, gebaar en materiaal gerichte abstracte schilderkunst.

Niet zomaar willekeurig

Het spontane karakter van tachisme betekent niet dat ieder schilderij toevallig tot stand kwam.

Een kunstenaar kiest nog steeds kleur, formaat, materiaal en gereedschap. Ook jarenlange ervaring bepaalt hoe iemand een penseel beweegt of verf over een oppervlak verdeelt. Het verschil zit vooral in de ruimte die tijdens het werken wordt toegestaan voor intuïtie en onverwachte gebeurtenissen.

Daardoor kan een schilderij het karakter krijgen van een registratie van een handeling. Je ziet niet alleen het eindresultaat, maar kunt soms bijna reconstrueren hoe de kunstenaar heeft bewogen.

Familie aan beide kanten van de oceaan

Tegelijkertijd ontstonden in de Verenigde Staten ontwikkelingen die we nu kennen als abstract expressionisme. Ook kunstenaars daar onderzochten grote gebaren, spontaniteit en de fysieke handeling van het schilderen.

Dat maakt een vergelijking verleidelijk, maar tachisme en abstract expressionisme zijn niet simpelweg twee namen voor hetzelfde verschijnsel. Ze ontstonden in verschillende kunstmilieus en kenden hun eigen kunstenaars en ideeën.

Binnen Europa liggen bovendien verbindingen naar materieschilderkunst. Daar krijgt niet alleen het gebaar, maar ook de fysieke substantie van het schilderij steeds meer betekenis. Dikke verf, zand en andere materialen kunnen het oppervlak bijna tot een reliëf veranderen.

Zo staat Tachisme midden in een interessant netwerk van naoorlogse vernieuwingen.

Open vanuit Tachisme daarom eens de deuren naar Art informel, Materieschilderkunst en Abstract expressionisme. Juist de verschillen tussen deze verwante richtingen maken duidelijk hoeveel manieren kunstenaars vonden om de traditionele schilderkunst los te laten.