Filippo Tommaso Marinetti

Filippo Tommaso Marinetti De man die de toekomst met veel lawaai aankondigde Filippo Tommaso Marinetti (1876–1944) was een Italiaanse schrijver, dichter en theoreticus en vooral de grote aanjager van het Futurisme. Hij was zelf geen beeldend kunstenaar zoals Boccioni of Balla, maar zonder Marinetti zou het Futurisme waarschijnlijk niet dezelfde explosieve start hebben gekend. In 1909 publiceerde hij het Futuristisch Manifest, waarin hij opriep tot een kunst die paste bij de moderne wereld. Snelheid, machines, auto's, industrie, elektriciteit, steden en technische vooruitgang moesten de plaats innemen van bewondering voor het verleden. Marinetti hield van provocatie. Hij wilde het publiek wakker schudden en organiseerde futuristische avonden waarop gedichten, muziek, toespraken en manifesten werden voorgedragen. Regelmatig eindigden deze bijeenkomsten in geschreeuw, ruzie en soms zelfs vechtpartijen. Voor Marinetti hoorde die opschudding bij de nieuwe kunst. Ook met taal experimenteerde hij. Traditionele zinsbouw en interpunctie moesten verdwijnen. Woorden mochten over de pagina bewegen en verschillende lettergroottes konden geluid, snelheid en kracht suggereren. Deze ideeën werden bekend als parole in libertà, oftewel 'woorden in vrijheid'. Zijn politieke denkbeelden maken Marinetti tot een omstreden figuur. Zijn verheerlijking van geweld en oorlog en zijn latere verbondenheid met het Italiaanse fascisme zijn niet los te zien van zijn levensverhaal. Toch was zijn invloed op de moderne kunst groot. Het Futurisme beïnvloedde beeldende kunst, typografie, literatuur, muziek, performance en andere avant-gardebewegingen.